آموزش گیتار
فهرست مطالب

اگر همین حالا وسط تمرین گیتارت این سؤال ذهنت را درگیر کرده، جواب کوتاهش این است: نه پیک برنده‌ی مطلق است، نه انگشت. هرکدام برای یک کار ساخته شده‌اند و بین نوازنده‌های حرفه‌ای هم می‌بینی که بعضی‌ها فقط پیک دستشان است، بعضی‌ها فقط با انگشت می‌زنند و خیلی‌ها هم بسته به قطعه بین این دو جابه‌جا می‌شوند. چیزی که تصمیم را برایت روشن می‌کند، سه چیز است: چه سبکی می‌خواهی بزنی، روی چه گیتاری تمرین می‌کنی و دنبال چه جنس صدایی هستی.

از تجربه‌ی خیلی از مربی‌های گیتار می‌شود گفت بیشترین اشتباه هنرجوهای تازه‌کار این نیست که «روش اشتباه» را انتخاب می‌کنند، بلکه این است که خیلی زود و بدون امتحان کردن روش دوم، خودشان را در یکی از این دو دسته جا می‌دهند. پیک صدای تیزتر، بلندتر و پرانرژی‌تری می‌دهد و برای ریتم‌نوازی سریع و آکوردکوبی عالی است؛ نواختن با انگشت صدای نرم‌تر، گرم‌تر و چندلایه‌تری تولید می‌کند و کنترل بیشتری روی هر سیم به‌طور جداگانه به تو می‌دهد. کسی که می‌خواهد آهنگ‌های پاپ و راک بزند معمولاً زودتر سراغ پیک می‌رود؛ کسی که هدفش گیتار کلاسیک یا فینگر استایل است، از همان روز اول با انگشت شروع می‌کند.

نکته‌ای که خیلی‌ها موقع شروع نمی‌دانند این است: تعداد زیادی از گیتاریست‌های حرفه‌ای که فکر می‌کنی فقط با پیک می‌زنند، در واقع همزمان از سه انگشت دیگرشان هم استفاده می‌کنند — تکنیکی به اسم هیبرید پیکینگ که پایین‌تر توضیحش می‌دهیم.

پیک استایل یعنی چه و چرا این‌قدر رایج است

پیک (Pick یا Plectrum) یک تکه‌ی کوچک و معمولاً مثلثی‌شکل است که بین انگشت شست و اشاره نگه داشته می‌شود و با آن به سیم‌ها ضربه می‌زنی. بیشتر گیتاریست‌های تازه‌کار به این دلیل با پیک شروع می‌کنند که کنترل اولیه‌اش ساده‌تر است؛ نیازی نیست هماهنگی چند انگشت را همزمان یاد بگیری، فقط یک ابزار در دست داری و باید زاویه و فشار درستش را پیدا کنی.

 


گیتار-min

توی این پک های فوق العاده، نواختن هر نوع گیتاری رو از ابتدا جوری یاد میگیری که تو هیچ کلاس آموزشی یا پک دیگه ای نه دیدی نه شنیدی! در کمترین زمان گیتار نواز حرفه ای شو همه رو انگشت به دهان کن!


 

پیک (Pick یا Plectrum)

مزیت‌های اصلی پیک:

  1. ضربه‌ی یکنواخت و قدرتمند روی سیم‌ها، مناسب ریتم‌نوازی
  2. سرعت بالا در نواختن ریف‌ها و سولوهای تند
  3. صدای شفاف‌تر و برنده‌تر، مخصوصاً روی گیتار الکتریک با دیستورشن
  4. خستگی کمتر نوک انگشتان در تمرین‌های طولانی
یک پیشنهاد خواندنی دیگر: تغییر آکورد و گام در گیتار

نقطه‌ضعف‌های پیک:

  • کنترل جداگانه‌ی هم‌زمان چند سیم سخت‌تر است
  • در قطعات آرام و احساسی گاهی صدا خیلی «سخت» به گوش می‌رسد
  • نگه داشتن و گم نکردن پیک برای مبتدی‌ها در ابتدا کمی دست‌وپاگیر است

ضخامت پیک هم روی صدا اثر مستقیم دارد؛ پیک نازک صدای سبک‌تر و مناسب ریتم‌نوازی می‌دهد، پیک ضخیم‌تر صدای پرتر و مناسب‌تر برای سولو و ریف‌های سنگین تولید می‌کند.

چطور پیک را درست بگیریم:

پیک را بین پهلوی انگشت شست و بند اول انگشت اشاره نگه دار، طوری‌که فقط نوک آن (حدود ۲ تا ۳ میلی‌متر) بیرون بماند. مچ دست باید شل و راحت باشد، نه سفت؛ ضربه از چرخش مچ می‌آید، نه از حرکت کل بازو. اگر پیک را خیلی محکم بگیری، مچ دستت زود خسته می‌شود؛ اگر خیلی شل باشد، موقع ریتم‌نوازی تند از دستت در می‌رود.

چطور پیک را درست بگیریم

هشدار رایج:

خیلی از مبتدی‌ها اولین پیکی که به دستشان می‌رسد را برای همیشه استفاده می‌کنند، بدون اینکه بدانند ضخامتش اصلاً با سبک موردعلاقه‌شان هم‌خوانی ندارد. اگر ریف تند می‌زنی و دستت زود خسته می‌شود، احتمالاً پیک نازک‌تری لازم داری، نه اینکه تکنیکت ضعیف باشد. تجربه‌ی خیلی از هنرجوها نشان می‌دهد همین یک تغییر ساده — عوض کردن ضخامت پیک — بیشتر از هفته‌ها تمرین اضافه به راحتی نواختنشان کمک می‌کند.

فینگر استایل یعنی چه و چرا بعضی‌ها عاشقش می‌شوند

نواختن با انگشت یعنی به‌جای پیک، از نوک انگشتان (و گاهی ناخن) برای زدن سیم‌ها استفاده کنی. در تکنیک استاندارد، هر انگشت وظیفه‌ی مشخصی دارد: شست معمولاً سیم‌های بم را می‌زند، اشاره و وسط و حلقه هر کدام روی یکی از سیم‌های زیر کار می‌کنند. همین تقسیم‌کار است که اجازه می‌دهد چند نت را همزمان و مستقل از هم بنوازی، کاری که با یک پیک تقریباً غیرممکن است.

فینگر استایل گیتار

مزیت‌های اصلی نواختن با انگشت:

  1. امکان نواختن چند خط ملودیک همزمان (باس، آکورد و ملودی با هم)
  2. کنترل دقیق‌تر روی دینامیک و حس هر نت
  3. صدای طبیعی‌تر، نرم‌تر و مناسب قطعات آرام
  4. آزادی دست برای تکنیک‌هایی مثل ضربه به بدنه‌ی گیتار (پرکاشن)

نقطه‌ضعف‌های نواختن با انگشت:

  • یادگیری هماهنگی چهار انگشت زمان‌برتر از یادگیری پیک است
  • در ابتدای راه ممکن است نوک انگشتان درد بگیرد یا حساس شود
  • رسیدن به همان سرعت و قدرت پیک در ریتم‌نوازی تند، تمرین بیشتری می‌خواهد

نکته‌ای که خیلی وقت‌ها با آن اشتباه گرفته می‌شود این است که «زدن آکورد با انگشت» با «فینگر استایل حرفه‌ای» یکی نیست. خیلی از گیتاریست‌های آکوستیک فقط برای همراهی آواز با انگشت می‌زنند، بدون اینکه اصلاً وارد تکنیک‌های پیچیده‌ی فینگر استایل مثل تپینگ یا هارمونیک شده باشند. این دو سطح کاملاً متفاوتی از مهارت هستند.

هشدار رایج:

اگر قصد جدی برای فینگر استایل داری، مراقب ناخن‌های دست راستت باش؛ ناخن بلند و لبه‌تیز راحت می‌شکند و وسط تمرین یا اجرا دردسر می‌سازد. خیلی از نوازنده‌ها یا ناخنشان را کوتاه و صاف نگه می‌دارند یا از ناخن مصنوعی مخصوص گیتار استفاده می‌کنند. در چند هفته‌ی اول هم پینه بستن نوک انگشت طبیعی است و نشانه‌ی اشتباه نواختن نیست؛ فقط باید تمرین را تدریجی پیش برد تا پوست فرصت عادت کردن پیدا کند.

جدول مقایسه‌ی سریع پیک و انگشت

برای دیدن همه ستون‌ها، جدول را به چپ و راست بکشید.

معیار نواختن با پیک نواختن با انگشت
جنس صدا شفاف، تیز و پرانرژی نرم، گرم و طبیعی
مناسب برای ریتم‌نوازی سریع بله، خیلی مناسب نیاز به تمرین بیشتر دارد
اجرای چند صدا همزمان محدود راحت و طبیعی
سرعت نت‌های تک معمولاً بالاتر با تمرین قابل رسیدن
اجرای آرپژ ممکن ولی محدودتر معمولاً روان‌تر
زمان یادگیری اولیه سریع‌تر کمی زمان‌برتر
احتمال درد یا خستگی کمتر در نوک انگشت، بیشتر در مچ در ابتدا نوک انگشت درگیر می‌شود
سبک‌های رایج راک، متال، پاپ، کانتری کلاسیک، فولک، فینگر استایل، بلوز

کاربرد پیک و انگشت در سبک‌های مختلف موسیقی

اینجا دیگر بحث سلیقه نیست، بلکه بحث «چیزی است که گوش شنونده انتظارش را دارد». چند نمونه‌ی رایج:

  • پاپ و همراهی آواز: ترکیبی از هر دو رایج است؛ ریتم‌نوازی معمولاً با پیک، ولی خیلی از گیتاریست‌های آکوستیک پاپ با انگشت هم می‌زنند تا صدای نرم‌تری بگیرند.
  • گیتار کلاسیک: تقریباً همیشه با انگشت، چون خود ساختار قطعات کلاسیک بر پایه‌ی چند صدای همزمان نوشته شده.
  • راک و متال: پیک تقریباً استاندارد است، چون سرعت و برندگی صدا در این سبک‌ها اهمیت بالایی دارد.
  • فولک و بلوز: هر دو دیده می‌شود، ولی فینگر استایل به‌خصوص در بلوز قدیمی و فولک آمریکایی خیلی رایج است.
  • کانتری: اغلب پیک، ولی بعضی از تکنیک‌های خاص کانتری («تراول پیکینگ») ترکیبی از پیک و انگشت است.
  • جز و فیوژن: بستگی زیادی به نوازنده دارد، ولی استفاده‌ی همزمان از پیک و انگشت (هیبرید پیکینگ) در این سبک خیلی دیده می‌شود.

نواختن گیتار با پیک

این رو هم حتما چک کن: آموزش تنظیم خرک گیتار

پیک یا انگشت، بسته به نوع گیتارت

جنس و ساختار خود ساز هم روی تصمیم اثر می‌گذارد؛ یک گیتار کلاسیک با سیم نایلونی، حس و صدایی کاملاً متفاوت از یک الکتریک سیم‌فولادی دارد.

برای دیدن همه ستون‌ها، جدول را به چپ و راست بکشید.

نوع گیتار روش رایج‌تر دلیل
کلاسیک (سیم نایلونی) انگشت ساختار قطعات کلاسیک بر پایه‌ی چندصدایی نوشته شده و سیم نایلونی هم برای انگشت نرم‌تر و مناسب‌تر است
آکوستیک (سیم فولادی) هر دو، بسته به سبک برای ریتم‌نوازی و همراهی آواز پیک رایج‌تر است، برای فینگر استایل و فولک انگشت
الکتریک پیک، مخصوصاً با دیستورشن صدای برنده و دقیق پیک با تقویت‌کننده و افکت بهتر جفت می‌شود

یک نکته‌ی فرعی که کمتر جایی به آن اشاره می‌شود این است که راست‌دست یا چپ‌دست بودن هیچ تأثیری روی انتخاب پیک یا انگشت ندارد. این موضوع فقط تعیین می‌کند گیتار را چطور کوک و نگه داری، نه اینکه با پیک بزنی یا با انگشت؛ چپ‌دست‌ها هم به‌همان اندازه‌ی راست‌دست‌ها می‌توانند فینگر استایل یا پیک‌نوازی حرفه‌ای یاد بگیرند. اگر برای فرزندت یا خودت به‌عنوان چپ‌دست نگرانی داری، این نگرانی فقط باید روی مدل و کوک گیتار باشد، نه روش نواختن.

کدام روش برای شروع ساده‌تر است

اگر تازه شروع کرده‌ای و می‌خواهی زودتر به یک آهنگ کامل برسی، پیک معمولاً منحنی یادگیری کوتاه‌تری دارد، چون فقط باید یاد بگیری یک ابزار را درست نگه داری و زاویه‌اش را کنترل کنی. نواختن با انگشت به‌خاطر نیاز به هماهنگی هم‌زمان چند انگشت، معمولاً کمی بیشتر طول می‌کشد تا دست راحت شود.

اما این به این معنا نیست که باید فقط یکی را انتخاب کنی. خیلی از مربی‌های گیتار توصیه می‌کنند از همان ماه‌های اول، هر دو روش را کنار هم تمرین کنی، حتی اگر تمرکز اصلی‌ات روی یکی از آن‌هاست. این کار باعث می‌شود گوش و دستت با هر دو جنس صدا آشنا شود و بعدها انتخاب سبک برایت راحت‌تر باشد.

انتخاب روش بر اساس هدف واقعی تو

  1. اگر می‌خواهی فقط آکورد بزنی و آواز بخوانی: پیک انتخاب سریع‌تری است، ولی نواختن آکورد با انگشت هم به‌همان اندازه رایج و کاربردی است.
  2. اگر دنبال اجرای ملودی و سولو هستی: پیک معمولاً سرعت و دقت بیشتری در نت‌های تک به تو می‌دهد.
  3. اگر می‌خواهی آرپژ و همراهی چندلایه بزنی: انگشت انتخاب طبیعی‌تری است.
  4. اگر صدای آرام، احساسی و لایه‌دار می‌خواهی: انگشت.
  5. اگر صدای بلند، پرقدرت و برنده می‌خواهی: پیک.
  6. اگر هدفت نوازندگی حرفه‌ای و انعطاف کامل است: یادگیری هر دو، تا بتوانی بسته به قطعه جابه‌جا شوی.

وقتی پیک و انگشت با هم ترکیب می‌شوند

اینجا همان بخشی است که کمتر کسی درباره‌اش صحبت می‌کند: هیبرید پیکینگ. در این تکنیک، پیک بین شست و اشاره نگه داشته می‌شود، ولی سه انگشت دیگر همزمان روی سیم‌های دیگر کار می‌کنند. خیلی از گیتاریست‌های کانتری، جز و حتی برخی نوازنده‌های راک از این روش استفاده می‌کنند تا هم سرعت و برندگی پیک را داشته باشند، هم کنترل چندصدایی انگشت را. یادگیری این تکنیک معمولاً وقتی معنا پیدا می‌کند که هر دو روش پایه را به‌خوبی یاد گرفته باشی؛ رفتن سراغش خیلی زود، معمولاً باعث سردرگمی می‌شود.

نوازنده گیتار

بلد باش به کارت میاد:  جدول آکورد گیتار + تصاویر

سوالات پرتکرار درباره‌ی پیک و انگشت در گیتار

آیا استفاده از پیک برای شروع یادگیری گیتار اجباری است؟ نه. خیلی از نوازندگان از همان ابتدا با انگشت شروع می‌کنند، مخصوصاً کسانی که هدفشان گیتار کلاسیک یا فولک است. انتخاب پیک یا انگشت به سبک و هدف بستگی دارد، نه به یک قانون ثابت.

آیا نواختن با انگشت سخت‌تر از پیک است؟ سخت‌تر نیست، متفاوت است. هماهنگی چند انگشت در ابتدا زمان بیشتری می‌برد، ولی با تمرین منظم، همان‌قدر روان می‌شود که نواختن با پیک.

در گیتار کلاسیک از پیک استفاده می‌شود؟ معمولاً نه. تکنیک گیتار کلاسیک بر پایه‌ی اجرای همزمان چند صدا با انگشتان طراحی شده و استفاده از پیک در این سبک تقریباً دیده نمی‌شود.

آیا نواختن با پیک به سیم‌های گیتار آسیب می‌زند؟ در استفاده‌ی عادی، نه. پیک برای همین کار ساخته شده. فقط اگر پیک خیلی کهنه یا لبه‌اش آسیب دیده باشد، ممکن است روی سیم‌های نازک‌تر اثر بگذارد.

چطور پیک مناسب خودم را انتخاب کنم؟ به ضخامت توجه کن؛ پیک نازک برای ریتم‌نوازی سبک‌تر، پیک ضخیم برای سولو و ریف‌های قوی‌تر مناسب‌تر است. جنس پیک هم روی حس دست و صدا اثر می‌گذارد، پس امتحان چند نوع مختلف بهترین راه پیدا کردن پیک دلخواه توست.

آیا می‌شود هم‌زمان با پیک و انگشت گیتار زد؟ بله، همین تکنیک هیبرید پیکینگ نام دارد و در سبک‌های کانتری و جز خیلی رایج است، ولی معمولاً بعد از تسلط روی هر دو روش پایه معنا پیدا می‌کند.

چقدر طول می‌کشد تا نواختن با انگشت برای دست راحت شود؟ برای اکثر هنرجوها بین چهار تا هشت هفته‌ی تمرین منظم (حتی روزی ده تا پانزده دقیقه) کافی است تا هماهنگی اولیه‌ی انگشتان جا بیفتد. سرعت رسیدن به این راحتی بیشتر به منظم بودن تمرین بستگی دارد تا استعداد ذاتی.

برای بچه‌ها یا نوجوانانی که تازه گیتار شروع کرده‌اند، پیک بهتر است یا انگشت؟ برای اکثر بچه‌ها پیک شروع ساده‌تری است، چون کنترل یک ابزار از هماهنگی چهار انگشت راحت‌تر جا می‌افتد. اما اگر بچه علاقه‌ی مشخصی به گیتار کلاسیک یا آموزش با متد کلاسیک دارد، شروع مستقیم با انگشت هم کاملاً معمول و بی‌مشکل است.

روی گیتار آکوستیک، پیک بهتر است یا انگشت؟ به سبک بستگی دارد؛ برای همراهی آواز و ریتم‌نوازی معمولاً پیک راحت‌تر است، ولی اگر دنبال فینگر استایل یا صدای نرم‌تر هستی، انگشت انتخاب بهتری است. خیلی از نوازنده‌های آکوستیک هر دو را بسته به قطعه استفاده می‌کنند.

جمع‌بندی کاربردی برای تیپ‌های مختلف نوازنده

  • مبتدی علاقه‌مند به پاپ و آهنگ‌های رادیویی: شروع با پیک، بعد اضافه کردن نواختن با انگشت برای تنوع صدا.
  • علاقه‌مند به گیتار کلاسیک یا فینگر استایل: از روز اول با انگشت شروع کن، چون کل تکنیک بر همین پایه است.
  • علاقه‌مند به راک، متال یا سولوهای تند: تمرکز اصلی روی پیک، با تمرین سرعت و دقت.
  • کسی که دنبال انعطاف کامل و نوازندگی چندسبکی است: هر دو روش را از ابتدا موازی هم پیش ببر و بعد از تسلط، سراغ هیبرید پیکینگ برو.

اگر هنوز مطمئن نیستی از کدام شروع کنی، ساده‌ترین راه این است که هر دو را همین هفته امتحان کنی: یک آهنگ ساده را یک‌بار با پیک بزن، یک‌بار با انگشت، و ببین دستت با کدام راحت‌تر است. خیلی از هنرجوها همین یک تمرین ساده را که انجام می‌دهند، جواب برایشان خیلی زودتر از چیزی که فکرش را می‌کردند روشن می‌شود.

نظرت چیست — تا حالا هر دو روش را امتحان کرده‌ای یا هنوز فقط سراغ یکی رفته‌ای؟ تجربه‌ات را در بخش دیدگاه‌ها بنویس تا سایر هنرجوها هم از آن استفاده کنند.

 

گیتار

فایل PDF آماده می‌شود؛ سپس لینک دانلود نمایش داده خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست