یادگیری سه‌تار، همچون هر ساز دیگری، نیازمند درک عمیق از ساختار آن و به ویژه، شناخت دقیق نت‌ها بر روی دسته و ارتباط آن‌ها با خطوط حامل است. این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع، به بررسی نت‌های سه‌تار روی دسته و نحوه نمایش آن‌ها روی خط حامل می‌پردازد تا مسیر یادگیری را برای نوازندگان مبتدی و علاقه‌مندان هموار سازد.

کالبدشناسی سه‌تار: آشنایی با اجزا

برای درک بهتر جایگاه نت‌ها، ابتدا لازم است با اجزای اصلی سه‌تار آشنا شویم:

• کاسه: بخش گلابی‌شکل و توخالی ساز که معمولاً از چوب توت یا گردو ساخته می‌شود و وظیفه تشدید صدا را بر عهده دارد.
• صفحه: تخته‌ای نازک از چوب که روی کاسه قرار می‌گیرد و سوراخ‌هایی برای خروج صدا دارد. خرک روی صفحه قرار می‌گیرد.
• دسته: بخش بلند و باریک ساز که از کاسه جدا شده و پرده‌ها روی آن بسته می‌شوند. طول دسته سه‌تار معمولاً بین ۴۰ تا ۴۸ سانتی‌متر است.
• پرده‌ها (دستان‌ها): نخ‌های باریکی از جنس روده حیوانات یا ابریشم که به صورت سه‌لایی و چهارلایی عرض دسته بسته می‌شوند. این پرده‌ها وظیفه تقسیم‌بندی فواصل موسیقایی را بر عهده دارند و با تغییر طول سیم مرتعش، نت‌های مختلف را تولید می‌کنند. تعداد پرده‌ها در سه‌تار معمولاً ۲۵ تا ۲۸ عدد است.
• سیم‌ها: سه‌تار دارای چهار سیم است که از سیم‌گیر در انتهای کاسه تا گوشی‌ها در سرپنجه کشیده شده‌اند. این سیم‌ها به ترتیب از پایین به بالا (نزدیک به نوازنده) عبارتند از:
• سیم یکم (حاد): فولادی، سفید
• سیم دوم (زیر): برنزی، زرد
• سیم سوم (مشتاق یا زنگ): فولادی، سفید (این سیم در واقع چهارمین سیمی است که به ساز اضافه شده و به سیم مشتاق معروف است.)
• سیم چهارم (بم): برنزی، زرد (این سیم و سیم سوم معمولاً همزمان نواخته می‌شوند.)
• خرک: قطعه‌ای متحرک از جنس چوب که روی صفحه قرار می‌گیرد و سیم‌ها از روی آن عبور می‌کنند.
• شیطانک: قطعه‌ای از جنس استخوان، شاخ یا عاج که بین دسته و سرپنجه قرار دارد و سیم‌ها را هدایت می‌کند.
• گوشی‌ها: ابزارهایی در سرپنجه که برای تنظیم کشش سیم‌ها و کوک کردن ساز استفاده می‌شوند.

کوک سه‌تار: الفبای آغازین هر نوازندگی

کوک کردن سه‌تار، نخستین گام در مسیر نوازندگی است و نقش حیاتی در کیفیت صدای ساز و اجرای صحیح نت‌ها دارد. در موسیقی ایرانی، کوک‌های متنوعی برای سه‌تار وجود دارد که هر یک متناسب با دستگاه یا آواز خاصی تنظیم می‌شوند. با این حال، یک کوک استاندارد و رایج برای سه‌تار وجود دارد که به عنوان کوک پایه شناخته می‌شود. نت پایه کوک سه‌تار و تار معمولاً نت دو (C) برای سیم یکم است و بقیه سیم‌ها بر اساس آن کوک می‌شوند. این نت دو در پیانو معادل سی وسط (Middle C) است، اما در موسیقی ایرانی معمولاً یک پرده پایین‌تر از نت دو در موسیقی کلاسیک، و برابر با سی بمل در دیاپازون است.

کوک استاندارد (دو-سل-دو-دو)

رایج‌ترین کوک سه‌تار به شرح زیر است:

نکته: گاهی برای تمرین یا به دلیل حفظ سلامت سیم‌ها، سیم یکم را روی نت لا (A) کوک می‌کنند که صدای بم‌تری دارد و فشار کمتری به سیم‌ها وارد می‌کند.

نت‌های سه‌تار روی دسته: نقشه‌راهی برای انگشتان

شناخت جایگاه نت‌ها روی دسته سه‌تار، اساسی‌ترین بخش یادگیری این ساز است. دسته سه‌تار با پرده‌های متعدد خود، امکان تولید گستره وسیعی از نت‌ها را فراهم می‌کند. هر پرده، با تغییر طول سیم مرتعش، یک نت خاص را تولید می‌کند. در موسیقی ایرانی، علاوه بر نت‌های اصلی (دو، ر، می، فا، سل، لا، سی)، از نت‌های نیم‌پرده‌ای (دیز و بمل) و همچنین نت‌های ربع‌پرده‌ای (کرن و سری) نیز استفاده می‌شود که نقش کلیدی در ایجاد فواصل و گوشه‌های موسیقی ایرانی دارند.

پرده‌شناسی و جایگاه نت‌ها

برای درک جایگاه نت‌ها، لازم است به ترتیب پرده‌ها روی هر سیم توجه کنیم. در اینجا به بررسی نت‌ها روی سیم‌های سه‌تار در کوک استاندارد (دو-سل-دو-دو) می‌پردازیم. لازم به ذکر است که این جدول بر اساس یک مدل ۲۵ پرده‌ای و طول سیم مرتعش ۶۶ سانتی‌متر تهیه شده است و ممکن است در سه‌تارهای مختلف یا با تعداد پرده‌های متفاوت، اندکی تفاوت وجود داشته باشد.

سیم یکم (دو – C)

این سیم، که بم‌ترین سیم سه‌تار است، معمولاً روی نت دو (C) کوک می‌شود. نت‌های روی این سیم به ترتیب از شیطانک به سمت کاسه عبارتند از:

سیم دوم (سل – G)

این سیم روی نت سل (G) کوک می‌شود. نت‌های روی این سیم نیز به ترتیب از شیطانک به سمت کاسه به شرح زیر است:

سیم سوم و چهارم (دو – C)

این دو سیم که به سیم‌های بم معروف هستند، معمولاً هر دو روی نت دو (C) کوک می‌شوند و نت‌های آن‌ها مشابه سیم یکم است. تفاوت اصلی در رنگ و ضخامت سیم‌ها است که باعث می‌شود صدای بم‌تری تولید کنند.

نت‌نویسی سه‌تار روی خط حامل: ترجمان آواها به خطوط

نت‌نویسی، زبان مشترک موسیقی‌دانان است و امکان ثبت و انتقال قطعات موسیقی را فراهم می‌کند. برای سه‌تار نیز از خطوط حامل و علائم استاندارد موسیقی استفاده می‌شود، با این تفاوت که به دلیل وجود فواصل ربع‌پرده‌ای در موسیقی ایرانی، علائم مخصوصی برای نمایش این نت‌ها به کار می‌رود.

خط حامل و کلید سل

نت‌های سه‌تار معمولاً در کلید سل (G clef) نوشته می‌شوند. کلید سل، خط دوم حامل را به عنوان نت سل (G) مشخص می‌کند و از آنجا، جایگاه سایر نت‌ها روی خطوط و بین خطوط حامل مشخص می‌شود.

نت‌های اصلی روی خط حامل

علائم تغییردهنده (کرن و سری)

موسیقی ایرانی از فواصل ربع‌پرده‌ای بهره می‌برد که با علائم تغییردهنده خاصی نمایش داده می‌شوند:

• کرن (♭): نت را ربع پرده بم‌تر می‌کند. این علامت شبیه بمل است اما با یک خط عمودی اضافی در پایین.
• سری (♯): نت را ربع پرده زیرتر می‌کند. این علامت شبیه دیز است اما با یک خط عمودی اضافی در بالا.

نکته: در نت‌نویسی غربی، از علائم دیز (♯) برای نیم‌پرده زیرتر و بمل (♭) برای نیم‌پرده بم‌تر استفاده می‌شود. در موسیقی ایرانی، این علائم نیز کاربرد دارند، اما کرن و سری برای فواصل ربع‌پرده‌ای ضروری هستند.

• خودتونو راحت کنید با دانلود اینا:
• بهترین کتاب نت پیانو (دانلود رایگان)
• بهترین کتاب نت ویولن (دانلود رایگان)
• بهترین کتاب نت گیتار (دانلود رایگان)
• بهترین کتاب نت ارگ (دانلود رایگان)
• بهترین کتاب نت سه تار (دانلود رایگان)
• بهترین کتاب نت سنتور (دانلود رایگان)

فیلم آموزش نت های موسیقی

تمرین و یادگیری: از تئوری تا عمل

درک تئوری جایگاه نت‌ها و نت‌نویسی، تنها نیمی از راه است. برای تسلط بر سه‌تار، تمرین مستمر و عملی ضروری است. پیشنهاد می‌شود:

1. حفظ جایگاه نت‌ها: با استفاده از جدول‌های بالا و تمرین‌های انگشت‌گذاری، جایگاه نت‌ها را روی هر سیم به خاطر بسپارید.
2. نت‌خوانی: تمرین نت‌خوانی قطعات ساده سه‌تار را آغاز کنید و سعی کنید نت‌های روی خط حامل را به جایگاه آن‌ها روی دسته سه‌تار ترجمه کنید.
3. گوش دادن فعال: به قطعات سه‌تار گوش دهید و سعی کنید نت‌هایی که می‌شنوید را روی ساز پیدا کنید.
4. استفاده از تیونر: برای اطمینان از کوک صحیح ساز و شنیدن نت‌های دقیق، از تیونر استفاده کنید.
5. استاد مجرب: در صورت امکان، از راهنمایی یک استاد مجرب سه‌تار بهره بگیرید تا تکنیک‌های صحیح انگشت‌گذاری و مضراب‌زنی را بیاموزید.

نتیجه‌گیری: سفری دلنشین در دنیای نت‌ها

شناخت نت‌های سه‌تار روی دسته و درک ارتباط آن‌ها با خطوط حامل، دروازه‌ای به سوی دنیای بی‌کران موسیقی ایرانی است. این دانش، نه تنها به شما کمک می‌کند تا قطعات را به درستی بنوازید، بلکه درک عمیق‌تری از ساختار ملودی‌ها و دستگاه‌های موسیقی ایرانی به شما می‌بخشد. با صبر، پشتکار و تمرین مداوم، می‌توانید این نقشه راه را به خوبی در ذهن و انگشتان خود جای دهید و از آوای دلنشین سه‌تار، لذت ببرید.

نوشته نت های سه تار روی دسته (روی خط حامل) و همه نکات اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

سه‌تار، ساز زهی ایرانی با صدایی عمیق و احساسی، نمادی از موسیقی سنتی ماست. این ساز با چهار سیم و دسته‌ای بلند، در اجرای ردیف‌ها و دستگاه‌های موسیقی ایرانی نقش کلیدی دارد. حفظ نت‌های سه‌تار – یعنی شناخت دقیق جایگاه نت‌ها روی فرت‌ها – پایه نوازندگی است و به شما اجازه می‌دهد بدون نگاه به ساز، ملودی‌های پیچیده را اجرا کنید. بسیاری از نوازندگان مبتدی با چالش حفظ این نت‌ها مواجه‌اند، زیرا سیستم موسیقی ایرانی شامل ربع‌پرده‌ها (مانند کُرُن و سُری) است که با موسیقی غربی متفاوت است.

در این مقاله به صورت گام‌به‌گام به بررسی ساختار سه‌تار، نقش دستگاه‌های مختلف، روش‌های حفظ، تمرین‌های عملی و نکات پیشرفته می‌پردازیم. ساختار مقاله شامل بخش‌های اصلی با زیرعنوان‌ها، جداول، لیست‌ها و تصاویر است تا یادگیری آسان و جذاب باشد. زبان ساده و رسمی است تا همه علاقه‌مندان، از مبتدی تا پیشرفته، بتوانند استفاده کنند و هیچ سؤالی باقی نماند.

آشنایی با ساختار پایه سه‌تار

برای حفظ نت‌ها، ابتدا باید ساختار سه‌تار را بشناسید. سه‌تار از کاسه (بدنه رزونانسی)، دسته (با حدود ۲۵ فرت)، سیم‌ها و گوشی‌ها تشکیل شده. سیم‌ها معمولاً از نایلون یا روده هستند و فرت‌ها با نخ بسته می‌شوند تا فواصل دقیق ایجاد شود.

کوک استاندارد و سیم‌ها

کوک پایه سه‌تار “دو-سل-دو-دو” است:

• سیم اول (بم، سفید): دو (C)
• سیم دوم (زرد): سل (G)
• سیم سوم: دو (C)
• سیم چهارم (واخوان، باریک): دو (C)

این کوک بر اساس فرکانس ۴۴۰ هرتز تنظیم می‌شود و برای اکثر تمرین‌ها مناسب است. نت‌ها روی هر سیم از فرت ۰ (باز) شروع می‌شوند و با فشار روی فرت‌ها، بالاتر می‌روند. سیستم نت‌نویسی ایرانی شامل نت‌های اصلی (دو، ر، می، فا، سل، لا، سی) و ربع‌پرده‌ها (کُرُن برای نیم‌پرده پایین، سُری برای نیم‌پرده بالا) است.

میشناسید؟ 20 بهترین نوازنده تار جهان و ایران (معروف ترین ها)

چیدمان نت‌های هر سیم سه‌تار روی دسته

در این بخش، چیدمان دقیق نت‌ها روی هر یک از ۴ سیم سه‌تار را به صورت جداگانه و جامع ارائه می‌دهیم. کوک استاندارد “دو-سل-دو-دو” در نظر گرفته شده و نت‌ها از فرت ۰ (سیم باز) تا فرت ۱۲ (اکتاو) نمایش داده می‌شوند. الگوی نت‌ها در هر سیم مشابه است، اما از نت پایه متفاوت شروع می‌شود.

سیم اول (سیم سفید/بم) – کوک: دو

سیم اصلی و بم‌ترین – پایه اکثر ملودی‌ها

جدول نت‌های سیم اول:

بلد باشید: 20 بهترین نوازنده تار خانم در ایران که باید بشناسید

سیم دوم (سیم زرد) – کوک: سل

سیم ملودیک اصلی – برای اجرای گوشه‌ها و تحریرها

جدول نت‌های سیم دوم:

سیم سوم – کوک: دو

مشابه سیم اول – برای هارمونی و اکتاوهای بالاتر

جدول نت‌های سیم سوم:

دقیقاً مشابه سیم اول (چون هر دو روی دو کوک شده‌اند):

تفاوت با سیم اول: سیم سوم نازک‌تر است و صدای شفاف‌تری دارد، مناسب برای ملودی‌های ظریف.

سیم چهارم (واخوان/باریک) – کوک: دو

نازک‌ترین سیم – برای تحریرها و نت‌های بالا

جدول نت‌های سیم چهارم:

مشابه سیم‌های اول و سوم، اما صدای بسیار نازک و شفاف:

کاربرد سیم واخوان:

• تحریرهای ظریف و نت‌های کوتاه
• هارمونی با سیم‌های دیگر
• اجرای گوشه‌های پیچیده در ردیف‌ها
• صدای زنگ‌مانند برای تأکید

دانلود کنید فوق العاده ن! سه تار بی کلام غمگین (دانلود 20 اثر برتر گلچین شده از بزرگان ایران)

جدول مقایسه‌ای نت‌ها در هر سیم (فرت‌های ۰-۷)

نقش دستگاه‌های موسیقی ایرانی در نت‌ها

موسیقی ایرانی بر اساس هفت دستگاه اصلی (شور، همایون، اصفهان، چهارگاه، ماهور، راست‌پنجگاه، نوا) و پنج آواز مشتق (ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی، بیات اصفهان) ساختار یافته است. هر دستگاه نت پایه، گام و کوک خاصی دارد که جایگاه نت‌ها را تغییر می‌دهد. حفظ نت‌ها بدون درک دستگاه‌ها ناقص است، زیرا نوازندگان اغلب کوک را برای دستگاه تنظیم می‌کنند تا اجرای راحت‌تری داشته باشند.

توضیح مختصر دستگاه‌ها

• شور: دستگاه مادر، با نت پایه دو و حس غمگین. کوک استاندارد دو-سل-دو-دو مناسب است.
• همایون: عمیق و عارفانه، نت پایه سل، کوک سل-دو-سل-سل.
• اصفهان: شاد و ملایم، نت پایه فا، کوک فا-دو-فا-فا.
• چهارگاه: پرجنب‌وجوش، نت پایه دو، کوک دو-فا-دو-دو.
• ماهور: شاد و شبیه ماژور غربی، نت پایه دو، کوک دو-فا-دو-دو.
• راست‌پنجگاه: باشکوه، نت پایه فا، کوک فا-دو-فا-فا.
• نوا: آرام، نت پایه ر، کوک ر-لا-ر-ر.

در هر دستگاه، نت‌های شاهد (اصلی) و متغیر (مانند کُرُن در شور) متفاوت‌اند، پس حفظ باید شامل تنظیم کوک باشد.

جدول کوک برای دستگاه‌ها

جدول زیر کوک پیشنهادی برای دستگاه‌ها را نشان می‌دهد:

این جدول کمک می‌کند نت‌ها را بر اساس دستگاه حفظ کنید. برای مثال، در شور، گام: دو-کُرُن-ر-می بمل-می-فا-سل کُرُن-سل.

بلد باشید: چگونه تار را کوک کنیم؟ (آموزش تصویری انواع روشها)

روش‌های تخصصی و ساختارمند برای حفظ نت‌ها

حفظ نت‌ها ترکیبی از حافظه دیداری، شنیداری و حرکتی است. روش‌ها را به صورت گام‌به‌گام ساختاربندی کرده‌ایم:

1. روش mnemonic (یادآور): نت‌ها را با کلمات مرتبط کنید. مثلاً دو = “دریا”، کُرُن = “کره”.
2. بخش‌بندی سیستماتیک: سیم‌ها را جدا کنید؛ ابتدا سیم اول، سپس دوم.
3. تصویرسازی ذهنی: دسته را در ذهن مجسم کنید و نت‌ها را “لمس” کنید.
4. گوش دادن به ردیف‌ها: قطعات دستگاهی را گوش دهید و نت‌ها را پیدا کنید.
5. نوشتن نت‌ها: دیاگرام دسته را بکشید و نت‌ها را برچسب بزنید.

تحقیقات نشان می‌دهد تکرار فاصله‌دار (روزانه ۱۵ دقیقه) ۸۰% مؤثرتر است.

نکات کلیدی برای موفقیت:

• روزانه تمرین کنید: ۱۰ دقیقه شناسایی فرت‌ها بدون نگاه، ۱۰ دقیقه گام‌های دستگاهی (مانند شور: دو-کُرُن-ر-می بمل)، و ۵ دقیقه انتقال بین سیم‌ها.
• اشتباهات را مدیریت کنید: وابستگی به نگاه را با تمرین آینه‌ای کاهش دهید، کوک را روزانه چک کنید (سیم‌ها شل می‌شوند)، و ربع‌پرده‌ها را با گوش تمرین کنید نه تیونر غربی.
• پیشرفت را اندازه بگیرید: پس از ۲ هفته، گام اصفهان را بدون نگاه بنوازید؛ پس از ۱ ماه، بخشی از ردیف شور را اجرا کنید.

اینو میدونین؟ تفاوت تار و سه تار چیست؟ (و شباهت)

نتیجه گیری

حفظ نت‌های سه‌تار با درک کوک “دو-سل-دو-دو”، چیدمان سیم‌ها (بم، ملودیک، هارمونی، واخوان)، ربع‌پرده‌های کلیدی (کُرُن در فرت‌های ۱، ۶، ۸) و الگوهای اکتاو (هر ۱۲ فرت)، همراه با تنظیم کوک برای دستگاه‌ها مانند شور و ماهور، پایه‌ای محکم می‌سازد. روش‌های mnemonic ، بخش‌بندی و تمرین روزانه ۱۵ دقیقه، در ۴-۶ هفته تسلط می‌آورد. این مهارت دریچه‌ای به ردیف‌ها و هویت فرهنگی ایرانی باز می‌کند – صدایی آرام‌بخش و هزارساله. با تمرین مداوم، ملودی‌ها را بدون نگاه بنوازید و در مجالس موسیقی بدرخشید. موفق باشید!

نوشته چگونه نت های سه تار را حفظ کنیم؟ اسم ها و ترفندها (تصویری) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

سه‌تار، این ساز ظریف و عمیق ایرانی، نه تنها نمادی از فرهنگ و هنر کهن ماست، بلکه دریچه‌ای به دنیای احساسات و داستان‌های ناگفته است. اگر شما هم مانند هزاران علاقه‌مند دیگر، به دنبال یادگیری نوازندگی سه‌تار هستید، نت‌های موسیقی نقش کلیدی در این مسیر ایفا می‌کنند. نت‌ها زبان مشترک موسیقی‌دانان هستند و بدون درک آن‌ها، نواختن ساز مانند گشت‌وگذار در تاریکی است.

ابتدا به مفهوم نت و آموزش مختصر نت‌خوانی می‌پردازیم، سپس ترفندها و تکنیک‌های نوازندگی را بررسی می‌کنیم، بعد سه بهترین کتاب نت سه‌تار را که به صورت PDF رایگان در دسترس هستند معرفی می‌نماییم، و در نهایت به آموزش جامع سه‌تار، ترفندهای پیشرفته، تاریخچه، نگهداری ساز و نکات جذاب دیگر می‌پردازیم.

آموزش مختصر نت‌خوانی: از صفر تا نواختن اولین ملودی

نت‌خوانی مهارتی است که با تمرین منظم، مانند یادگیری زبان جدید، در ذهن شما جا می‌افتد. بیایید گام به گام پیش برویم. ابتدا با کلید سل (treble clef) آشنا شوید که معمولاً برای سه‌تار استفاده می‌شود. این کلید شبیه یک S چرخیده است و خط دوم از پایین را به نت سل (G) اختصاص می‌دهد.

• نکته کلیدی: هر روز ۱۰ دقیقه تمرین کنید، از آهسته شروع کنید و سرعت را افزایش دهید. اگر اشتباه کردید، نگران نباشید؛ حتی استادان بزرگ از مبتدی بودن شروع کرده‌اند!

این آموزش مختصر تنها مقدمه‌ای است؛ برای عمق بیشتر، به کتاب‌های معرفی‌شده مراجعه کنید.

اینا رو بشناسید: 20 بهترین نوازنده تار جهان و ایران (معروف ترین ها)

ترفندها و تکنیک‌های نوازندگی سه‌تار: از مبتدی تا حرفه‌ای

حالا که با نت آشنا شدید، بیایید به ترفندها و تکنیک‌های عملی بپردازیم. نوازندگی سه‌تار به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود: تکنیک‌های دست راست (مضراب) و دست چپ (انگشت‌گذاری).

تکنیک‌های مضراب

مضراب سه‌تار معمولاً از شاخ یا پلاستیک ساخته می‌شود و با انگشت اشاره دست راست نگه داشته می‌شود. ترفند اول: مضراب راست (از بالا به پایین) برای صداهای قوی و مضراب چپ (از پایین به بالا) برای صداهای نرم استفاده کنید. برای ریز (تکنیک لرزش سریع)، مچ دست را شل نگه دارید و از نیروی بازو استفاده نکنید. ترفندی جذاب: در تمرین ریز، از metronome استفاده کنید و سرعت را از ۶۰ BPM شروع کنید تا به ۴۰۰ BPM برسید – این کار استقامت شما را افزایش می‌دهد.

تکنیک‌های انگشت‌گذاری

دست چپ روی دسته ساز قرار می‌گیرد. ترفند کلیدی: انگشتان را نزدیک پرده‌ها نگه دارید تا صداها تمیز باشد. برای ویبراتو (لرزش صدا)، انگشت را کمی به عقب و جلو بکشید. اشاره (slur) تکنیکی است که دو نت را بدون مضراب جدید متصل می‌کند – عالی برای ملودی‌های روان. استکاتو (کوتاه کردن نت) با فشار سریع انگشت ایجاد می‌شود.

نکته جالب: در نوازندگی، بدن خود را آرام نگه دارید؛ تنش عضلانی صدا را کدر می‌کند. ترفندی از استادان: قبل از نواختن، نفس عمیق بکشید و تصور کنید موسیقی از روح شما جریان دارد. برای تمرین، ویدیوهای آموزشی مانند “تکنیک‌های سه‌تار” در یوتیوب را ببینید، جایی که نکاتی مانند اهمیت نظم انگشتان توضیح داده می‌شود. این ترفندها نه تنها مهارت شما را افزایش می‌دهند، بلکه نوازندگی را لذت‌بخش‌تر می‌کنند.

فیلم آموزشی تمرین برای مضراب سه تار

بشناسید: 20 بهترین نوازنده تار خانم در ایران که باید بشناسید

معرفی ۳ بهترین کتاب نت سه‌تار

حالا به بخش اصلی می‌رسیم: سه بهترین کتاب نت سه‌تار. این کتاب‌ها بر اساس نظر کارشناسان و محبوبیت انتخاب شده‌اند و شامل نت‌ها، تمرین‌ها و ردیف‌های اصیل هستند.

کتاب آموزش دستور سه‌تار (نویسنده: حسین علیزاده)

لینک خرید

این کتاب یکی از بهترین منابع برای مبتدیان است که نت‌های پایه، ردیف‌ها و تکنیک‌ها را به صورت اصولی آموزش می‌دهد. شامل نت‌های ساده تا پیچیده در دستگاه‌های ایرانی مانند شور و ماهور.. این کتاب حدود ۱۰۰ صفحه دارد و با نت‌نویسی دقیق، شما را از صفر به نواختن ملودی‌های واقعی می‌رساند. چرا بهترین؟ چون تمرکز روی نت‌خوانی عملی دارد و مثال‌های واقعی از موسیقی سنتی ارائه می‌دهد.

کتاب آموزش سه‌تار جلال ذوالفنون (نویسنده: استاد جلال ذوالفنون)

لینک خرید

استاد ذوالفنون، یکی از بزرگ‌ترین نوازندگان سه‌تار، در این کتاب نت‌های ردیف‌های کلاسیک را با توضیحات دقیق آورده است. شامل نت‌های آوازی، گوشه‌ها و تمرین‌های پیشرفته. این کتاب برای کسانی که می‌خواهند عمق موسیقی ایرانی را بفهمند ایده‌آل است. با بیش از ۲۰۰ صفحه، نت‌ها را با علائم خاص ایرانی مانند کُرُن همراه کرده و ترفندهای شخصی استاد را فاش می‌کند.

از مطالب پرطرفدار سایت: تکنوازی تار غمگین (دانلود رایگان 20 تا از بهترین های ایران)

کتاب آموزش سه‌تار کیوان ساکت (نویسنده: استاد کیوان ساکت)

لینک خرید

این کتاب بر نت‌های مدرن و سنتی تمرکز دارد و شامل تکنیک‌های نوین است. نت‌های قطعات معروف مانند مرغ سحر و ردیف‌های همایون در آن گنجانده شده.. با رویکردی جذاب، نت‌خوانی را با مثال‌های صوتی ترکیب کرده و برای پیشرفته‌ها مناسب است. چرا برتر؟ چون نوآوری در نت‌نویسی دارد و به نوازندگان کمک می‌کند سبک شخصی بسازند.

این کتاب‌ها رایگان هستند و می‌توانید آن‌ها را دانلود کنید، اما احترام به حقوق معنوی نویسندگان را فراموش نکنید.

آموزش سه‌تار: از مبتدی تا پیشرفته، با ترفندها و نکات جذاب

حالا بیایید عمیق‌تر به آموزش سه‌تار بپردازیم. سه‌تار ساز زهی مضرابی است با چهار سیم (سه سیم اصلی و یکی واخوان) که از چوب توت یا گردو ساخته می‌شود. تاریخچه آن به دوران صفویه برمی‌گردد و استادانی مانند میرزا عبدالله ردیف‌های آن را تدوین کرده‌اند.

دانلود کنید فوق العاده زیبا: سه تار بی کلام غمگین (دانلود 20 اثر برتر گلچین شده از بزرگان ایران)

برای مبتدیان

• ابتدا ساز را کوک کنید: سیم اول (سفید) لا (A)، سیم دوم (زرد) دو (C)، سیم سوم (واخوان) دو (C)، سیم چهارم (بم) سل (G). از اپ‌هایی مانند Guitar Tuna استفاده کنید. جلسه اول: مضراب راست و چپ را تمرین کنید بدون نت، فقط برای عادت کردن دست. ویدیوهای آموزشی مانند سری مهرداد نیستانی در آپارات عالی هستند – او از صفر شروع می‌کند و انگشت‌گذاری را نشان می‌دهد.
• ترفندی جذاب برای مبتدیان: ساز را روی زانو بگذارید و بدن را صاف نگه دارید. هر روز ۲۰ دقیقه تمرین کنید، از نت‌های ساده مانند گام دو ماژور شروع کنید. اشتباه رایج: فشار زیاد روی سیم‌ها که صدا را خفه می‌کند؛ شل بگیرید!

برای پیشرفته‌ها

به ردیف‌ها بپردازید. ردیف مجموعه‌ای از گوشه‌هاست که مانند داستان، روایت موسیقی می‌کند. ترفند: در نواختن شور، از ویبراتو برای ایجاد حس غم استفاده کنید. تکنیک تکیه (hammer-on) برای اتصال نت‌ها بدون مضراب عالی است. از کتاب‌های معرفی‌شده برای تمرین ردیف‌های ذوالفنون استفاده کنید.

نگهداری ساز

سه‌تار حساس به رطوبت است؛ در جعبه نگه دارید و سیم‌ها را هر شش ماه عوض کنید. ترفندی جالب: برای صدای بهتر، کاسه را با روغن زیتون چرب کنید!

تاریخچه و جذابیت‌ها

سه‌تار در شعرهای حافظ و سعدی ذکر شده و نماد عرفان است. داستان‌هایی مانند نوازندگی استاد لطفی در کنسرت‌های جهانی، الهام‌بخش هستند. امروزه، سه‌تار در موسیقی فیوژن هم استفاده می‌شود – مثلاً ترکیب با گیتار الکتریک!

فوق کاربردی: مضراب سه تار: انواع آن، نکات استفاده و 3 مدل برتر برای خرید

جدول علائم نت‌نویسی در موسیقی سه‌تار

در نت‌نویسی سه‌تار، علائم بر پایه نت‌نویسی غربی (با کلید سل) و علائم خاص موسیقی ایرانی (مانند کُرُن و سری) ترکیب می‌شوند. این علائم برای نشان دادن ارتفاع صدا، مدت زمان، دینامیک و تکنیک‌های اجرایی استفاده می‌شوند. جدول زیر علائم اصلی را دسته‌بندی کرده و توضیح می‌دهد:

بلد باشید: چگونه تار را کوک کنیم؟ (آموزش تصویری انواع روشها)

نتیجه‌گیری: سه‌تار، پلی به سوی روح موسیقی ایرانی

در پایان می‌توان گفت که نت‌ها نه تنها ابزار فنی، بلکه کلید رمزگشایی از عمق احساسات و میراث فرهنگی ایران هستند. از آموزش پایه‌ای نت‌خوانی – با شناخت خطوط حامل، علائم تیز و بمل، و علائم ایرانی مانند کُرُن – تا ترفندهای عملی مانند ریز مضراب، ویبراتو و انگشت‌گذاری دقیق، همه چیز برای ساختن نوازنده‌ای ماهر طراحی شده است.

آموزش سه‌تار فراتر از تکنیک است؛ این ساز نماد صبر، تمرین مداوم و ارتباط با ریشه‌های عرفانی ماست. با ترفندهایی مانند استفاده از metronome برای سرعت، کوک دقیق سیم‌ها و نگهداری مناسب، می‌توانید از اشتباهات رایج دوری کنید و صدایی ناب بسازید. تاریخچه پربار سه‌تار، از دوران صفویه تا نوازندگان معاصر، یادآوری می‌کند که هر نتی داستانی دارد.

حال نوبت شماست: کتاب‌ها را تهیه کنید، مضراب را بردارید و هر روز تمرین کنید. سه‌تار نه تنها سازی برای نواختن، بلکه راهی برای بیان خود است. با پشتکار، از مبتدی به استادی خواهید رسید و موسیقی ایرانی را زنده نگه خواهید داشت. موفق باشید!

نوشته 3 بهترین کتاب نت سه تار+ لینک دانلود PDF و خرید آنها اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

سه تار ساز خلوت هنرمند با خویشتن است. جثه‌ای کوچک و ظریف از جنس چوب دارد و ناله‌ای که هنگام نواختن آن بر می‌خیزد، ارتباطی ویژه بین نوازنده و ساز بوجود می‌آورد. شاید حجم صدای سه تار به نسبت سازهای دیگر کمتر باشد، اما همین صدای نحیف از لطافت خاصی برخوردار است که باعث شده تا بسیاری از علاقه‌مندان به موسیقی و بویژه موسیقی اصیل ایرانی، به این ساز علاقه نشان داده و به یادگیری و اجرای آن بپردازند.

سه تار در دسته سازهای زهی-زخمه‌ای قرار می‌گیرد و گرچه در گروه‌نوازی‌ها نیز کاربرد دارد،‌ اما بیشتر از آن بعنوان سازی که می‌توان در تنهایی و برای دل خود نواخت و لذت برد یاد می‌شود. یار و یاور همیشگی یک عاشق حقیقی، که با آن نجوای درونی دلش را سوار بر نوایی دلنشین به صدا در‌ می‌آورد.

تاریخچه سه تار

پیشینه ساز سه‌تار ریشه در سازهای باستانی عود و تنبور دارد و در بررسی‌های تاریخی آن را هم‌خانواده سازهایی مانند دوتار و تنبور می‌دانند، اما سه‌تار امروزی از نظر ساختار، پرده‌بندی و شیوه نوازندگی شباهت زیادی به تار دارد. در برخی نگاره ها و آثار سفالی کشف شده در شهر باستانی شوش، نشانه‌هایی از سازی مشابه سه‌تار دیده شده است که قدمتی چهار هزار ساله را بیان می‌کند (حدود دو هزار سال قبل از میلاد مسیح)، اما قدیمی‌ترین نمونه‌های باقی‌مانده از این ساز ایرانی متعلق به قرن یازدهم هجری‌ (حدود چهارصد سال قبل) است.

10 نمونه کلیپ از سه تار نوازی فوق العاده استاد لطفی

سه‌تار را یک ساز ملی، و نه قومی، می‌دانند، چرا که به فرهنگ عمومی ایرانی تعلق دارد. گفته می‌شود که در قدیم، سه‌تار بیشتر در میان طبقه اعیان و اشراف و شاهان و شاهزادگان خواهان داشته، اما میزرا عبدالله فراهانی (از اساتید برجسته موسیقی ایرانی در دوره قاجار) با شروع آموزش این ساز در کلاس درس، به تدریج آن را به سازی متداول برای همگان تبدیل کرد.

سه‌تار از خانوادهٔ تنبور است اما امروزه از نگاه روش نواختن و شکل دسته و تکنیک‌ها بسیار به تار نزدیک است. سه‌تار در گذشته سه سیم (تار) داشته و اکنون چهار سیم دارد که سیم سوم و چهارم آن نزدیک به هم قرار دارند و هم‌زمان نواخته می‌شوند و مجموعهٔ آن دو را معمولاً سیم «بم» می‌نامند. با گذشت زمان کسانی چون ابونصر فارابی، ابوعلی سینا، صفی الدین ارموی و از متأخران ابوالحسن خان صبا لزوم افزایش یک سیم دیگر به این ساز را درک کرده و سه‌تارهای امروزی دارای چهار سیم هستند.

این سیم از نظر تاریخی چهارمین سیمی‌است که روی ساز قرار گرفته، ولی در ترتیب قرارگیری سیم‌ها از پایین به بالا سیم سوم است. سیم سوم سه تار به سیم مشتاق معروف است و به روایتی از ابوالحسن صبا این سیم را نخستین بار درویشی به نام مشتاق علی شاه به این ساز افزوده‌است. صدای این ساز برای نخستین بار در سال ۱۳۰۶ با اجرای پروانه ضبط شد. ساز سه‌تار به علت ویژگی صوتی خاص خود و صدای ظریفش، همواره مورد توجه صوفیان بوده‌ است.

دانلود رایگان 8 فیلم زیبا از سه تار نوازی های فوق العاده

سه تار دارای صدایی مخملی و ظریف بوده از آنجایی که که با کنار ناخن انگشت سبابه دست راست نواخته می‌شود، صدای ساز ارتباط مستقیمی با اعصاب و روان نوازنده پیدا می‌کند و از این رو سه تار را اغلب همدم اوقات تنهایی خوانده‌ اند.

اغلب شنوندگان، ساز سه تار را دارای لحن و نوای غمگینی احساس می‌کنند، اما نوازندگان معاصر موسیقی ایرانی در تلاش برای توسعه موسیقی مدرن و نوی ایران، آثاری آفریده‌اند که با حال و هوایی که تا دو دهه پیش از این ساز تصور می‌شد کاملاً متفاوت است.

نوازندگان تأثیرگذار

بزرگان بسیاری با سبک و سیاق منحصربفرد خود در نوازندگی سه‌تار، باعث اعتلای این ساز اصیل ایرانی در عرصه ملی و بین‌المللی شده‌اند، که از برجسته‌ترین این نوازندگان می‌توان به شرح زیر نام برد:

نوازندگان پیشین که در طی دوره های مختلف، سه‌تار را خوش نواخته‌اند: میرزا عبدالله فراهانی، غلامحسین درویش (درویش خان)، ابوالحسن صبا، نورعلی برومند، نصرت ابراهیمی، یوسف فروتن، ارسلان درگاهی، احمد عبادی، جلال ذوالفنون، پرویز مشکاتیان، داریوش صفوت، محمدرضا لطفی.

در این بین خالی از لطف نیست اشاره ی اجمالی به سرگذشت میرزا علی فراهانی داشته باشیم :

این تنها تصویر موجود از مرحوم «آقا علی اکبر خان فراهانی» است که « صنیع الملک » نقاش دوره قاجار و عموی کمال الملک آن را نقش کرده ، هرچند که معلوم نیست که آیا میرزا علی اکبر خان این ردیف ها را خود جمع آوری کرده یا از پدرانش سینه به سینه به او ارث رسیده ، اما باید او را پدر موسیقی ردیف دستگاهی ایران دانست که امروز در دست ماست . او در تار نوازی هم سر آمد هم عصرانش بود و به همین دلیل ارج و قرب فراوانی نزد ناصرالدین شاه داشت.

جالب است که ساز او که در این تصویر می بینید، برای خود اسمی داشته ،قلندر. او در جوانی فوت شد و مهم ترین شاگردش یعنی میرزا غلامحسین فراهانی برادر و به قولی پسر عموی او با همسرش ازدواج می کند و تربیت فرزندان جناب میرزا را بر عهده می گیرد . از دیگر شاگردان او می توان به « کوکب خانم » ،« میرزا عیدالله خان علاءالملک » ، « مسعود میرزا » و « سلطان خانم» اشاره کرد. { عکس موزه موسیقی}

10 نمونه کلیپ از سه تار نوازی فوق العاده زیبای کیهان کلهر

نوازندگان چیره‌دست معاصر: حسین علیزاده، داریوش پیرکانیان، داریوش طلایی، مجید درخشانی، کیوان ساکت، کیهان کلهر، حمید متبسم، بهداد بابایی، مسعود شعاری…

20 اثر گلچین تکنوازی سه تار غمگین از بهترین های ایران (تصویری)

برای دانلود هر اثر کافی ست روی آن کلیک کنید. یا اینکه دکمه Alt کیبورد را نگه دارید و روی هر اثر کلیک کنید. یا اینکه اگر شروع به پخش کرد بجای دانلود شدن، روی علامت سه نقطه پایین سمت راست کلیک کنید و گزینه Save as را بفشارید و به هر فرمتی دوست دارید دانلود کنید. هر کدام دانلود نشد در بخش نظرات اعلام کنید تا مشکل سریعا رفع شود یا اینکه به صفحه منبع مراجعه کنید:

در ادامه: دانلود 20 تا از بهترین آهنگ های سه تار نوازی از بزرگان ایران

نوشته سه تار بی کلام غمگین (دانلود 20 اثر برتر گلچین شده از بزرگان ایران) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

انواع مضراب

در زیر به معرفی انواع مضراب می پردازیم.

1-مضراب شاخ

به دو نوع مختلق تقسیم شده و همان طور که از اسمشان پیداست، از شاخ حیوانات ساخته می شوند. حلقه ی دور مضراب ها چرمی است و محل قرار گیری آن زیر ناخن می باشد. صدایی که توسط مضراب های شاخ تولید می شود نرم و مخملی است و نزدیکترین صدا به صدایی است که از ساز زدن با ناخن ایجاد می شود.

2-مضراب سیمی

ساختمان این مضراب ها شامل یک تسمه فلزی و یک قطعه سیم بوده که نحوه قرارگیری سیم به صورت متصل شدن آن به دو سمت تسمه فلزی می باشد. به دلیل پایین بودن قیمت این مضراب و دسترسی آسان، در هر مغازه ای یافت می شود. چگونگی استفاده از این مضراب ساده است بدین صورت که آن را مانند انگشتر داخل انگشت سبابه کرده و برای ثابت ماندنش سیم را زیر ناخن فیکس کنید؛ اگر حلقه در انگشتتان همچنان حرکت می کرد آن را کمی فشار داده تا دور انگشت محکم شود.

یکی از مشکلاتی که هنگام استفاده از این نوع مضراب با آن مواجه می شویم، ایستایی کم و خارج شدن سیم حلقه شده (که با آن سیم های سه تار را می نوازیم) از جای خود می باشد. البته برای حل این مشکل، مضراب هایی با دو سیم حلقه ای موجود شدند که یکی از حلقه ها که کوتاه تر می باشد پشت و بالای گوشت ناخن ثابت شده و با حلقه ی بلند تر بر سیم های سه تار مضراب زده می شود.

از آنجا که دو سیم به هم برخورد می کنند، صدای این مضراب ها نسبت به انواع دیگر، تیز تر و شفاف تر است. پس رسا و شفاف به گوش می رسد.

آیا یادگیری سه تار سخت است؟ چقدر زمان نیاز است؟

3-مضراب پلاستیکی

این مضراب ها از جنس پلاستیک ساخته می شوند و علت نام گذاری آنها نیز به همین منظور است. ضخامت انگشت مضراب های پلاستیکی اکثرا بین 16 الی 17 سانتی متر بوده و ابعاد حدودی آن ها 30 * 20 * 20 میلی‌متر می باشد. از لحاظ قیمت نیز مضراب پلاستیکی قیمت پایین تری نسبت به مضراب فلزی دارد.

به طور کلی باید گفت که مضراب های سه تار با توجه به سلیقه و انتظاری که هنرجو و یا نوازنده از صدای مضراب زدن ساز خود دارد انتخاب می شود. همچنین راحت بودن با مضرابی که انتخاب می کنید نیز امری مهم در انتخاب یک مضراب مناسب می باشد.

3 مدل مضراب پیشنهادی برای خرید

مدل OM3 (پیشنهاد ما برای مبتدی ها)

• قیمت حدود 5 هزار تومان- لینک خرید

این مضراب فقط برای مبتدی ها توصیه می شود و نازک است اما کیفیت قابل قبولی با توجه به قیمت آن دارد.

مدل MEN_100 (پیشنهاد ما برای آقایان)

• قیمت حدود 35 هزار تومان- لینک خرید

مضراب سه تار جنس شاخ یک از بهترین مضراب های ساخته شده برای ساز سه تار بوده و تا حد زیادی شباهت به ناخن طبیعی دارد که با کمی تغییرات در حالت مضراب (با سوهان ناخن یا سمباده) میتوانید این مضراب را به فرم مورد علاقه خود در بیاورید و دیگر نگران شکستن ناخن خود نباشید و همیشه با کیفیت مطلوب نوازندگی کنید و از نوازندگی لذت ببرید. این سایز مضراب برای آقایان مناسب می باشد.

۳۳ درس گلچین آموزش سه تار از مبتدی تا حرفه ای (فیلم+PDF)

مدل m2 (پیشنهاد ما برای خانم ها و آقایان)

• قیمت حدود 17 هزار تومان- لینک خرید

مضراب سه تار فلزی با ساخت بسیار مناسب برای نوازندگانی که نمی توانند از ناخن طبیعی خود برای نواختن سه تار استفاده کننده پیشنهاد می شود، زیرا صدای تولید شده توسط این مضراب به صدای نواختن با ناخن طبیعی نزدیک است.

ویدیوی نکات کلیدی استفاده از مضراب سه تار

در ادامه بخوانید: معرفی اساتید بزرگ سه تار ایران بهمراه تصاویر

نوشته مضراب سه تار: انواع آن، نکات استفاده و 3 مدل برتر برای خرید اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

سه تار چیست؟

سه‌تار از سازهای مضرابی موسیقی ایرانی است که در ساخت آن از چوب، فلز، زه یا نخ نایلون استفاده می شود. وسعت سه تار نزدیک به سه اکتاو است. سه‌تار را را معمولاً با مضراب نمی‌نوازند بلكه با ناخن (انگشت سبابه)، نواخته می‌شود.

اجزای سه تار

1- کاسه

کاسه ی این ساز تقریبا کروی و مانند گلابی می باشد که از وسط به دو نیم کرده باشند. جنس این بخش معمولا از چوب درخت توت می باشد. روی کاسه ساز صفحه ی نازکی از جنس چوب قرار می گیرد که بر روی آن نزدیک دسته ی ساز سوراخ هایی برای خروج صدا از کاسه ی ساز وجود دارد.

2- خرک

خرک نیز از جنس چوب به طول تقریبی 4 سانتی متر و ارتفاع تقریبی 7 میلی متر است محل ارتعاش آزاد سیم یعنی فاصله بین خرک تا شیطانک 63 سانتی متر است.

3- دسته

دسته سه تار لوله ی تو پر چوبی به قطر تقریبی 2.5 و طول 45 تا 50 سانتی متر است که در مقایسه با کاسه ی آن باریکتر است روی دسته به وسیله زه باریکی پرده بندی شده است و در پهلوی دسته شیاری است که محل گره زدن زه پرده ها می باشد.

4-سرپنجه

سر پنجه در ابتدای طول دسته قرار می گیرد و از جنس چوب می باشد

5- گوشی

گوشی ها از جنس چوب بصورت میخ سر پهن ساخته می شوند. انتهای گوشی که باریک تر است در قسمت تو پر چوب سر پنجه فرو می رود و قسمت پهن گوشی که هنگام کوک کردن ساز در دست نوازنده به چپ و راست گردانده می شود بیرون از سر پنجه می باشد و سیم ها بدور انتهای باریک آن پیچیده می شوند.

6- شیطانک

شیطانک قطعه چوبی باریک و کم ارتفاعی (5 میلی متر) به عرض دسته به شیارهای کم عمق که بین دسته و سر پنجه قرار دارد و سیم ها هر یک از درون یکی از شیارها می گذرند و به طرف گوشی می روند.

مراحل یادگیری سه تار

آیا یادگیری سه تار سخت است؟

این سوال را نمیتوان به طور کلی پاسخ داد. هیچ سازی سخت یا آسان نیست و یادگیری آن کاملا به شخص بستگی دارد. تمرین، زمان و استعداد افراد در یادگیری ساز متفاوت است. سه تار نیز از این قاعده مستثنا نبوده و لازم است تا شما با توجه به موارد ذکر شده این ساز را انتخاب کنید.

تفاوت تار و سه تار چیست؟ (و شباهت)

مدت زمان یادگیری سه تار چقدر است؟

مدت زمان یادگیری سه تار به اهداف، استعداد و تلاش شما بستگی دارد:

1- اولین نکته در یادگیری سه تار هدف شما از یادگیری این ساز اصیل است، اگر هدف شما تنها نواختن چند قطعه سنتی است شما میتوانید در عرض یک سال به این نقطه از آموزش سه تار برسید. اما اگر هدف شما فراتر از چند قطعه است و به دنبال یادگیری دستگاه ها و ردیف ها هستید بازه زمانی 4 تا 5 سال لازم است.

2- استعداد یکی دیگر از فاکتورهای اساسی در مدت زمان یادگیری سه تار است. معمولا در کودکانی که در خانواده های هنرمند و موسیقی دان بزرگ میشوند، گوش موسیقیایی آن ها قوی تر از سایرین است که این خود یک امتیاز محسوب میشود، اما استعداد یادگیری ساز ممکن است در هرکسی باشد و بتوان آن را به خوبی پرورش داد.

3- تمرین و پیشتکار یکی دیگر از فاکتورهای تعیین کننده بازه زمانی یادگیری سه تار است. این موضوع که شما تا چه میزان به دنبال تمرین و یادگیری قطعات جدید میروید زمان یادگیری شما را تعیین میکند. گوش دادن به قطعات و پرورش گوش موسیقیایی در این زمره قرار دارد.

4- داشتن برنامه منظم عامل بعدی تعیین کننده بازه زمانی یادگیری سه تار است. تداوم در آموزش، تمرین و تکرار میتواند شما را در بازه کوتاه تری به پیپشرفت برساند.

دانلود رایگان ۳۳ درس گلچین آموزش سه تار از مبتدی تا حرفه ای (فیلم+PDF)

نکات یادگیری سه تار

1- قبل از تمرین ساز خود را کوک کنید. این کار علاوه بر محافظت از سازتان، کیفیت تمرین و نوازندگی شما را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.

2- سه تار ساز سنتی است بنابراین سعی کنید آهسته و پیوسته قدم بردارید تا دلسرد نشده و پیشرفت را احساس کنید.

3- برنامه روزانه تنظیم کنید و روزانه 30 دقیقه زمان را برای نوزاندگی اختصاص دهید. پس از یک سال پیشرفت خود را شاهد خواهید بود.

4- زمان تمرین را فقط به نواختن اختصاص دهید، تمرکز داشته باشید و به صدای ساز خود توجه کنید تا اشتباهاتتان را کشف کنید.

5- اصول گرفتن صحیح ساز در دست را یادبگیرید. روبروی آینه بنشینید تا موقع نوازندگی سه تار موقعیت بدن و ساز را مشاهده کنید و ضعف های آن را برطرف کنید.

6- از ساز خود محافظت کنید و اصول نگهداری آن را رعایت کنید. برای مثال قبل از نواختن سه تار دستان خود را بشویید. آلودگی دست میتواند پرده ها را به مرور زمان پوسیده کند.

7- به دنبال یادگیری قطعات متفاوت باشید تا دامنه یادگیری شما گسترده شود.

در ادامه بخوانید: معرفی اساتید بزرگ سه تار ایران بهمراه تصاویر

نوشته آیا یادگیری سه تار سخت است؟ چقدر زمان نیاز است؟ اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

در گذر زمان این دو ساز دستخوش تغییراتی شده اند برای مثال یکی از مهم‌ترین تغییرات بوجود آمده در ساختار سه‌تار، اضافه شدن سیم چهارم به این ساز است، که به روایت از استاد ابوالحسن صبا، درویشی به نام مشتاق علی شاه اقدام به این کار کرده است (به همین دلیل این سیم به “سیم مشتاق” معروف است). در این مقاله به بررسی تفاوت های این دو ساز خواهیم پرداخت.

تفاوت ها

1-تفاوت در ظاهر

یکی از تفاوت‌های تار و سه تار در ابعاد و شکل آنها است.

ظاهر تار

• ساز تار جثه بزرگ‌تری دارد.
• کاسه آن دو بخشی است.
• تعداد سیم‌ها و گوشی‌ها به 6 عدد می‌رسد.
• شکل جایگذاری گوشی‌ها در جعبه گوشی (سر دسته) که در ساخت تار به سرپنجه معروف است.
• بر حسب مدل موردنظرِ سازنده تفاوت‌هایی دارد و به همین دلیل وزن ساز تار بیشتر از سه تار است.
• روی کاسه تار پوست کشیده می‌شود.

ظاهر سه تار

• سه تار در مجموع کوچک‌تر از تار است.
• 4 سیم دارد و کاسه آن گلابی‌شکل است.
• نوع ساخت کاسه سه تار ممکن است یک‌تکه تا ترکه‌ای (چند تکه) باشد.
• گاهی ابعاد و شکل کاسه، بنا به الگویی که سازنده در ساخت سه تار از آن استفاده می‌کند کمی متفاوت است؛ یعنی در برخی سه تارها کاسه بیضی‌تر و در بعضی گردتر است.
• از نظر جرمی نیز سه تار بسیار سبک‌تر از تار است.
• روی کاسه سه تار را با لایه چوب نازکی می‌پوشانند که به آن صفحه گفته می‌شود.

شباهت در ظاهر

• به طور کلی این دو ساز شباهت هایی نیز دارند همچون تعداد پرده ها که هردو 28 عدد و برابر هستند. همچنین طول دسته یکسان آن ها یکی دیگر از شباهت های این دو ساز است.
• نکته دیگر درباره ظاهر این دوساز چوب استفاده شده در آن است، که با توجه به سلیقه سازنده گاهی مشابه یکدیگر هستند.

2-تفاوت در صوت

به طور کلی شکل ظاهری و تعداد سیم‌های هر ساز بر دستگاه تولید صوتی آن تاثیر مستقیم دارد.

• نَواک یا ارتفاع صوتی، بسته به وضعیت فیزیکی ساز معنی می‌شود. سازی مثل تار و سه تار وسعت صدایی مشخص و یکسانی دارند چرا که تعداد پرده‌ها و مناطق صدایی آنها کاملا یکسان و برابر است.
• تعداد تولیدکننده‌های صوتی در تار (سیم‌ها) بیشتر است پس طبیعتا صدای تار در هنگام نواخته شدن حجم‌دارتر و پرتر از صدای سه تار به گوش می‌رسد.
• صدای تار اصولا صدایی تیز تر و شفاف‌تر است ولی در مقابلش سه تار، صدای تخت‌تر و زنگ‌داری تولید می‌کند.

تفاوت های تنبور و سه تار

3-تفاوت در کارکرد اجرایی

• تار بخاطر صدای قوی‌تر و پرتری که دارد به راحتی می‌تواند نقش ساز گروهی را در آنسامبل‌های کوچک و بزرگ بپذیرد.
• ساز سه تار بیشتر مناسب تکنوازی و یا دونوازی است. ساز دیگر در دونوازی با سه تار سازی است که رنگ صوتی مکمل دارد. ساز مکمل برای سه تار سازی است که مناطق صوتی بم‌تر از سه تار مثل عود یا سازهای کوبه‌ای دارد.

4-تفاوت در قیمت

ساز تار به دلایلی نسبت به ساز سه تار گران‌تر است هرچند در هر دو ساز، نمونه‌های ویژه‌ای به عنوان استثنا وجود دارد که ممکن است به خاطر حرفه‌ای بودن برند یا عناصر تزیینی به کار رفته در ساز، با قیمت بالا و متفاوتی روبرو شوید.

نکات تکمیلی

• مضراب سه تار با ناخن زده میشود و انگشت سبابه به صورت رفت و برگشت سیم را به صدا درمی آورد. اما مضراب تار یک تکه فلز برنجی است که در انتهای آن موم قرار دارد .
• از نظر شخصیتی سه تار مثل دختر ظریف و طناز است و تار مثل پسر قوی و چابک است .
• از نظر سیم، سه تار 4 سیم به نام های « دو – سل – دو – دو » دارد. تار هم 6 سیم با همین نامها دارد. یعنی « دو دو – سل سل- دو دو » . سیم اخری ضخیم تر به همراه سیم کنارش دو کوک میشوند . انگشت گذاری ها در تار و سه تار شبیه بهم است .

برای یادگیری تار کلیک کنید

برای یادگیری سه تار کلیک کنید

نوشته تفاوت تار و سه تار چیست؟ (و شباهت) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

مقدمه

در گلچین کردن این ویدیوها سعی کرده ایم کاربردی ترین آموزش های سه تار را گرد هم بیاوریم. این ۳۳ ویدیوی آموزشی شامل موضوعات متنوعی از سه تار نوازی هستند، از جمله:

• آشنایی با سه تار
• نت خوانی و نت نگاری
• تکنیک های سه تار
• نوازندگی سه تار
• و…

نمونه ویدیوی آموزشی و تصاویر دروس

نمونه ای از این ویدیوها را در زیر می بینید (البته ویدیوهایی که دانلود می کنید، از کیفیت بالاتری برخوردار هستند):

لینک های دانلود:

دانلود بخش اول (مشکل صدا اصلاح شد)

دانلود بخش دوم (مشکل صدا اصلاح شد)

نکته مهم! هیچ فیلم رایگان یا وب سایتی در سرتاسر اینترنت، سه تار را بصورت مدون و اصولی، به شما آموزش نمی دهد و آموزش های آنها فقط جنبه تکمیلی دارند. سعی کنید از این بسته آموزشی فوق العاده و کامل استفاده کنید تا سه تار را بدون نیاز به کلاس، خیلی سریع و حرفه ای بیاموزید! (بسیاری از اساتیدی که در حال تدریس سه تار هستند، فقط از همین بسته برای یادگیری استفاده کرده اند!)

دانلود جزوه PDF آموزش سه تار

جزوه ای که برای دانلود قرار داده ایم، تقریبا، جدیدترین و بهترین پی دی اف آموزش سه تار موجود در اینترنت فارسی می باشد. از این پی دی اف بعنوان مکمل یادگیری (و نه منبع اصلی!) استفاده کنید:

دانلود پی دی اف آموزش سه تار

یادگیری سه تار: راهنمای جامع

یادگیری سه تار یکی از راه‌های شیرین و عمیق برای درک و تجربه موسیقی ایرانی است. این فرآیند نیازمند صبر، تمرین مداوم، و توجه به جزئیات است. در این مقاله، به بررسی مراحل اولیه یادگیری سه تار و نکات مهم برای موفقیت در این مسیر پرداخته خواهد شد.

آشنایی با اجزای ساز سه تار

برای شروع یادگیری سه تار، شناخت کامل اجزای این ساز و نحوه کارکرد هر یک از آن‌ها ضروری است.

1. کاسه: کاسه سه تار که به آن “تنه” نیز می‌گویند، بخشی است که صدای ساز در آن تقویت می‌شود. این بخش معمولاً از چوب توت ساخته می‌شود.

2. دسته: دسته سه تار از چوب گردو ساخته شده و به کاسه متصل است. این بخش شامل پرده‌ها (فرت‌ها) و محل انگشت‌گذاری است.

3. پرده‌ها: پرده‌ها از جنس نایلون یا ابریشم هستند و به دور دسته بسته شده‌اند. این پرده‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در تولید نت‌های مختلف دارند.

4. خرک: خرک قطعه‌ای کوچک است که بر روی کاسه قرار می‌گیرد و سیم‌ها را از کاسه جدا می‌کند تا صدای بهتری تولید شود.

5. سیم‌ها: سه تار دارای چهار سیم است که هر کدام از جنس و ضخامت متفاوتی برخوردارند. این سیم‌ها معمولاً از فلز یا نایلون ساخته می‌شوند.

6. گوشی‌ها: گوشی‌ها قطعاتی هستند که سیم‌ها به آن‌ها متصل شده و از طریق آن‌ها کوک می‌شوند.

یادگیری انگشت‌گذاری

انگشت‌گذاری صحیح یکی از مهم‌ترین بخش‌های یادگیری سه تار است. این مهارت به شما کمک می‌کند تا نت‌های مختلف را به درستی تولید کنید.

1. شناخت پرده‌ها: ابتدا باید با مکان و نام هر پرده آشنا شوید. هر پرده نشان‌دهنده یک نت خاص است و شما باید بدانید که هر نت در کدام پرده قرار دارد.

2. قرار دادن انگشتان: نحوه قرار دادن انگشتان بر روی پرده‌ها بسیار مهم است. انگشتان باید به صورت عمودی بر روی پرده‌ها قرار گیرند و فشار لازم را برای تولید صدای شفاف و بدون نویز اعمال کنند.

3. تمرین انگشت‌گذاری: تمرین‌های منظم انگشت‌گذاری به شما کمک می‌کند تا به جایگاه انگشتان خود عادت کنید و حرکات دست‌ها را بهبود بخشید. تمریناتی مانند نواختن مقیاس‌های مختلف (مانند مقیاس‌های ماژور و مینور) به شما کمک می‌کند تا به سرعت و دقت نت‌ها را اجرا کنید.

آشنایی با دستگاه‌ها و گوشه‌های موسیقی ایرانی

موسیقی ایرانی بر اساس دستگاه‌ها و آوازها ساخته می‌شود. هر دستگاه ویژگی‌های خاص خود را دارد و یادگیری آن‌ها برای نوازندگی سه تار ضروری است.

1. دستگاه‌ها: دستگاه‌های موسیقی ایرانی شامل مجموعه‌ای از مقیاس‌ها و ملودی‌های خاص هستند که هر کدام ویژگی‌های منحصر به فردی دارند. برخی از دستگاه‌های مهم موسیقی ایرانی شامل دستگاه‌های شور، ماهور، نوا، همایون و چهارگاه هستند.

2. گوشه‌ها: گوشه‌ها قطعات کوچکی از موسیقی هستند که در داخل هر دستگاه قرار می‌گیرند و هر کدام دارای الگوی ملودی خاص خود هستند. آشنایی با گوشه‌ها به نوازنده کمک می‌کند تا بتواند به صورت خلاقانه‌تری به نواختن بپردازد.

تمرین‌های تکنیکی

تمرین‌های تکنیکی برای تقویت انگشت‌ها، مچ دست و کنترل مضراب از اهمیت بالایی برخوردارند.

1. تقویت انگشتان: تمریناتی مانند نواختن سریع نت‌ها و الگوهای ریتمیک می‌تواند به تقویت عضلات انگشتان و هماهنگی بین آن‌ها کمک کند.

2. کنترل مضراب: مضراب زدن یکی از مهم‌ترین تکنیک‌های نوازندگی سه تار است. مضراب باید به گونه‌ای زده شود که صدای شفاف و بدون نویزی تولید شود. تمرین‌های مختلفی برای بهبود کنترل مضراب وجود دارد که شامل نواختن نت‌های طولانی با مضراب‌های مختلف است.

3. تمرین‌های ریتمیک: تمرین‌های ریتمیک به شما کمک می‌کند تا به دقت و ثبات بیشتری در نوازندگی برسید. این تمرینات شامل نواختن الگوهای ریتمیک مختلف با استفاده از مضراب و انگشتان است.

مزایای یادگیری سه تار

یادگیری سه تار نه تنها مهارت موسیقیایی شما را بهبود می‌بخشد، بلکه مزایای فراوان دیگری نیز دارد.

1. آشنایی با موسیقی اصیل ایرانی: سه تار یکی از نمادهای موسیقی ایرانی است و یادگیری آن به شما کمک می‌کند تا با فرهنگ و موسیقی اصیل ایرانی بیشتر آشنا شوید.

2. آرامش و تمرکز: نوازندگی سه تار به شما کمک می‌کند تا آرامش پیدا کنید و تمرکز خود را افزایش دهید. موسیقی به عنوان یک هنر درمانی شناخته می‌شود و می‌تواند به کاهش استرس و بهبود وضعیت روحی شما کمک کند.

3. تقویت حافظه: یادگیری قطعات موسیقی به تقویت حافظه کمک می‌کند. تمرین و حفظ کردن نت‌ها و ملودی‌ها باعث می‌شود تا حافظه شما بهبود یابد و توانایی به یاد آوردن اطلاعات افزایش پیدا کند.

4. ارتباطات اجتماعی: شرکت در محافل موسیقی و نواختن با سایر نوازندگان به شما کمک می‌کند تا ارتباطات اجتماعی خود را گسترش دهید. این فرصت‌ها به شما امکان می‌دهد تا با افراد جدیدی آشنا شوید و از تجربیات دیگران بهره‌مند شوید.

نکات مهم برای یادگیری سه تار

برای موفقیت در یادگیری سه تار، توجه به چند نکته کلیدی ضروری است.

1. انتخاب یک معلم خوب: یک معلم با تجربه می‌تواند به شما کمک کند تا تکنیک‌های صحیح را یاد بگیرید و از اشتباهات رایج جلوگیری کنید. معلم می‌تواند شما را راهنمایی کند و به شما بازخورد لازم را بدهد تا بتوانید پیشرفت کنید.

2. تمرین مداوم: تمرین روزانه حتی برای مدت زمان کوتاه، به شما کمک می‌کند تا پیشرفت کنید. تمرین منظم و مستمر کلید موفقیت در یادگیری هر ساز موسیقی است.

3. گوش دادن به موسیقی: گوش دادن به موسیقی‌های سه تار، به شما کمک می‌کند تا با سبک‌های مختلف آشنا شوید و حس موسیقیایی خود را تقویت کنید. تلاش کنید به موسیقی‌های سه تار گوش دهید و از نوازندگی‌های حرفه‌ای الهام بگیرید.

4. شرکت در محافل موسیقی: شرکت در محافل موسیقی و نواختن با سایر نوازندگان، به شما کمک می‌کند تا پیشرفت کنید و از تجربیات دیگران بهره‌مند شوید. این فرصت‌ها به شما امکان می‌دهد تا به اجرای زنده بپردازید و بازخورد دریافت کنید.

نتیجه‌گیری

یادگیری سه تار نیازمند صبر، تمرین مداوم و توجه به جزئیات است. انتخاب یک سه تار مناسب، یادگیری انگشت‌گذاری صحیح، آشنایی با دستگاه‌ها و گوشه‌های موسیقی ایرانی و تمرین‌های تکنیکی، از مراحل اولیه و اساسی یادگیری این ساز محسوب می‌شوند. با پیروی از این مراحل و توجه به نکات کلیدی، می‌توانید به تدریج مهارت‌های خود را در نوازندگی سه تار بهبود بخشید و از زیبایی‌های موسیقی ایرانی لذت ببرید. همچنین مزایای یادگیری سه تار از جمله آشنایی با موسیقی اصیل ایرانی، افزایش آرامش و تمرکز، تقویت حافظه و گسترش ارتباطات اجتماعی، انگیزه‌ای قوی برای ادامه مسیر یادگیری فراهم می‌کنند.

هر گونه سوالی در زمینه این مطلب دارید در بخش نظرات مطرح کنید تا به آن پاسخ دهیم.

نکته مهم: اگر مشکلی در استخراج فایل ها دارید با نرم افزار Winrar باز کنید.

نوشته دانلود رایگان ۳۳ درس گلچین آموزش سه تار از مبتدی تا حرفه ای (فیلم+PDF) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

مقدمه:

موسیقی در زندگی تمام افراد در سراسر جهان جریان دارد و تأثیر موسیقی بر جنبه های مختلف زندگی آنچنان بالاست که حتی تصور زندگی بدون موسیقی واقعاً سخت است. معمولاً برای رسیدن به آرامش، گوش دادن قطعه ای ناب از انواع مختلف موسیقی انتخاب همگان است. اما آنچه که می تواند به اجرای زیبای یک اثر منجر شود داشتن ابزار و یا همان آلات موسیقی مورد نظر است. اساتید برجسته در مورد بهترین سه تار به این باور رسیده اند که بهترین سازندگان ساز نوازندگان حرفه ای هستند چون صداها را بهتر تشخیص می‌دهند و هم چنین به نیاز نوازندگان در امر نوازندگی آگاه‌ترند. اگر شما هم از طرفداران موسیقی دلنواز و سنتی سه تار هستید پس حتماً نام سه تار استاد جزایری به گوشتان خورده است. یکی از ماهرترین سازندگان ساز سه تار در کشورمان استاد رامین جزایری می باشند که در زمینه نوازندگی سه تار هم تخصص و مهارت بالایی دارند. در ادامه با آثار این استاد بیشتر آشنا خواهید شد.

روش صحیح بستن پرده سه تار – کارگاه رامین جزایری

روش صحیح بستن سیم تار و سه تار – کارگاه رامین جزایری

 کارگاه ساخت سه تار

شاید به مطالعه این پست علاقمند باشید: جدیدترین هزینه های کلاس سه تار+ قیمت سه تار

استاد رامین جزایری در آذر ماه سال ۱۳۴۰ در تهران متولد شد. وی از هم دوره ای های کیوان ساکت، مسعود شعاری، آقای همتی، آقای عزیزی، داوود آزاد و کیهان کلهرمی باشند. رامین جزایری از شاگردان محمود فرهمند، کامران روحانی و ارژنگ ناجی می باشند اما نوازندگی سه تار را از دوران نوجوانی نزد استاد محمدرضا لطفی فرا گرفتند. استاد جزایری پیش از اینکه بصورت حرفه ای سه تار بسازد به نوازندگی سه تار آن هم بصورت حرفه ای مشغول بود ولی به علت علاقه زیادی که به ساختن ساز داشت نوازندگی حرفه ای را کنار گذاشت و ساز ساختن را شروع کرد.

آقای رامین جزایری در ابتدای دیدن ساز به فکر ساخت آن افتاد و با وجود این‌که در جایی آموزش ندیده بود و در خانواده و دوستان نیز سابقه چنین شغلی وجود نداشت با این حال، میل به ساخت ساز از دوران نوجوانی در ذهن ایشان ایجاد شد.

مشخصات ساز سه تار استاد جزایری:

سه تار استاد جزایری معمولاً دارای کاسه اسی کوچک است که جنس کاسه از چوب درخت توت یا شاه توت می باشد. در مواردی هم از چوب گردو استفاده می کنند. ولی جنس دسته ساز همواره از چوب گردو است که بر روی آن، 25 عدد پرده بسته می شود. انتقال صدا از سیم های ساز به کاسه سه تار به واسطه چوب کوچکی به نام خرک صورت می گیرد. خرک از جنس چوب شمشاد است و لرزش های مربوط به سیم را از طریق صفحه نازک به داخل کاسه هدایت می کند. در نتیجه صداها پس از چند بار انعکاس و تشدید، بار دیگر از مسیر سوراخ های روی صفحه بیرون می آیند. طول کاسه سه تار 22 تا 30 ، عرض آن 12 تا 18 و عمق کاسه بین 12 تا 16 سانتی متر است. دسته سه تار به ضخامت 3 تا 3/5 سانتی متر وطول آن 40 تا 48 سانتی متر می باشد و کل طول ساز یعنی دسته و کاسه، 76 تا 80 سانتی متر طول دارد. سیم های سه تار به ترتیب سیم سفید، سیم زرد، سیم واخوان و سیم بم نام دارند.

مطلبی برای علاقمندان به ساز سه تار: کتاب آموزش سه تار جلال ذوالفنون+ نمونه های سه تار نوازی فوق العاده استاد

مهمترین مرحله در ساخت ساز سه تار کدام است؟

جواب استاد جزایری: در سه تار تراش صفحه خیلی مهم است. صفحه باید طوری تراشیده شود که نت‌های مختلف ساز از صدای زیر تا صدای بم را بتواند به خوبی تشدید کند و یک‌نواخت باشد، چون اگر این کار درست انجام نشود، ساز در بعضی قسمت‌های صدایی، مثلا در محدوده بم یا زیر به خوبی نمی‌خواند. در واقع تراش صفحه سه تار بسیار کار ظریف و پردقتی است. اما در تار مجموع کاسه باید با دقت و ظرافت تراشیده شود. کاسه رزنانسی ساز نقش بسیار مهمی دارد. اینکه برخی فکر می‌کنند که پوست نقش اصلی را دارد و تعیین کننده است، اشتباه است. چون ما سازهایی را دیده‌ایم که ایراد صوتی داشته‌اند و با تعویض چندین باره‌ی پوست هم مشکل‌اش حل نشده، چون مشکل اصلی از بابت تراش کاسه بوده است.

چرا از چوب توت در ساخت ساز سه تار استفاده می‌شود؟

جواب استاد جزایری: یکی از شاخص‌های مهم انتخاب چوب برای ساز، قابل دسترس بودن آن است، بعضی‌ها می‌گویند که چرا با چوب‌های دیگر ساز ساخته نمی‌شود و فقط با چوب درخت توت ساز ساخته می‌شود. به هر صورت سازسازان به تجربه دیده‌اند که این چوب هم قابل دسترس است، هم کیفیت صوتی مطلوبی را دارد و هنگامی که کهنه می‌شود حالت چینی مانند و سختی پیدا می‌کند، که برای صدا مناسب است. ساز نویی که با چوب توت ساخته شده است و به تدریج کهنه می‌شود جنس چوب‌اش تغییر می‌کند و از حالت نرم اولیه که ساز، نو است به سمت شیشه‌ای شدن و چینی شدن میل می‌کند. برای مثال، چوب گردو چنین خاصیتی را ندارد و یک چوب گردوی ۱۰۰ ساله کیفیت‌اش خیلی شبیه چوب گردوی ۱ ساله است. به خاطر همین، چوب درخت توت برای ساخت کاسه رزنانسی ساز و صفحه سه تار انتخاب شده است. که البته خود چوب توت هم انواع مختلف دارد که گفته می‌شود ۱۵۰ نوع از گونه‌های مختلف آن شناسایی شده است، که نوع برگ‌های‌شان و میوه‌های‌شان متفاوت است، سوا از این‌که درخت توت نر و ماده هم دارد. البته جای کار دارد که ببینیم کدام یک از این گونه‌ها می‌تواند بهترین گونه برای سازسازی باشد، که نیاز به یک کار گروه از رشته‌های تخصصی مختلف دارد، که به صورت آزمایشی این چوب‌ها را برای سازسازی تست کنند تا به نتایج مطلوب در این باره رسید. ولی به صورت تجربی ممکن است سازسازها متوجه بشوند که کدام گونه از درخت‌های توت، برای ساخت ساز مناسب‌تر است.

از اینکه ما را از نظرات با ارزش خود در بخش نظرات باخبر می سازید کمال تشکر را داریم.

نوشته همه چیز درباره سه تار جزایری + نمونه فیلم های فوق العاده زیبا اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

مقدمه:

در تمام لحظات زندگی گوش دادن به موسیقی احساس آرامش فوق العاده ای به انسان می دهد که با هیچ چیز دیگری قابل مقایسه نیست. ساز سه تار یکی از موسیقی هایی است که می توان در خلوت خود با آن آهنگ های بی نظیری را اجرا کرد و با خلق قطعه های بی نظیر، آثاری جاویدان به جای گذاشت. در ادامه برجسته ترین چهره های سه تار نواز ایرانی را خواهید شناخت.

 ویدئویی از بزرگترین نوازندگان سه تار از دیروز تا امروز

ویدئویی که در این قسمت مشاهده می کنید تمامی اساتید موسیقی سه تار ایرانی را به شما علاقمندان معرفی می کند. بهتر است ضمن شناخت این نابغه های موسیقی سنتی ایران درک خود را نسبت به این سبک از موسیقی بالا ببرید.

پست مشابه: معرفی بهترین اساتید سنتورنوازی در ایران بهمراه نمونه های سنتورنوازی

 اساتید بزرگ موسیقی سه تار ایران کدامند؟

1-میرزا عبدالله فراهانی

این استاد شیرازی در سال 1222 شمسی در شیراز دیده به جهان گشود. این استاد برجستهٔ موسیقی ایرانی و نوازندهٔ سرشناس تار و سه‌تار دومین فرزند آقا علی‌اکبر فراهانی (بعد از میرزا حسن) بود. او از چهره‌های تأثیرگذار در موسیقی ایرانی می باشد و ردیف موسیقی ایرانی را به نظم درآورد. میرزا عبدالله، فرزند آقاعلی‌اکبر خان فراهانی، نوازندهٔ تار دوران ناصرالدین‌شاه و پدر احمد عبادی نوازندهٔ بزرگ سه‌تار بود. از شاگردان او می‌توان مهدی‌قلی هدایت، فرصت شیرازی، ابوالحسن صبا، حسین هنگ‌آفرین، سید حسین خلیفه، مهدی‌خان صلحی، اسماعیل قهرمانی، سید مهدی دبیری، حاج آقا مجرد ایرانی و فرزندش احمد عبادی را نام برد. وی با تجدید نظر در دستگاه‌های دوازده‌گانه موسیقی ملی ایران و ادغام بعضی از آن‌ها با هم، هفت دستگاه کامل و مجزا پدیدآورد که این هفت دستگاه توسط سه تن از شاگردانش به نام‌های میرزا نصیر، فرصت شیرازی و مهدی‌قلی هدایت طی هفت سال نت‌نویسی شد. استاد میرزا عبدالله، در نواختن تار هم استاد بود، ولی شهرت وی بیشتر در نواختن سه‌تار است. او چهار فرزند به نامهای مولود، ملوک، جواد و احمد داشت که همه آن‌ها با موسیقی مأنوس بودند. وی در سال ۱۲۹۷ خورشیدی در سن ۷۵ سالگی در تهران درگذشت.

2- استاد ارسلان درگاهی

ارسلان درگاهی در سال ۱۲۸۱ در تهران متولد شد. به دلیل علاقه به هنر، به مدرسه کمال الملک رفت. در سن پانزده سالگی یادگیری تار و سه تار را با درویش خان آغاز نمود و موفق به دریافت نشان تبرزین طلایی از وی شد. بعدها صفحاتی را با آواز قمرالملوک وزیری و تاج اصفهانی ضبط کرد و شهرت بسیار یافت. وی به دلیل اینکه نمی‌خواست ذوق هنری اش لطمه‌ای به شغل اداری اش بزند، از نام مستعار ” امیر ارسلان ” استفاده کرد. وی هیچگاه بصورت حرفه‌ای به موسیقی نپرداخت و بعدها به دلیل علاقه‌ای که به سه تار داشت، تار را رها کرد.
روح‌الله خالقی وی را مردی با ذوق، مؤدب، لطیفه گو، خوش محضر و دوست داشتنی معرفی می‌کند: ارسلان درگاهی موسیقی را نه برای جلب توجه، بلکه برای علاقهٔ ذاتی اش دنبال می‌کند و در عصری که بسیاری از هنرمندان به نام هنر، موسیقی را به ابتذال کشاندند، وی خود را از آنها جدا می‌گیرد و فقط در محافل آشنا و دوستان می‌نوازد.

3- استاد جلال ذوالفنون

در سال 1316 شمسی در آباده فارس بدنیا آمد. اولین مربیان او درموسیقی پدرش حبیب ذوالفنون و برادر بزرگش محمود ذوالفنون بودند. ایشان از نه تا هجده سالگی در هنرستان موسیقی ملی به روش آکادمیک به تحصیل پرداختند. پس از آن به مدت 4 سال در دانشگاه تهران از 1967 تا 1971 میلادی با موسیقی کلاسیک آشنا شد و بعد از آن بتدریج تقریبا از همه استادان زمان به طور مستقیم و غیرمستقیم همچون ارسلان درگاهی، ابوالحسن صبا، روح اله خالقی، موسی معروفی، جواد معروفی، حسن صبا، نورعلی برومند، دکتر مسعودیه، دکتر داریوش صفوت، یوسف فروتن، سعید هرمزی و علیرضا مشایخی بهره گرفت. عمده ترین فعالیت های هنری ایشان عبارتند از

• فعالیت در سازمان رادیو و تلویزیون
• تدریس موسیقی درکانونهای هنری و آموزشی از مقطع کودکستان تا دانشگاه
• کنسرت های متعدد در ایران- ژاپن- کشورهای اروپایی- امریکا-کانادا- استرالیا
• همکاری با موریس بژاز در زمینه تلفیق موسیقی ایرانی با باله های اروپایی
• همکاری با موسسه WORD MUSIC INSTITIUTE به منظور اجرای کنسرت در نیویورک و معرفی موسیقی ایران به ملل دنیا 1994
• اجرای کنسرت در محل سازمان ملل متحد در نیویورک به منظور معرفی موسیقی ایران به سایر ملل در سال 1994
• تألیف کتابهای متعدد در زمینه آموزش موسیقی

4- محمدرضا لطفی

یکی دیگر از پرچمداران موسیقی سنتی ایران استاد محمدرضا لطفی می باشند که در ۱۷ دی سال ۱۳۲۵ در شهر گرگان در خانواده‌ای فرهنگی که پدر و مادرش هردو معلم بودند، زاده شد. پدرش خواننده و نوازندهٔ تار نیز بوده‌است. علاوه بر پدر لطفی، برادرش نیز نوازندهٔ تار بود، لطفی می‌گوید با تار برادرش بزرگ شده‌است و بیشتر تحت تأثیر تارنوازی برادرش بوده تا زندگی فرهنگی پدرش. او تمام زندگیش را وقف تلاش و دقت و وسواس در موسیقی نژاده و ردیف بجا مانده از میراث‌داران موسیقی کهن و آموزش به شاگردان  گذاشته بود. دستی توانا در نواختن و فکری سنتی در اصالت تاریخی آهنگ و نغمه با حال و هوا و شور و شیدایی خاص خود داشت. از شروع زندگی موسیقائی‌اش به شکلی تأثیرگذار در عرصه هنر و جاودانگی سنت‌های آن راه پیمود و به انجام رساند.

5- کیهان کلهر

کیهان کَلهُر در تاریخ ۳ آذر ۱۳۴۲ در کرمانشاه به دنیا آمد. آهنگ‌ساز و نوازندهٔ اهل ایران می‌باشد. کمانچه ساز تخصصی کیهان کلهر است، وی در کنار کمانچه، تنبور، سه‌تار و شاه‌کمان نیز می‌نوازد.
کلهر در زمینه آهنگسازی برای موسیقی متن فیلم هم فعالیت داشته‌است، او با هنرمندان مختلف از فرهنگ‌های دیگر همکاری‌هایی داشته‌است. همکاری هنری کلهر با اردال ارزنجان از ترکیه، شجاعت حسین خان از هند، یویوما از چین، ژائو ژیپینگ، عالیم قاسمف از جمهوری آذربایجان، بروکلین رایدر از آمریکا، ارکستر فیلارمونیک نیویورک، کوارتت کرونوس، و گروه سازهای بادی هلند، او را به هنرمندی بین‌المللی تبدیل کرده‌است. کلهر با هنرمندان ایرانی از جمله محمدرضا شجریان، علی‌اکبر مرادی، شهرام ناظری، حسین علیزاده و گروه دستان هم به اجرای موسیقی پرداخته‌است. کیهان کلهر با آلبوم‌های بی تو بسر نمی‌شود، فریاد، باران و فراتر از نقشه جغرافیا که در آن‌ها به‌عنوان آهنگ‌ساز و نوازنده نقش داشته نامزد جایزه گرمی شده‌است. در پنجاه و نهمین مراسم جایزه گرمی، کیهان کلهر به همراه گروه جاده ابریشم به رهبری یویوما توانستند با آلبوم sing me home موفق به کسب جایزه گرمی بهترین موسیقی جهانی شوند.

6- کیوان ساکت

کیوان ساکت متولد 1340 در خانواده ای فرهنگی در شهرستان مشهد می باشد. از همان کودکی با تشویق مادر و پدر خویش به موسیقی و نقاشی پرداخت و در نقاشی شاگردی اساتیدی همچون استاد صادق لپد در طراحی – استاد پیراسته در رنگ و روغن و استر دوّ لّو در آبرنگ را پذیرفت و اولین درسهای موسیقی را از دائی خویش منوچهر زمانیان در کار گاه موسیقی کودکان و نوجوانان که در آن زمان از سوی صداو سیمای وقت به مدیریت مرتضی دشب در مشهد تاسیس شده بود، فرا گرفت. پس از مدت کوتاهی معلم وی منوچهریان به دلیل ادامه تحصیل از مشهد رفت و مدتی کلاس بدون معلم بود تا اینکه همشهری و دوست دائی وی آقای حمید متبسم که در آن زمان در دانشسرای هنر تهران موسیقی تحصیل می کرد در یک تابستان برای بازدید خانواده به مشهد آمد و همزمان در کارگاه موسیقی به تدریس مشغول شد و حدود 2 تابستان پیاپی تا پیش از انقلاب معلم آنجا بود. با پیروزی انقلاب متبسم به مشهد نقل مکان کرد و دوستی وی با ساکت عمیق و صمیمی شد ولی پس از چند مدت وی دوباره به تهران و سپس به خارج از کشور مهاجرت کرد و از آن زمان پس ساکت تار را نزد خویش فرا گرفت و دراین میان چند ملاقاتهای کوتاهی با اساتید آن زمان نظیر محمد رضا لطفی و حسین علیزاده و هوشنگ ظریف داشت. در سال 1369 به دعوت هنرمند گرامی پرویز مشکایتان به عنوان مسئول به گروه عارف دعوت شد و حاصل این همکاری آثاری است نظیر: افشاری مرکب و افق مهر و وطن من با صدای ایرج بسطامی و مقام صبر با صدای علیرضا افتخاری و کنسرتهای متعددی در داخل و خارج از ایران. وی در سال 1357 گروه وزیری را تاسیس کرد و از آن زمان تاکنون آثارزیادی را با این گروه در داخل و خارج از کشور اجرا کرده است.

7- استاد حسین علیزاده

استاد حسین علیزاده در سال 1330 در تهران به دنیا آمد. در هنرستان موسیقی ملی نزد هوشنگ ظریف، علی اکبر شهنازی و حبیب الله صالحی به فراگیری تار پرداخت . پس از دریافت دیپلم از هنرستان در سال 1349 به گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران راه یافت و نزد اساتیدی همچون اکبر شهنازى، نورعلى برومند، یوسف فروتن، عبدالله دوامى، هوشنگ ظریف و … فراگیری موسیقی ایرانی را ادامه داد. در دوران تحصیل با ارکستر ایرانی تالار رودکی همکاری داشت. و از فصل هنری 1352-51 با گروه های مرکز حفظ و اشاعه موسیقی در جشن هنر شیراز به اجرای برنامه پرداخت. در سال 1355 به اتفاق پرویز مشکاتیان گروه عارف را تشکیل داد و برنامه های متعددی را در داخل و خارج از کشور به اجرا درآورد.

مهمترین فعالیت های آموزشی استاد علیزاده عبارتند از:

• تدریس در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
• مرکز حفظ و اشاعه موسیقی
• کانون فرهنگی- هنری چاووش
• هنرستان موسیقی، و کلاسهای خصوصی
• عضویت در هیات علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
• ریاست هنرستان موسیقی(پسران)
• تجزیه و تحلیل موسیقی ایران در مراکز آموزشی و هنری آلمان و فرانسه
• شرکت در سمینار شرق شناسی دانشگاه یو. سی. ال. ای. (آمریکا)، دانشگاه سیاتل (آمریکا).

8- استاد قشنگ آزاد

قشنگ کامکار یکی دیگر از اساتید سنتور نواز ایرانی است که در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۳۳۲ در سنندج متولد شد. نوازندهٔ سه‌تار و ویلن و از اعضای گروه کامکارها است. قشنگ کامکار علاوه بر شرکت در اجراهای گروه کامکاران، کنسرت‌هایی ویژه بانوان در خارج از ایران اجرا کرده‌است. وی همسر سابق محمدرضا لطفی بود، که از هم جدا شدند و امید لطفی فرزند مشترک این دو هنرمند است.

9- استاد داوود آزاد

داوود آزاد در سال ۱۳۴۲ در شهر ارومیه دیده به جهان گشود. ایشان خواننده، نوازنده و آهنگ ساز موسیقی ایرانی است که به سازهای تار، سه‌تار، عود، رباب، تنبور، دف و کمانچه تسلط داشت. وی در سن بیست سالگی شروع به یادگیری موسیقی کرد. او استادی در این زمینه نداشته و با تحقیق در آثار هنرمندانی چون غلامحسین بیگجه‌خانی و سعید هرمزی توانست کمبود استاد را جبران کند. او علاوه بر نوازندگی، به خوانندگی آثار خویش نیز می‌پردازد. وی از علاقه‌مندان موسیقی تلفیقی می‌باشد و در این زمینه آثاری ارائه داده است داود آزاد بیش از سیصد کنسرت در ایران، هند، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و استرالیا اجرا کرده است. از این جمله میتوان به اجراهایی در دانشگاه‌های کمبریج، آکسفورد، لندن و مونیخ اشاره کرد. داود آزاد اولین موزیسین ایرانی است که با موضوع موسیقی ایرانی در دانشگاه آکسفورد سخنرانی کرده است.

10- استاد بهداد بابایی

بهداد بابایی در سال ۱۳۵۲ در نیشابور به دنیا آمد. او آموزش سه‌تار را از ۷ سالگی نزد دایی خود، پرویز مشکاتیان آغاز کرد. او همچنین از آموزش‌های محمد فیروزی و زیدالله طلوعی بهره برد. بابایی، پس از فراگیری ردیف میرزاعبدالله، ردیف آقا حسینقلی را نیز نزد داریوش پیرنیاکان آموخت. او همچنین، تئوری موسیقی و سلفژ را نزد محمدرضا درویشی آموزش دید و به مدت دو سال نیز از کلاس‌های دورهٔ عالی محمدرضا شجریان در زمینهٔ جواب آواز استفاده کرد.

بهداد بابایی در سال ۱۳۷۳ به عنوان تک‌نواز به عضویت گروه عارف در آمد. او با خوانندگان برجسته‌ای همچون محمدرضا شجریان (در آلبوم در خیال)، ایرج بسطامی (در آلبوم بداهه خوانی و بداهه نوازی)، حمیدرضا نوربخش، شهرام ناظری و علی جهاندار به عنوان تک‌نواز همکاری کرده‌است. او با گروه‌های عارف و شهنازی، کنسرت‌هایی در داخل و خارج کشور داشته‌است. بابایی سابقهٔ تدریس در دانشگاه هنر را دارد و هم‌اکنون مدیریت کانون موسیقی عارف را به‌عهده دارد.

11- استاد علی اکبرخان شهنازی

علی اکبر خان شهنازی  نوازنده برجسته سه تار و مدرس موسیقی سنتی قدیم ایران است. وی از شاگردان پدر و عمویش “میرزا حسینقلی” و “میرزا عبدالله” بود و سپس برای اتمام تحصیلات خود به نزد “درویش خان” رفت و اصول نوازندگی را آموخت.
وی را باید به عنوان تکنواز و همنواز تار در مجامع مختلف و مدرس این ساز و ردیف های سازی و نواساز دانست.
از جمله آثار این آهنگ ساز می توان به صفحات گرامافون حاوی تکنوازی تار و ساخته های خودش اشاره کرد که همراه با نوازندگان و خوانندگان مختلف از جمله دماوندی و اقبال السلطان و … به اجرا در آمده اند .
از جمله آثار انتخابی این آهنگ ساز می توان به افشاری با دماوند ، همایون و سه گاه با اقبال السلطان و … اشاره کرد.
پیش در آمد ابوعطا، تصنیف ابوعطا، رنگ سه گاه و تصنیف چهارگاه و پیش در آمدهای مختلف از جمله بهترین آثار اوست، ضمن آنکه و ی در زمینه تالیف نیز دارای آثاری چون ردیف عالی تار به روایت میرزا حسینقلی و ردیف تار به روایت خودش می باشد که “رضا وهدانی” آن را تنظیم و نت نویسی نموده است.
از جمله شاگردان این آهنگساز برجسته می توان به محمد حسن عذاری، حبیب الله صالحی، رضا وهدانی، هوشنگ ظریف، محمدرضا لطفی و داریوش پیرنیاکان اشاره کرد.

12- حسن کسائی

استاد حسن کسائی در تاریخ ۳ مهر ۱۳۰۷ در خانواده‌ای تاجرپیشه به دنیا آمد. وی که از کودکی علاقهٔ زیادی به موسیقی داشت، از سن دوازده سالگی شروع به نواختن نِی کرد و در سن سیزده سالگی به مکتب استاد نوایی رفت (نوایی از شاگردان نایب اسدالله است و دیگر شاگرد نوایی، یاوری می‌باشد که او هم اصفهانی است). کسایی در محضر استاد صبا به نواختن ردیف‌ها پرداخت و با هنرمندانی چون خالقی، مشیر همایون و حسین محجوبی نیز می‌نواخته‌است. وی کنسرت‌هایی نیز با ادیب خوانساری و اجراهایی با تاج اصفهانی داشته‌است. حسن کسائی در اصفهان سال‌ها مکتب‌دار موسیقی اصفهان در رشته‌های نی، سه‌تار و آواز بوده‌است. اگرچه بیشتر آثار حسن کسایی بداهه‌نوازی است تا موسیقی پیش ساخته، ولی امروز بخش زیادی از ضربی‌ها و حتی آوازی‌های نوازندگان نی، بهره گرفته از نوازندگی‌های اوست. کسائی در نواختن نِی ایرانی همانند نداشت و در اوقات فراغت به تکمیل سه‌تار می‌پرداخت. وی در زندگی هیچ دلبستگی‌ای به جز موسیقی نداشت.

همچنین بخوانید: همه چیز درباره سه تار الکتریک + نمونه فیلم های فوق العاده زیبا

 سایر اساتید برجسته موسیقی سه تار ایرانی:

در این قسمت نان سایر اساتید ساز سه تار که در برافراشته ماندن موسیقی ایرانی تأثیر بسزایی داشتند آورده شده است. مردم ایران هنر موسیقی امروز ایران را مدیون تلاشهای بی کران این هنرمندان هستند.

کاربران ارجمند! شما می توانید اجراهای زیبای سه تار خود را برای ما و سایر مخاطبان در بخش نظرات به اشتراک بگذارید و چنانچه سؤالی در مورد سه تار نوازی دارید با کارشناسان ما در میان بگذارید.

نوشته معرفی اساتید بزرگ سه تار ایران بهمراه تصاویر اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.