تو این مقاله، قراره به‌صورت کاملاً جامع و دقیق به بررسی میزهای سنتور بپردازیم، 6 مدل برتر رو معرفی کنیم و نکات کلیدی خریدشون رو توضیح بدیم. هدفمون اینه که بعد از خوندن این مقاله، هیچ سوالی تو ذهنت باقی نمونه و بتونی با خیال راحت بهترین میز رو برای خودت انتخاب کنی. در آخر هم چند ترفند ساده و کاربردی به زبون خودمونی برات می‌گیم که تجربه‌ات رو بهتر کنه.

چرا میز سنتور مهم است؟

تصور کن بخوای سنتور رو روی زمین یا یه سطح نامناسب بذاری و بنوازی؛ نه‌تنها کمرت درد می‌گیره، بلکه نمی‌تونی به همه سیم‌ها درست دسترسی داشته باشی. یه میز سنتور خوب، چند تا مزیت بزرگ داره:

• وضعیت بدنی درست: باعث می‌شه آرنج‌هات تو زاویه 90 درجه باشن و کمر و گردنت تو حالت طبیعی بمونن.
• تمرکز بیشتر: وقتی بدن راحت باشه، ذهنت آزادتره و می‌تونی رو نواختن تمرکز کنی.
• اجرای بهتر: زاویه مناسب میز بهت کمک می‌کنه تا به همه خرک‌ها و سیم‌ها راحت برسی و صدای بهتری از سازت بگیری.

حالا بیایم ببینیم یه میز سنتور خوب چه ویژگی‌هایی باید داشته باشه.

دانلود کنید: دانلود سنتور شاد عروسی (و بندری) 16 زیباترین

ویژگی‌های کلیدی در خرید میز سنتور

قبل از اینکه سراغ معرفی مدل‌ها بریم، مهمه که بدونی موقع خرید میز سنتور به چی باید دقت کنی. این ویژگی‌ها بهت کمک می‌کنن تا میزی رو انتخاب کنی که هم با نیازهات جور دربیاد و هم کیفیتش تضمین‌شده باشه.

1. ارتفاع و شیب قابل تنظیم

• چرا مهمه؟: هر نوازنده قد و صندلی متفاوتی داره. یه میز خوب باید ارتفاعش رو بتونی تنظیم کنی تا دستات تو موقعیت راحت باشن. شیب میز (معمولاً 30 درجه) هم باید به شکلی باشه که به همه قسمت‌های سنتور دسترسی داشته باشی.
• راه‌حل خاص: بعضی میزها شیب قابل تنظیم دارن که می‌تونی زاویه رو دقیقاً همون‌جوری که خودت می‌خوای بکنی. این ویژگی تو مقالات دیگه کمتر بهش اشاره شده، ولی برای نوازنده‌های حرفه‌ای خیلی کاربردیه.

2. پایه نت

• چرا مهمه؟: اگه موقع تمرین یا اجرا بخوای مدام سرتو خم کنی تا نت‌ها رو ببینی، هم گردنت درد می‌گیره و هم تمرکزت کم می‌شه. پایه نت این مشکل رو حل می‌کنه.
• راه‌حل خاص: میزهایی که پایه نت با زاویه و ارتفاع قابل تنظیم دارن، بهت اجازه می‌دن نت‌ها رو دقیقاً روبه‌روت بذاری و بدون زحمت بخونیشون.

3. قابلیت حمل و نقل

• چرا مهمه؟: اگه قراره میز رو برای کلاس یا اجرا جابجا کنی، باید سبک و تاشو باشه تا اذیت نشی.
• راه‌حل خاص: یه ایده جدید اینه که میزهایی با مکانیزم قفل سریع انتخاب کنی. این مدل‌ها تو چند ثانیه باز و بسته می‌شن و خیالت از محکم بودنشون راحته.

دانلود کنید و همیشه داشته باشین: جدول کوک سنتور (بهترین فرکانس های کوک سنتور)

4. استحکام و پایداری

• چرا مهمه؟: سنتور وزن مشخصی داره و اگه میز لرزش کنه یا تکون بخوره، نواختنت خراب می‌شه.
• راه‌حل خاص: میزهایی که پایه‌های ضربدری یا پدهای ضدلغزش دارن، پایداری بیشتری نسبت به مدل‌های معمولی دارن و کمتر بهشون پرداخته شده.

5. جنس و کیفیت ساخت

• چرا مهمه؟: میزهای چوبی قشنگ و کلاسیکن، ولی سنگینن. میزهای فلزی سبک‌تر و مقاوم‌ترن و برای استفاده‌های مدرن بهترن.
• راه‌حل خاص: به جای انتخاب بین چوب و فلز، می‌تونی سراغ میزهای هیبریدی بری که بدنه چوبی و پایه فلزی دارن. این ترکیب هم زیبایی داره و هم استحکام.

6. قیمت و بودجه

• چرا مهمه؟: میزهای سنتور از مدل‌های اقتصادی تا حرفه‌ای قیمت‌های متفاوتی دارن.
• راه‌حل خاص: به جای اینکه فقط ارزون‌ترین مدل رو بخری، می‌تونی ببینی کدوم میز با بودجه‌ات بیشترین امکانات رو می‌ده. مثلاً یه میز اقتصادی با پایه نت، از یه مدل گرون بدون پایه نت بهتره.

بهترین میز سنتور در بازار

حالا که ویژگی‌های مهم رو می‌دونی، وقتشه چند مدل برتر رو معرفی کنیم. این مدل‌ها بر اساس کیفیت، نظرات کاربران، امکانات و قیمت انتخاب شدن. برای هر کدوم، توضیحات کامل، مزایا، معایب و لینک خرید گذاشتیم.

1. میز سنتور چاووش مدل حرفه‌ای

• ویژگی‌ها: ارتفاع و شیب قابل تنظیم، پایه نت، جنس فلزی با روکش ضدزنگ.
• مزایا: خیلی محکمه، تنظیماتش انعطاف‌پذیره، برای حرفه‌ای‌ها عالیه.
• معایب: قیمتش بالاست.
• لینک خرید: دیجی‌کالا

دانلود کنید بهترین ها هستند: آهنگ سنتور شاد: 16 زیباترین آهنگ ها با سنتور شاد

2. میز سنتور رهاوی مدل تاشو

• ویژگی‌ها: تاشو، سبک، ارتفاع قابل تنظیم، جنس فلزی.
• مزایا: جابجاییش راحته، قیمتش مناسبه، برای مبتدی‌ها و متوسط‌ها خوبه.
• معایب: پایه نت نداره.
• لینک خرید: دیجی‌کالا

3. میز سنتور ماهان مدل چوبی کلاسیک

• ویژگی‌ها: جنس چوب گردو، ارتفاع ثابت، پایه نت.
• مزایا: قشنگ و سنتیه، کیفیت ساختش بالاست.
• معایب: ارتفاعش تنظیم نمی‌شه، سنگینه.
• لینک خرید:دیجی کالا

دانلود کنید: 7 بهترین برنامه تیونر برای کوک سنتور+ دانلود اندروید

4. میز سنتور قیصران مدل اقتصادی

• ویژگی‌ها: جنس فلزی، ارتفاع ثابت، سبک.
• مزایا: خیلی ارزونه، برای شروع خوبه.
• معایب: پایداریش کمتره، پایه نت نداره.
• لینک خرید: دیجی‌کالا

5. میز سنتور تاج مدل حرفه‌ای با پایه نت

• ویژگی‌ها: ارتفاع و شیب قابل تنظیم، پایه نت قابل تنظیم، جنس فلزی.
• مزایا: خیلی انعطاف‌پذیره، برای تمرین و اجرا عالیه.
• معایب: قیمتش بالاست.
• لینک خرید: مضراب شاپ

خیییلی مهمه: چگونه نت های سنتور را حفظ کنیم؟ (و 6 ترفند)

نکات و ترفندهای کاربردی برای استفاده از میز سنتور

حالا که مدل‌ها رو شناختی، چند تا نکته و ترفند خودمونی برات داریم که استفاده از میزت رو بهتر کنه.

1. تنظیم درست ارتفاع و شیب

• چطور؟: وقتی می‌شینی، سنتور رو بذار رو میز و ارتفاع رو جوری تنظیم کن که آرنج‌هات زاویه 90 درجه داشته باشن. شیب رو هم طوری کن که به همه سیم‌ها راحت برسی.
• ترفند: اگه میزت شیب تنظیم‌شونده نداره، یه بالشتک کوچیک زیر پشت سنتور بذار تا زاویه دلخواهت درست بشه.

2. استفاده درست از پایه نت

• چطور؟: نت‌ها رو جوری بذار که نه سرتو خم کنی، نه بچرخونی. ارتفاع پایه رو تا سطح چشمت بیار.
• ترفند: اگه میزت پایه نت نداره، یه پایه جدا بخر و کنار میز بذار؛ خیلی به‌درد می‌خوره.

3. نگهداری و تمیزکاری

• چطور؟: با یه دستمال خشک میز رو تمیز کن و نذار چیز سنگین یا تیز روش بمونه.
• ترفند: برای میز چوبی، یه کم روغن چوب بزن تا خش نیفته و براق بمونه. برای فلزی‌ها هم اسپری ضدزنگ کار راه می‌ندازه.

4. جابجایی امن

• چطور؟: موقع بردن میز، حتماً تو کیف یا جعبه مخصوص بذارش. اگه تاشوئه، مطمئن شو همه‌چیز درست جمع شده.
• ترفند: یه کم فوم یا پد تو کیف بذار تا ضربه نخوره.

5. انتخاب بر اساس سطحت

• چطور؟: اگه تازه شروع کردی، یه میز ساده و ارزون کافیه. حرفه‌ای باشی، برو سراغ مدل‌های پیشرفته.
• ترفند: بودجه‌ت کمه؟ اول یه مدل اقتصادی بگیر، بعداً ارتقاش بده.

بلد باشین: ویژگی های یک سنتور خوب (درجه ۱،۲،۳ )

جمع‌بندی

میز سنتور، یه همراه واجب برای هر نوازنده‌ست که هم راحتی میاره و هم کیفیت نواختن رو بالا می‌بره. تو این مقاله، 12 تا از بهترین مدل‌های بازار رو با همه جزئیاتشون معرفی کردیم و نکات خرید و استفاده رو کامل توضیح دادیم. حالا دیگه می‌دونی که با توجه به بودجه و نیازت، کدوم میز برات مناسبه. یادت باشه که یه میز خوب، یه سرمایه‌گذاری برای سلامتی و پیشرفت موسیقاییته. پس دست به کار شو، میزت رو انتخاب کن و با خیال راحت بزن به سیم‌های سنتورت!

نوشته 6 بهترین میز سنتور+ قیمت و نکات خرید آنها اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

توجه شود 8 علامت زدن مضراب با دست راست و 7 علامت زدن مضراب با دست چپ است و چنانکه می‌دانیم این علامتبرای نشان دادن مقدار سکوتی است که باید بین هر یک از مضراب‌های دست چپ و راست رعایت بشود. برای اجرای تمرین فوق با صدای بلند بشمارید: یک… دو…سه… چهار. بین هر شماره به اندازه ی مساوی فاصله بگذارید، در ضمن شماره‌های 1و3 را با مضراب به روی میز بزنید و شماره‌های 2 و 4 را سکوت کنید. تمرین فوق با کمال تأنی و ملایمت و بدون عجله انجام گیرد و به هیچ وجه تند اجرا نشود.

همه مطالب : آموزش سنتور (گام به گام)

تمرین شماره 2

اگر مضراب را خیلی محکم در دست بگیرید، اجرای آن خیلی خشک و بافشار خواهد شد و اگر خیلی آزاد در دست نگه دارید، در موقع اجرا انگشتان به حرکت درمی‌آیند. پس بهتر است حد متوسط آن را در نظر بگیرید، یعنی نه خیلی محکم و نه خیلی آزاد. در ضمن همیشه سعی کنید که سر مضراب به طرف بالا متمایل باشد.

تمرین شماره 3

(یادآوری1) حرکت مضراب به وسیله‌ی مچ انجام می‌شود و مضراب پس از خوردن به میز باید فوراً برداشته شود و در فاصله‌ی 20 سنتی‌متری میز قرار گیرد.

تمرین شماره 4

این علامت (X) برای زدن مضراب‌های هر دو دست با هم و در آن واحد است که به آنها مضراب‌های حفت گفته می‌شود. دقت کنید که هر دو مضراب در یک آن باه هم به روی میز فرود آیند و فقط صدای یک ضربه از آنها به گوش برسد.

تمرین شماره 5

شماره‌ها با تأنی و فواصل منظم و مساوی شمرده شوند. بعد از کمی تمرین باید به دست های خود نگاه کنید که آیا درست مضراب‌اه را در دست‌ گرفته‌اید یا نه و بعد از اصلاح مجدداً شروع به تمرین کنید.

تمرین شماره 6

در موقع اجرا از شمردن با صدای بلند خودداری نکنید.

برای اینکه مضراب کاملاً از روی میز بالا بیاید باید بلافاصله پس از زدن ضربه به میز حلقه‌ی مضراب را محکم در دست نگه دارید زیرا به این ترتیب خود به خود سر مضراب به طرف بالا متمایل می‌شود.

مطلب کاربردی:كوك سنتور با تیونر

تمریه شماره 7

(یادآوری 2) همیشه سعی کنید که تمرین‌ها با تأنی و بدون عجله و بدون آنکه تند شوند اجرا گردند و متوجه باشید که بعد از مقداری تمرین حرکت دست و مضراب شما خودبه خود تند می‌گردد. در این موقع باید کمی سکوت کنید و مجددا تمرین را به آهستگی شروع نمایید.

تمرین شماره8

(یادآوری 3) مضراب روی میز باقی نماند بلکه مثل چوبی که به زمین زده می‌شود باید محکم به میز بخورد و فوراً برداشته شود و در ضمن دقت شود که در موقع مضراب زدن فقط سر مضراب به میز بخورد نه آن که قسمتی از ساقه‌ی مضراب.

تمرین شماره 9

برای آن که صدای میز برای شما و دیگران مزاحمتی ایجاد نکند بهتر است حوله یا پارچه‌ی ضخیمی روی میز پهن کنید و روی آن مضراب بزنید.

تمرین شماره 10

تمرین‌های فوق را با دقت و توجه اجرا کنید. آنها را سهل ننگرید. زیرا همین مضراب زدن‌ها است که اساس نوازندگی صحیح شما را تشکیل می‌دهد. چنانچه نتوانید خوب مضراب بزنید صدای خود از ساز شما خارج نمی شود؛ در نتیجه هرچقدر که مطالب‌تان را خوب و شیرین بزنید، باز شنونده از ساز شما محظوظ نخواهد شد. بهتر است پیش از آن که به درس‌های بعدی بپردازید، مجدداً از اول یک مرتبه‌ی دیگر تمام درس‌های مضراب‌ها را تکرار و اجرا نمایید تا خوب دست شما قوت گیرد و به راه افتد.

نمودار شناسایی نت‌ ها روی سنتور

با استفاده از این پکیج آموزشی و فوق العاده آموزش سنتور ( این ساز را به راحتی در خانه یاد بگیرید)

در پایان آموزش هم دو تمرین سنتور نوازی برای نو آموزان قرار داده ایم

آموزش شماره یک

آموزش شماره دو

برگرفته شده از سایت خیابون

نوشته ۱۰ تمرین مهم وکاربردی سنتور برای نوآموزان (تصویری) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

هر سنتور نوازی میبایست با برنامه و از روی اصول اساسی سنتور شروع به یادگیری کند .بنابراین سازی ها درس اول آموزش ها را از روی نت برای شما شرح میدهد.پس برای یادگیری ۱۶ نکته اساسی برای افراد مبتدی در سنتور با ما باشید.

• 1- برای نوشتن اصوات موسیقی احتیاج به علاماتی داریم که به وسیله‌ی آنها اصوات را ثبت نماییم. این علامات به این شکل یا هستند و به نام نت (note) خوانده می شوند
• 2- نت‌های گفته شده در فوق را روی 5 خط موازی و مساوی می‌نویسند و به این 5 خط حامل می‌گویند. خطوط حامل از پایین به بالا شمرده شده و نت‌های موسیقی از چپ به راست بر روی و بین خطوط حامل نوشته می‌شوند.

• 3- تعداد نت‌های موسیقی هفت است که اسامی آنها به ترتیب عبارتند از: «دو»، «رِ»، «می»، «فا»، «سُل»، «لا» و «سی». این هفت نت سه بار تکرار می‌شوند که مجموعاً بیست و یک صدا در سنتور ایجاد می‌کنند(به استثنای نت‌های «می» و «فا» که چهار بار تکرار می‌شوند).
• 4- برای شناختن نت‌های موسیقی روی حامل علامتی به نام کلید سُل ابداع شده که چنانچه در اول حامل قرار گیرد، نتی که روی خط دوم نوشته شده به نام نت سُل خوانده می‌شود. همانطوری که در بالا گفته شد، چون نت‌های موسیقی ترتیب معینی دارند و به طور منظم دنبال هم نامیده می‌شوند. با معلوم شدن محل نت سُل روی حامل محل بقیه‌ی نت‌ها نیز به سهولت معلوم می‌گردد.

* نکته: «برای فرا گرفتن نت‌های روی حامل باید آنها را چندین بار رونویسی کرد و در ضمن نوشتن با صدای بلند نام آنها را تلفظ نمود تا خوب به خاطر سپرده شوند.»

• 5- همانطوری که گفته شد، 7 صدای موسیقی در سنتور سه بار تکرار می‌شوند. به اضافه دو نت «می» و «فا» که چهار بار تکرار می‌شوند. با این ترتیب باید در روی حامل 23 محل مختلف برای صداهایی که در سنتور موجود است در نظر گرفت. در شکل شماره 2 فقط 9 صدای آن شناخته و معلوم شد. برای نشان دادن بقیه‌ی نت‌ها روی حامل، چون محلی بر رو و بین خطوط حامل باقی نمانده، اجباراً باید آنها را با خطوط کوچکی(خطوط اضافه یا خطوط تکمیلی) مانند نمونه‌ی زیر نشان داد.

• 6- معمولاً صداهای موسیقی دارای کشش‌های مختلفی هستند. مثلاً ممکن است گاهی نتی را به مدت زیادی به صدا درآورد و یا اینکه فوراً پس از به صدا درآوردن، آن را قطع کرد یا چند نت را دنبال هم اجرا نمود و یا در بین نت ها مقداری سکوت کرد. برای تعیین مقدار کشش نت‌ها و یا سکوت بین آنها قدم آهسته‌ی سربازان را که تقریباً به گوش همه‌ی مردم آشناست مقدار معین کشش فرض می‌کند و فاصله‌ی بین هر قدم را یک ضرب می‌نامند و به این شکل نشان می دهند(منظور همان خط عمودی است که به نت وصل شده) که نام آن را سیاه گذاشته‌اند. پس نتی که به صورت سیاه نوشته می‌شود، باید یک ضرب یا یک قدم کشش داشته یعنی صدای آن به اندازه‌ی یک ضرب ادامه داشته باشد . به مدت کش نت‌های زیر توجه نمایید:

• 8- اگر بخواهیم نتی را به اندازه‌ی چهار ضرب بکشیم آن را عیناً مانند سفید می‌نویسیم ولی دیگر خطی بر آن عمود نمی‌کنیم و چون‌ شکل آن تقریباً مثل دایره می‌شود، نام آن را گرد گذاشته‌اند.

• 10- همچنین اگر بخواهیم در فاصله‌ی یک ضرب چهار نت اجرا کنیم، آنها رابه صورت دولاچنگ می‌نویسیم. مانند مثال زیر:

• 11- و بالاخره اگر بخواهیم در فاصله‌ی یک ضرب هشت نت اجرا کنیم آنها را به صورت سه لاچنگ می‌نویسیم. مانند مثال زیر:

• 12- اگر تمام ضرب‌ها و علاماتی را که برای نشان دادن آنها گفته شد به دقت مطالعه و مقایسه کنیم نتایج زیر را به دست خواهیم آورد:
  • الف) یک گرد دو برابر یک سفید است یعنی دو سفید تشکیل یک گرد را می‌دهند(از لحاظ ضرب و زمان)
  • ب) یک سفید دو برابر یک سیاه است. در نتیجه یک گرد چهار برابر یک سیاه، یعنی چهار سیاه مساوی یک گرد و یک سیاه مساوی یک سفید است.
  • ج) یک سیاه دو برابر یک چنگ است. در نتیجه دو چنگ مساوی یک سیاه و چهار چنگ مساوی یک سفید و هشت چنگ مساوی یک گرد است.
  • د) یک چنگ دو برابر یک دولاچنگ است. در نتیجه دو، دولاچنگ مساوی یک چنگ، و چهار دولاچنگ مساوی یک سیاه، و هشت دولاچنگ مساوی یک سفید، و شانزده دولاچنگ برابر یک گرد است. به همین ترتیب در مورد سه‌لاچنگ که نصف دولاچنگ است، می توان حساب نمود.
  • نموداری از کشش نت‌ها و ارزش آنها نسبت به یکدیگر:

• 15-در بعضی مواقع صدای نت‌ها به وسیله‌ی علامات تغییردهنده(یا علامات عَرَضی) کمی بم‌تر و یا زیرتر می‌شوند. علامات مزبور به شرح زیر است:
• الف) دیِز (diese) اگر قبل از نتی قرار گیرد صدای آن نت را نیم‌پرده زیر می‌کند.
  ب) بِمُل (bemol) اگر قبل از نتی قرار گیرد صدای آن نت ر ا نیم‌پرده بم می‌کند.
  ج) بِکا ) (becarre) اگر قبل از نتی قرار گیرد تأثیر علامات گذشته را خنثی می‌کند و صدای نت را به حالت طبیعی برمی‌گرداند.
  د) سُری (sori) اگر قبل از نتی قرار گیرد صدای آن نت را ربع پرده زیر می‌کند.
  هـ) کُرُن ( (coron) اگر قبل از نتی قرار گیرد صدای آن نت را نیم‌پرده بم می‌کند.
  چنانچه بخواهیم فواصل دو نت را با استفاده از علامات فوق‌الذکر روی یک خط نمایش دهیم، شکل آن مانند مثال زیر خواهد بود :

یک فیلم کوتاه آموزش نت خوانی در سنتور (برای مبتدی ها) را اینجا ببینید:

منبع : وبلاگ خبابون

نوشته ۱۶ نکته طلایی برای یادگیری مقدماتی سنتور اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

کاربران زیادی از ما خواستند ساختمان ساز سنتور را برای آنها به صورت کامل و مفصل شرح دهیم که سازی ها با استفاده از مطالب گرد آوری شده به همراه فیلم هایی آموزشی ساز سنتور را با همه قطعات به شما معرفی میکند.

سنتور از سازهای ایرانی به شکل ذوزنقه که دارای سیم‌های بسیاری است و با دو زخمه چوبی نواخته می‌شود. رایج‌ترین نوع سنتور (۹ خرکی) دارای ۷۲ سیم است که به دسته‌های ۴ تایی و در ۱۸ دسته تقسیم می‌شود. این ساز از یک جعبه تشدید صدا به شکل ذوذنقه‌ متساوی الساقین ـ متوازی الاضلاع تشکیل شده است.

سنتور معمولا ً از چوب گردو ، آزاد ،افرا و توت ساخته می‌شود. (هرچه قدمت چوب و چگالی آن بیشتر باشد مرغوبتر است).

کلاف:

کلاف چهارچوب ساز است و ابعاد سنتور را با کلاف تعین میکنند.

 

سنتورها را معمولا ً به صورت می کوک، فا کوک ، سل کوک، لا کوک و سی کوک بترتیب با صدای بمتر به زیرتر میسازند.  معمولترین کوک، سل کوک می‌باشد.

ابعاد کلاف سل کوک:

 

ابعاد کلاف لا کوک:

حفرۀ روی کلاف در مرکز آن و در بخش پایین یا بالا قرار می‌گیرد. و قطر آن 17 میلیمتر است (به اندازه انگشت سبابه) و جهت صدا دهی بیشتر سنتور و دسترسی به پل‌ها بعد از ساخت ساز ایجاد می‌شود.

 لازم بذکر است که این اندازه ها که مشاهده میکنید همیشه اینگونه نیستند و ممکن است استاد سازنده بنا به تجربه اندازه های دیگری را در نظر بگیرد

معرفی و دانلود رایگان : نت سنتور

کلاف و صفحۀ زیرین:

صفحه زير سنتور ، صفحه ايي است  به ضخامت 5/7 ميلي متر که کلا ف سنتور روي آن قرار مي گيرد و صفحه انحنای جزیی به سمت بیرون دارد.

صفحۀ رویی سنتور:

ضخامت صفحه رویی شش میلیمتر است و دارای دو حفره به شکل گل می‌باشد که به گل سنتور معروف هستند. گل سنتور جهت صدادهی بهتر سنتور ایجاد می‌شود و مکان قرار گیری آن در صدادهی ساز و بازدهی امواج تأثیر بسزایی دارد که به چه اندازه و زیر کدام سیم قرار  بگیرد.  معمولا ً سمت راستی زیر نت‌های دو، سی و لا است و سمت چپی زیر نت‌های لا،سل و فا.

شکل ‌گل‌ها دلخواه است و به سلیقه‌ی هنرمند سنتورساز بستگی دارد ولی عموما ً بشکل روبرو می‌باشد:

ابعاد گل بصورت زیر می‌باشد:

قطر دایره: 5 سانتی‌متر

انواع دیگر گل سنتور را در زیر می‌بینید:

پل:

پل‌ها میله‌هایی چوبی‌اند که درون سنتور و زیر صفحه رویی قرار دارند.

پل‌ها وظیفه تحمل بار حاصل از سیم‌های تحت فشار سنتور را به عهده دارند. ارتفاع این پلها 5 سانتی متر و اندازه ضخامت آنها 1 سانتی متر می باشد

 

شکل شماتیکی از این نیروها را می‌بینید:

شکل‌ی دیگر از برش کلاف سنتور برای دیدن پل:

 

پل‌ها از مهمترین اجزاء سنتور هستند که شیوه‌ی قرارگیری آنها در خم نشدن صفحه رویی و صدادهی ساز تأثیر بسزایی دارد.

استاد رضایی در حال قرار دادن پل درون سنتور

(پل گذاری کاریست که هم به تجربه سازنده بستگی دارد و هم به علم او. و پل گذاری هر استادی مختص خود اوست.

شکلی نمونه از شش مثلثی که ذوذنقه را می‌پوشاند:

این شیوه ی تقسیم بندی ذوزنقه تنها نمونه میباشد و با تقسیم بندی استاد ناظمی متفاوت میباشد

نکته: پل دیگری در سنتور وجود دارد که به پل ریگلاژ (تنظیم کننده) معروف است. این پل در همه ی سنتورها وجود ندارد و تنها در سنتورهایی که استاد سازنده نیاز ببیند کار گذاشته میشود.پل‌ها در برخی سنتورها که اکنون رایج نیست بصورت سرتاسری (شانه‌ای یا یک‌تکه) قرار داده می‌شدند. استاد ناظمی با محاسبۀ مرکز ثقل شش مثلثی که سطح ذوذنقه را می‌پوشاند اقدام به پل گذاری نمود.با تغیر میلیمتری در پل، صدای ساز فرق می‌کند.

 مطلب کاربردی:۲۰ تمرین کاربردی در نوازندگی (به قلم اساتید)

جعبۀ رزونانس سنتور:

خرک:

خرک‌ها پایه‌های چوبی روی سنتور هستند که سیم‌ها را بالای صفحه نگه می‌دارد. خرک‌ها از جنس گردو هستند.

 

خرک

میله‌ی روی خرک

به قطر دو تا دو نم میلیمتر و به طول 17 میلیمتر

ارتفاع خرک هاي سيم هاي سفيد 22 ميلي مترمي باشد طول شيار موجود  روي خرک 17 ميلي متر و طول مفتول فلزي روي آن 16 ميلي متر مي باشد.

 

ارتفاع خرک هاي سيم هاي زرد 20 ميلي مترمي باشد طول شيار موجود  روي خرک 17 ميلي متر و طول مفتول فلزي روي آن 16 ميلي متر مي باشد.

برای چوب‌های محکم مثل آزاد، خرک‌های بلندتر و برای چوب‌های سبک‌تر مثل گردو خرک‌های کوتاه‌تر به کار می‌برند. و از 20 تا 24 میلیمتر متغیر است. همچنین بزرگی و کوچکی سنتور در اندازه آن تأثیر دارد.

خرک سیم‌های سفید تقریبا ً در فاصله‌ی یک سومی طول سیم در طرف چپ سنتور قرار می‌گیرد و طرفین خرک باید فاصلۀ هنگام را بخواند.

خرک سیم‌های زرد در فاصلۀ تقریبا ً یک هشتمی طول سیم در طرف راست قرار می‌گیرد و پشت و چلوی خرک با هم سه هنگام فاصله دارد. یا در سنتور نه خرک سل کوک اولین خرک سیم‌های زرد (نت می) را در فاصله 13 سانتی از زهوار چپ و نهمین خرک را در فاصلۀ 5 سانتی قرار می‌دهیم.

بهترین پکیج آموزش سنتور از مبتدی تا حرفه ای توسط برترین استاد در منزل

گوشی سنتور:

گوشی‌ها پیچ‌هایی فلزی هستند که در سمت راست کلاف پیچانده می‌شوند و سیم دور آنها پیچیده میشود. و با پیچاندن آن می‌توان سفتی سیم را تغییر داد و کوک را عوض کرد.

 

 

 سیم‌های سنتور:

سیم های سنتور به دو دسته سیم های سفید از آلیاژ نیکل برای تولید صداهای زیر و سیم های زرد از آلیاژ برنج برای تولید صداهای بم تقسیم می‌شوند.

در یک انتها به گوشی بسته می‌شوند و در انتهای دیگر با گره‌ای به شکل روبرو به سیم‌گیر بسته می‌شوند:

سیم‌ها باید جوری پیچانده شود که هر دو سیم پیچ بخورد و فقط یک سر سیم دور بدنه نپیچد. در غیر اینصورت کوک از بین می‌رود.

سیم‌ها معمولا ً شمارۀ 40 صدم میلیمتر است. و صدای ساز را می‌توان با عوض کردن سیم‌ها کمی تغیر داد.

سیم گیر:

سیم‌گیر میخ‌هایی فلزی هستند که در سمت چپ کلاف کوبیده می‌شوند.

بدنه‌ی کامل سنتور:

حال تمام اجزاء بهم پیوند خورده‌اند تا سنتور را تشکیل دهند.

 

در ادامه به لوازم جانبی سنتور می‌پردازیم.

مضراب:

مضراب‌ها ابزارهای چوبی نواختن سنتور هستند.

حلقه مضراب

ساق مضراب

سر مضراب

طول مضراب معمولا ً 22 سانتی‌متر است.

مضراب‌ها از لحاظ وزن کلی ، وزن سر مضراب ، شکل حلقه و نوع جنس چوب با هم تفاوت دارند.

در نواختن سنتور از دو نوع مضراب لخت (ساده) و نمد‌دار استفاده می‌کنند:

از لحاظ سر مضراب آنها به دو نوع:

                     سر پهن

                     باریک

تقسیم می‌شوند.

مضراب سر پهن را معمولا ً بدون نمد استفاده می‌کنند.

بهترین مضراب‌ها از جنس گل‌سرخ، ازگیل و گردو هستند.

 ولی از چوب گردو،شمشاد، یاس بنفش و گلابی نیز ساخته می‌شوند.

 کلید یا چکش کوک:

چکش سنتور وسیله‌ای است برای کوک کردن. که معمولا ً از جنس فلز، چوب و پلاستیک ساخته می‌شود.

معيارهاي زير از اساسي ترين معيارهاي انتخاب  يک سنتور خوب مي باشد.

• صاف و مسطح بودن صفحه رویی
• وجود يک انحنای جزيی به سمت بيرون ، در مرکز صفحه زير
• اندازه  هاي دقيق اضلاع کلاف و ساير بخش هاي بدنه  سنتور
• استفاده از چوب مرغوب و رنگ خوب

نکاتی از استاد ناظمی:

•  تراش چوب در سنتورهای پرصدا، کم صدا ، بزرگ و کوچک تفاوت دارد.
•  مضراب زدن باید با نوع صدای ساز تغییر کند. (بهترین نقطه 3 تا 4 سانتی‌متری خرک است)
•  بهترین چسب برای وصل کردن قطعات سریشم گرم یزد است چون منبع حیوانی دارد و با اضافه کردن ژلاتین از استخوان ماهی بدست می‌آید.
•  رنگ باید طبیعی باشد، مانند جوشانده‌ی پوست گردو، پوست انار، زاج سفید، صمغ و غیره (رنگ‌های شیمیایی منافذ چوب را می‌پوشاند)
•  رنگ تیره‌تر برای سنتور بزرگ‌تر بهتر است.
•  فلز گوشی و سیم‌گیر باید ضد زنگ و اصطکاک باشد مانند مفتول نقره‌ای که آب کرم داده شده است.
•  شکاف بین سیم‌ها روی زهوار 2 میلیمتر است.
•  اول سیم‌ها روی سنتور کشیده می‌شوند و بعد خرک گذاری انجام می‌شود.
•  طول سیم را از محل مفتول زهوار سمت چپ تا محل مفتول زهوار طرف راست محاسبه می‌کنند.
•  اولین کوک را یک پرده پایین‌تر می‌گیرند.
•  هرچند سال یک بار پاک کردن سیم‌های کهنه با یک پنبۀ نفتی خوب است و زنگ و چربی روی سیم را میگیرد.
•  درون جعبه سنتور نم‌گیر بگذارید.

منبع: santoorpedia.com (سهراب میرزا عابدینی)

فیلم آموزشی اول از معرفی ساز سنتور

فیلم آموزشی دوم از معرفی ساز سنتور

نوشته معرفی کامل سنتور و اجزای آن (فیلم و عکس) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

از آنجا که در نوازندگی سنتور، برای راست‌دست‌ها ضعف دست چپ و برای چپ‌دست‌ها ضعف دست راست مطرح بوده و متاسفانه در هیچ کتاب و متدی به‌طور کامل به حل این مشکل پرداخته نشده، تصمیم گرفتم با خودم شروع کنم و تلاش کنم قدرت هر دو دستم را برابر کنم. اولین چیزی که به ذهنم رسید، تمرین نوشتن با دست چپ بود. بله، این موضوع را ساده نگیرید؛ کافی است چند دقیقه با دست مخالف بنویسید تا از شدت درد عضلات دست، متوجه ضعف آن شوید. البته نوشتن با دست مخالف یک حالت ایده‌آل و دشوار است که به زمان طولانی نیاز دارد. بنابراین، به تمرین مضراب و اتود می‌پردازیم که بیشتر به نوازندگی سنتور مربوط است.

نکته مهم! سنتور را بصورت حرفه ای، اصولی و خیلی سریع با کمک این بسته آموزشی استثنایی بیاموزید!

اولین نکته مهم، شیوه گرفتن مضراب و استیل نوازندگی است. تقریباً می‌توان گفت 95 درصد از موفقیت به این بستگی دارد که مضراب را چگونه در دست بگیرید. البته استثنائاتی وجود دارد که برخی افراد با استیل نامناسب، ساز را به‌خوبی می‌نوازند، اما تعداد آن‌ها بسیار کم است. در تجربه‌ی 12-13 ساله‌ام، شیوه گرفتن مضراب اردوان کامکار بین سایر اساتید کمی صحیح‌تر به‌نظر می‌رسد.

1. تمرین شماره 1: مطمئن شوید که به فرم‌های تمرین مضراب موازی مثل 2 راست 2 چپ، 3 راست 3 چپ مسلط هستید.
2. تمرین شماره 2: به فرم‌های تمرین مضراب 1 راست 2 چپ، 1 راست 3 چپ، و … تا 1 راست 5 چپ مسلط شوید و به‌تدریج سرعت آن‌ها را افزایش دهید.
3. تمرین شماره 3: روی مضراب‌های جفت بسیار کار کنید و آن‌ها را پشت سر هم اجرا کرده و سرعت را افزایش دهید. دقت کنید هر دو مضراب هم‌زمان فرود آیند و یک صدا تولید کنند. این فرم مضراب در قطعات آقای کامکار بسیار دیده می‌شود.
4. تمرین شماره 4: برخی پایه‌های چهارمضراب دشوار مثل عراق ماهور استاد پایور یا مخالف سه‌گاه استاد مشکاتیان را برعکس بنوازید، یعنی تصور کنید پوزیسیون‌های سنتور شما وارونه است.
5. تمرین شماره 5: تمرین‌های قرینه را فراموش نکنید. این تمرین‌ها علاوه بر تقویت دست، تمرکز شما را نیز افزایش می‌دهند.

به تصویر زیر توجه کنید؛ از دست‌های خودم عکس گرفتم و این تصویر را ساختم! این تصویر می‌تواند برای علاقه‌مندان ایده‌های خوبی برای تمرین مضراب و تقویت دست چپ داشته باشد

نکته 1: دست راست فعلاً فقط روی دایره شماره 1 مضراب می‌زند و حرکت نمی‌کند. به‌عنوان یک ایده، فرم مضراب زیر را روی شکل تمرین کنید: مضراب اول دست راست روی دایره شماره 1 و مضراب‌های چپ بعدی به ترتیب روی دایره‌های 2، 3، 4، 5، و دوباره 2، که یک حرکت لوزی ایجاد می‌کند.

در ادامه مطلب تقویت دست چپ، لازم می‌دانم از تمام دوستانی که در قسمت اول این مقاله نظر دادند و نکاتی را متذکر شدند، تشکر کنم و در این قسمت مقاله سعی می‌کنم به تمام نکاتی که دوستان خواسته بودند اشاره کنم.

نکته مهم دیگر این است که تمرین‌ها طوری تنظیم شده‌اند که برای راست‌دست‌ها و چپ‌دست‌ها هیچ تفاوتی نداشته باشند. در مقاله قبلی تأکید کردم که تمرین‌های دست چپ در صورتی مفید واقع می‌شوند که مضراب را صحیح در دست بگیریم. بسیاری از دوستان سنتورنواز در ابتدای کار با این مشکل مواجه هستند و مضراب را به بدترین شکل ممکن و با حرکت انگشتان دست می‌گیرند. به نظر من نیازی به تصویر نیست، ولی از تصویر روبرو استفاده کردم و به‌صورت تئوری توضیح می‌دهم و امیدوارم قابل فهم باشد.

– به هیچ عنوان قرار نیست که بند اول انگشت اشاره در حلقه مضراب قرار بگیرد. ضمن اینکه قرار هم نیست که مضراب را دقیقاً با سر انگشت‌ها در دست بگیرید. نکته مهم این است که هر پنج انگشت در گرفتن مضراب سهم داشته باشند و مضراب را در حد وسط سرانگشتان و اولین بند انگشت بگیرید. هرچند خود من بیشتر مضراب را متمایل به سر انگشتان می‌گیرم و این حالت سخت‌تر است، اما اگر بتوانید انگشتان دستتان را با ورزش و تمرین قوی نگه دارید و مضراب را محکم بین انگشتانتان بگیرید، قدرت مانور شما روی ساز افزایش می‌یابد.

– مضراب را در ابتدا باید محکم بین انگشتانتان بگیرید (تا زمان تمرین) که هنگام تمرین تمام عضلات دستتان درد بگیرد، مخصوصاً عضلاتی که در نرمه کف دست هستند. این موضوع هنگام نوازندگی روی ساز فقط اندکی ملایم‌تر می‌شود.

– تمرین اول مضراب گسترش فرم معروف مضراب‌های قرینه است.

البته انجام این کار چندان ساده نیست و باید حرکتی به آن اضافه کنیم. چه نوع حرکتی؟ به تصویر زیر دقت کنید:

در این تصویر، تمرین‌های مضراب قرینه دوتایی و سه‌تایی و غیره را می‌بینید که با حرکت همراه شده‌اند. به‌عنوان مثال، ابتدا دو مضراب راست به خانه‌های 1 و 2 برخورد می‌کنند و سپس دو مضراب چپ به خانه‌های 3 و 4. من این روش را “مضراب ضربدری” نام‌گذاری کرده‌ام. می‌توانید فرم‌های دیگری نیز پیدا کنید و در بخش نظرات برای دیگران به اشتراک بگذارید.

فرمهاي ديگه رو خودتون پيدا كنيد و در قسمت نظرات براي ديگران بنويسيد.

• حالا تمرین‌ها را کمی سخت‌تر می‌کنیم.  به تصویر زیر نگاه کنید.

این کتاب را حتما بخوانید: دانلود و معرفی رایگان کتب آموزش سنتور

به جزئیات راست و چپ دقت کنید! بله، شبیه به گرايلی است ولی با تفاوت‌های مهم! توضیح بیشتری نمی‌دهم؛ ایده‌هایی که با توجه به این تصاویر به ذهنتان می‌رسد را در نظرات مطرح کنید.

این مطلب هم شاید برای شما کاربردی باشد: سیر تا پیاز ساز سنتور

در نهایت چند تمرین مضراب قرینه داریم که باید به طور مداوم و با افزایش تدریجی سرعت انجام شوند. تأکید می‌کنم که کسی که بتواند این تمرین‌ها را به‌خوبی انجام دهد، تغییرات مثبت قابل توجهی در نوازندگی خود مشاهده خواهد کرد. البته اجرای این تمرین‌ها چالش‌برانگیز است.

در تمرين بالا از سكوت چنگ به بعد قرينه داريم

اگه سرعت تمرين بالا رو زياد كنيم با ريزهاي 4تايي مواجه ميشيم.

و ورود مضرابهاي جفت كه ميمونه براي بعد…

آموزش نحوه صحیح : كوك سنتور با تیونر

در پایان هم فیلم آموزشی در مورد خرید سنتور، گرفتن مضراب در دست ، و آموزش های مهم دیگر در آکادمی موسیقی سازی ها و در ادامه این مطلب آورده شده است.

جمع بندی :

نوشته آموزش تمرینات دست چپ ساز سنتور اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

سنتور ساز زهی کوبه‌ای موسیقی ایرانی است. فرهنگ دهخدا سنتور را اینگونه بازشناخته‌است: «از سازهای ایرانی به شکل ذوزنقه که دارای سیم‌های بسیاری است و با دو زخمه چوبی نواخته می‌شود. رایج‌ترین نوع سنتور (۹ خرکی) دارای ۷۲ سیم است که به دسته‌های ۴ تایی و در ۱۸ دسته تقسیم می‌شود.

تاریخچه سنتور

سنتور، سازی است ایرانی که اختراع آن را به ابونصر فارابی نسبت می‌دهند. این ساز از طریق ایران، هم به شرق و هم به غرب راه پیدا نموده‌است. شکل ظاهری ساز، جعبه‌ی ذورنقه‌ای شکل است که ضلع بلند آن در جلو نوازنده قرار می‌گیرد. جنس سنتور تماماً از چوب می‌باشد و بر روی سطح فوقانی آن، دو ردیف خرک چوبی قرار دارد. خرک‌های ردیف راست به کناره‌ی راست نزدیک‌ترند ولی خرک‌های ردیف چپ فاصله دارند.فاصله‌ی بین خرک‌های ردیف چپ تا کناره‌ی چپ را “پشت خرک “ می‌نامند.”سنتور” دارای ۷۲ عدد سیم است که به دسته‌های چهارتایی تقسیم می‌شوند.این دسته‌های چهارتایی از روی یک خرک عبور می‌کنند و هر چهار سیم هم‌کوک می‌باشند؛ اما هر سیم جداگانه به گوشی‌های معینی که در سطح جانبی راست کار گذاشته شده‌است، متصل می‌گردد.

سنتور بر پایهٔ بررسی‌ها و پژوهش‌ها یکی از کهن‌ترین سازهای گستره ایران به شمار می‌رود؛ کهن‌ترین نشانه‌ای که از این ساز برجامانده، از سنگ‌تراشی‌های آشور و بابلیان(۵۵۹پیش از میلاد) است. در این سنگ‌تراشی‌ها، صف تشریفاتی که به بزرگداشت آشور بانیپال بر پا شده، سازی که همانندی زیادی به سنتور دست‌ورزی دارد، در میان آن صف دیده می‌شود. ابوالحسن علی بن حسین مسعودی (مرگ به سال ۳۴۶ ه. ق) گذشته نگار نامدار و نویسنده نسک مروج‌الذهب در شرح اوضاع موسیقی در زمان ساسانیان، هنگام نام بردن از سازهای متداول موسیقی ساسانی، واژه سنتور (سنطور) را ذکر می‌کند. در کتب کهن و تألیفات ابونصر فارابی و ابن سینا نیز نام سنتور چند بار ذکر شده‌است. عبدالقادر مراغه‌ای ساز یا طوفان را معرفی کرد که شبیه سنتور دست‌ورزی بود با این تفاوت که برای هر نت، تنها یک تار می‌بستند و با جابجا کردن خرک‌ها، آن را کوک می‌کردند. نام سنتور در سروده‌ها منوچهری نیز آمده‌است: کبک ناقوس زن و شارک سنتورزن است فاخته نای زن و بط شده تنبور زنا

سنتور، سازی کاملاً ایرانی است که برخی ساخت آن را به ابونصر فارابی نسبت می‌دهند که مانند بربط، ساز دیگر ایرانی بعدها به خارج برده‌شد. برخی پژوهشگران بر این باورند که سنتور در زمان‌های بسیار دور از ایران به دیگر کشورهای آسیایی رفته‌است، چنان‌که امروزه گونه‌های مشابه این ساز در عراق، ترکیه، سوریه، مصر، پاکستان، هند، تاجیکستان، چین، ویتنام، کره، اوکراین و دیگر کشورهای آسیای میانه و نیز در یونان نواخته می‌شود. شگفت نیست که چون نخستین پیانو به دست سرورالملک، سنتورنواز روزگار امیرکبیر رسید، در دم نواخته شد! او پس از دمی کار با این ساز گفت: این ساز روی دستگاه ماهور کوک شده است. وی همان روز ماهور را نواخت و پس از کوتاه زمانی آن را، کوک کرد به گونه‌ای که دستگاه شور را با آن نواخت و همین کوک ایرانی است که در این هنگام نیز روی پیانوی ایرانی انجام می‌گیرد. این کوک سرورالملکی نام دارد و واپسین دستگاه شور است که در کنار پرده‌های دلکش گرایلی خسروانی، آذربایجانی، گیلانی و گبری (زرتشتی) و کردی و جامه‌داران و… نواخته می‌شود!

بر پایهٔ اسناد و مدارک، نگارگری‌ها و مینیاتورهای سده‌های پیش، آنچه که ما دست ورزه به نام سنتور در اختیار داریم در واقع سنتوری است که از نزدیک به یکصد و پنجاه سال پیش (زمان قاجار) با شکل و شمایل کنونی خود در اختیار هنرمندان این مرز و بوم قرار دارد. چنان‌که سنتورهای محمدصادق خان (که نخستین نمونه صوتی ساز سنتور به جا مانده از دوران قاجار متعلق به وی می‌باشد)، حبیب سماع حضور و حبیب سماعی، در ابعاد، شمار خرک و چگونگی ساخت، بسیار نزدیک به سنتور دست ورزی است. بررسی دیرینه گردش و تحول ساز سنتور نشان می‌دهد که این ساز طیف گسترده‌ای از سبک‌ها و مکاتب گوناگون را در سدهٔ کنونی به خود اختصاص داده، به گونه‌ای که پس از یک بررسی اجمالی، می‌توان اذعان داشت حداقل ۱۵ سبک و مکتب گوناگون و فعال در این عرصه شهره ویژه و عام‌اند. از نوازندگان نامدار قدیم سنتور می‌توان محمدصادق خان، علی‌اکبر شاهی، سماع حضور، حبیب سماعی، حسین صبا، ابوالحسن صبا و از نوازندگان دهه‌های اخیر می‌توان فرامرز پایور، محمد حیدری، پرویز مشکاتیان، داریوش صفوت، حسین ملک، فضل‌الله توکل، منصور صارمی، مجید نجاحی، مجید کیانی، ارفع اطرایی، سوسن دهلوی، رضا شفیعیان، پشنگ کامکار، جواد بطحایی، اردوان کامکار، سیامک آقایی، حسین پرنیا را نام برد. از سازندگان مشهور سنتور می‌توان به مهدی ناظمی و داریوش سالاری اشاره کرد.

سنتور در سال‌های پایانی عصر قاجار، سازی تقریباً فراموش شده و رو به نابودی بود. سازهای اصلی، تار، تنبک و کمانچه بودند و دوره قاجار، در واقع «عصر تار» بود. شمار کمی سنتور می‌نواختند و شمار کمتری نیز سنتور می‌ساختند و می‌آموختند.

اجزای تشکیل دهنده ساز سنتور

سنتور (SanToor) یکی از سازهای زِهی- ضربه ای (مضرابی) است که دارای شکل کاملاً منظم و هندسی می باشد. این ساز از یک جعبه تشدید صدا به شکل ذوزنقه تشکیل شده است که بلندترین ضلع موازی آن نزدیک به نوازنده و دو ضلع با طول برابر، دو ضلع موازی را به شکل مورب قطع می کنند. بلندترین ضلع در سنتورهای معمولی 90 سانتی متر و کوچک ترین ضلع (دور از نوازنده) 35 سانتی متر و اضلاع مورب کناری 38 سانتی متر می باشند. ارتفاع این جعبه در حدود 8 تا 10 سانتی متر است و تمام سطوح جعبه سنتور از چوب (عمدتاً چوب گردو و سرو) ساخته می شود. روی سطح سنتور دو حفره به شکل گُل وجود دارد که علاوه بر زیبایی ظاهری ساز، در نرمی، لطافت و شفاف شدن صدای سنتور نیز نقش زیادی دارد. محدوده صدادهی سنتور کمی بیش از 4 اکتاو است و از این نظر یکی از گسترده ترین سازهای ایرانی است. سنتور دارای صوتی شفاف و بلورین بوده و قابلیت تکنوازی و هم نوازی را به خوبی دارد.

بر روی سطح فوقانی سنتور که اصطلاحاً نقاب رو گفته می شود، دو ردیف پل (پایه)های چوبی به نام «خَرَک» قرار دارند. خرک های سمت راست به کناره راست ساز نزدیک ترند و خرک های سمت چپ کمی بیشتر با کناره چپ فاصله دارند. فاصله بین هر خرک ردیف چپ تا کناره چپ ساز را «پشت خرک» می گویند. در سنتورهای امروزی در هر ردیف 9 خرک قرار داده می شود که سبب می شود فضای سنتور به 4 قسمت تقسیم شود که با توجه به جنس سیم های گذرنده از روی این خرک ها، هر قسمت وظیفه تولید دامنه معینی از صداها با بسامد معین را دارد.

در سنتورهای امروزی از روی هر خرک چهار رشته سیم عبور داده می شود که باید دقیقاً یک صدا کوک شوند اگر حتی صدای یکی از چهار سیمی که بر روی یک خرک قرار دارند کمی با بقیه سیم ها متفاوت باشد، صدای آن نت کاملاً اشتباه می شود به همین دلیل است که کوک کردن سنتور امری دشوار و زمان بَر است. هر سیم در سطح جانبی یا اصطلاحاً کلاف راست سنتور به یک گیره معین به نام «گوشی» پیچیده شده و در طرف دیگر توسط یک قلاب به زائده ای به نام «سیم گیر» متصل می شود. گوشی توسط وسیله ای به نام «چکش» یا «کلید» سنتور، قابلیت چرخش داشته که این امر موجب تغییر طول سیم و در نتیجه تغییر بسامد آن خواهد شد که جهت کوک کردن مورد استفاده قرار می گیرد.

سیم های سنتور به دو دسته سیم های «سفید» (از آلیاژ نیکل) برای تولید صداهای زیر و سیم های «زرد» (از آلیاژ برنج) برای تولید صداهای بم تقسیم می شوند. لازم به ذکر است که در بیش از 100 سال پیش که سیم مفتولی به صورت امروزی وجود نداشت، سنتورسازان از روده گوسفند به عنوان سیم استفاده می کردند. سیم های سفید بر روی خرک های سمت چپ و سیم های زرد بر روی خرک های ردیف راست به تناوب قرار گرفته اند.

نوازندگی سنتور به وسیله دو چوب نازک که به آن ها «مضراب» یا «زخمه» می گویند، صورت می گیرد و در واقع به عنوان یک واسط میان دست و سیم های سنتور عمل می کند. مضراب از 4 قسمت عمده سر مضراب، ساقه، حلقه و دم تشکیل شده است. انگشتان دست با ترتیب و قاعده معینی در داخل حلقه مضراب قرار گرفته و بدین ترتیب نوازنده با حرکت چرخشی مچ و با استفاده از سر مضراب، بر روی سیم ضربه وارد می آورد. مضراب ها در گذشته بدون نمد بودند ولی در حال حاضر معمولاً به مضراب ها نمد می چسبانند که خود باعث لطیف تر شدن صدای سنتور می شود.

گسترش در جهان

گمان این است که سنتور از ایران به کشورهای دیگر راه یافته و نام‌های گوناگونی پیدا کرده‌است. سنتور با اندک تفاوتی در شکل ظاهر و با نام‌های گوناگون در خاور و باختر جهان وجود دارد. این ساز را در کشور چین یان کین، در اروپای شرقی دالسی مر، در انگلستان باتر فلای‌ها، در آلمان و اتریش مک پر، در هندوستان سنتور، در کامبوج فی و در آمریکا زیتر می‌نامند که هر کدام دارای وجه تشابهاتی هستند. ساز سنتور در شماری از کشورها مانند ارمنستان و گرجستان نیز رایج هست. همچنین سنتورهای عراقی –هندی- مصری و ترکی که بعضی از آن‌ها حدود ۳۶۰ سیم دارند.

این ساز به شکل ذوزنقه متساوی‌الساقین ساخته می‌شود و نوع رایج این ساز دارای ۷۲ سیم است که هر ۴سیم از روی یک خرک می‌گذرد و دارای ۱ کوک است و در واقع سنتور دارای ۱۸ خرک است که ۹ تای ان در سمت راست و ۹تای ان در سمت چپ قرار می‌گیرد. سیم‌های این ساز توسط ۲ ترکه چوبی به صدا در می ایند که اصطلاحاً ان را مضراب می‌نامند، ولی باید توجه داشت که سنتور جز سازهای زهی-مضرابی (زهی زخمهای محسوب نمی‌شود)

انواع ساز سنتور در ایران

سنتوری که هم اکنون در ایران رایج است اصطلاحاً سُل کوک 9 خَرَک نامیده می شود که دارای 72 سیم است. تاکنون سنتورهای متفاوتی به لحاظ ساختاری برای کاربردهای گوناگون طراحی و ساخته شده است مانند سنتورهای 10، 11 و 12 خرک، سنتور لا کوک (که از آن بیشتر در تکنوازی ها و بداهه نوازی ها استفاده می شود و در مقایسه با سنتور سُل کوک، صدای زیرتری دارد)، سنتور سی کوک (که ابعاد آن از سنتور لا کوک کمتر است)، سنتور باس، سنتور باریتون، سنتور کروماتیک و سنتور کروماتیک بم.

گفته شد که سنتور از نظر محدوده صدادهی یکی از گسترده ترین سازهای ایرانی است اما این ساز دارای تمام فواصل کروماتیک مخصوص موسیقی ایرانی نمی باشد یعنی در عین گستردگی محدود است و محدودیت این ساز به کوک آن برمی گردد. به طور مثال نوازنده برای نوازندگی از دستگاهی به دستگاه دیگر با مشکل روبرو می شود و برای این کار باید کوک یکی از نت ها را کمی تغییر دهد یا در چنین مواقعی نوازنده مجبور است خرک ها را جلو و عقب ببرد که این باعث عدم توازن بین سیم های سفید و پشت خرک می شود. به دلیل رفع این مشکل، چند سال پیش به پیشنهاد استاد حسین دهلوی، «سنتورهای کروماتیک» و «سنتورهای کروماتیک بم» ساخته شد. سنتور کروماتیک دارای همان میدان صدای سنتورهای معمولی می باشد ولی با خرک های بیشتر (30 خرک) و همین طور دارا بودن تمامی اصوات کروماتیک که کاربرد آن ها بیشتر در ارکسترها است اما این امر انعطاف پذیری ساز را جهت اجرای تکنیک های سرعتی کاهش خواهد داد.

گذشته و امروز

ساز سنتور پیشتر با ۱۲ وتر سیم بم و ۱۲ وتر سیم زیر ساخته می‌شد و سنتور ۱۲ خرکی نامیده می‌شد. امروزه سنتور ۱۰ خرک و سنتور ۱۱ خرک نیز ساخته می‌شود. سنتور ۹ خرک رایج‌ترین گونه سنتور است که پر استفاده‌ترین نوع آن سنتور «سُل کوک» است و نت‌های ردیف بر اساس آن نوشته شده‌اند. در سنتور ۹ خرک، چنانچه بر اساس راست کوک تنظیم شود، به ترتیب سیم‌ها از پایین بر مبنای می-فا-سل کوک می‌شوند و برای اجرای گروهی و ارکستر باره است.

سنتور الکتریک

به خواست تکمیل فواصل کروماتیک میان اصوات و نیز به قصد تأمین اصوات بم، در حدود بیست سال اخیر دو گونه سنتور با شمار زیادتر خرک ساخته شده‌اند. سنتور کروماتیک با همان میدان آوای سنتور معمولی ولی دارای خرک‌ها و اصوات کروماتیک بیشتر است. میدان آوای سنتور کروماتیک بم یک فاصله پنجم بم‌تر از سنتور کروماتیک است و گسترش آن سه اکتاو و نیم است. در دو گونه سنتور کروماتیک، هر صوت بدست سه رشته سیم هم‌کوک حاصل می‌شود. به عبارت دیگر روی هر خرک سه سیم تکیه کرده‌است. از هر دو سنتور کروماتیک و کروماتیک بم استفاده‌های هم‌نوازی می‌شود و در کارهای جدید تکنوازی سنتورهای کروماتیک دیده می‌شود.

نوازندگی سنتور

نوازندگی سنتور با دو چوب نازک که به آنها «مضراب» گفته می‌شود، انجام می‌شود. مضراب‌ها در گذشته بدون نمد بودند ولی اکنون بیش‌تر به مضراب‌ها نمد می‌چسبانند که باعث نرمتر شدن و کم زنگ‌تر شدن آوای سنتور می‌شود. در اکثر اوقات، نوازنده باید با هر یک از مضراب‌ها، نت متفاوتی را اجرا کند (به ویژه در برخی از چهارمضراب‌ها که بیش‌تر پایه قطعه با دست چپ و ملودی با دست راست اجرا می‌شود). به همین دلیل نوازندگی این ساز علاوه بر چابکی دست‌ها، به تمرکز ذهن نیز نیاز دارد که تنها با آزمون فراوان بدست می‌آید. سنتور سازی است که اگر نوازنده بر آن چیره شود، می‌تواند با آن کارهای زیبا و ماندگاری بیافریند. این ساز به خوبی توانایی تک نوازی و هم نوازی را دارا می‌باشد.

برابر نیمی از زندگانی آزمون سنتورنوازان، به کوک کردن آن می‌گذرد. چون کوبه‌های مداوم مضراب روی سیم‌ها و تأثیر گذاری نم و گرما روی چوب و سیم‌ها کوک را به هم می‌زند و ۷۲ سیم باید مرتب کوک یا هم خوان شود، از این رو سنتور، سازی شناخته می‌شود که همراه با زیبایی، بسیاری از پیامدهای پزشکی می‌تواند روی آوا و کوک آن تأثیر بگذارد و حتی نوازنده‌های ماهر را برای یک کوک دلخواه ناکام می‌گذارد.

هنر ساز (سنتور) سازی

هنر ساز سازی از دیدگاه استاد ناصر سیف از ظرافت و دقت خاصی برخوردار می‌باشد. ابتدای امر باید در رابطه با چوب شناسی شناخت کافی داشته باشیم تا بتوانیم در انتخاب چوب مناسب برای ساخت ساز از آن استفاده نماییم.

چوب‌های مورد نیاز برای ساخت سنتور

می‌توان از چوب‌های گردو و فوفل و آزاد استفاده نمود، به لحاظ کمبود چوب فوفل و آزاد بیشتر از چوب گردو و به خاطر در دسترس بودن آن استفاده می‌شود. بهترین چوب گردو، چوب‌های باغی هستند که در بازدهی صدا مرغوبیت بیشتری نسبت به چوب‌های دیگر دارد، بهترین چوب‌های گردو را می‌توان از مناطق سردسیر به لحاظ بافت منسجمی که دارند تهیه کرد، به عنوان مثال تنه‌های گردو شهرهای تویسرکان، سنندج، طالقان و زنجان دارای کیفیت مناسب می‌باشند. چوب گردو را می‌توانیم به صورت گرده یا به صورت الوار تهیه نماییم. بهتر است از چوب‌های قطور و سالخورده که رنگ چوب از تیرگی زیادی برخوردار است استفاده نماییم.

چوب گردو را بعد از الوار کردن قسمت‌های مناسب آن را انتخاب کرده و جهت ورقه کردن برش می‌دهیم سپس چوب‌های ورقه شده را جهت شیره زدایی درون آب انداخته و می‌جوشانیم تا صمغ چوب‌ها از بین برود، سپس ورقه‌ها را پس از شیره زدایی در جای مناسب و سایه گذاشته تا به مرور زمان خشک شوند. لازم است ذکر شود که در صورت خشک شدن چوب‌ها بایستی حدالمقودر چند سالی از خشک شدن آن‌ها بگذرد تا آمادگی کامل برای ساختن ساز را پیدا بکند.

همچنین بخوانید : تمامی مطالب مرتبط با آموزش سنتور

 

مراحل ساخت ساز

مراحل ساخت ساز بر ۳ اساس پایه‌گذاری می‌شود

۱- انتخاب چوب مناسب

۲- پل گذاری دقیق

۳- تراش صفحه‌های زیر و رو

ابتدا آماده کردن کلاف یا اسکلت ساز کلاف را می‌توانیم از چوب گردوی سخت و تیره انتخاب نماییم تا از استحکام آن اطمینان به عمل آید. مرحله بعدی انتخاب صفحه زیر می‌باشد. پس از انتخاب چوب مناسب کلاف را بر روی صفحه می‌چسبانیم. سپس به سوراخ کردن جای گوشی‌ها و سیمگیرها می‌پردازیم.
پل گذاری ساز

پل‌های سنتور از چوب گردو و به صورت استوانه‌ای به قطر ۹ میلیمتر می‌باشد، که در محل و جای دقیق خود قرار می‌گیرد.
گل صفحه رو

گل‌های صفحه رو با دقت کامل در جای صحیح خود برش داده می‌شود. گل صفحه رو نقش و تأثیر به سزایی در بازدهی صدای ساز دارد.
تراش صفحه رو و زیر
پس از چسباندن صفحه رو بر کلاف سنتور، تراش صفحه‌ها را انجام داده و شیطانک سنتور را می‌چسبانیم و سپس سنتور را سمباده زده و آن را برای رنگ آماده می‌سازیم. ابتدا از آستر برای رنگ مورد دلخواه ساز خود استفاده می‌نماییم. پس از خشک شدن کامل آستر لاک الکل را بر روی سنتور زده تا هم به ساز جلا داده و هم اینکه در مقابل رطوبت هوا محفوظ باشد.

سیم‌های سنتور به دو دسته: سفید (زیر) و زرد (بم) تقسیم می‌شوند. دسته‌ی سیم‌های سفید بر روی خرک‌های ردیف چپ و دسته‌ی سیم‌های زرد بر روی خرک‌های ردیف راست به تناوب قرار گرفته‌اند. همانطور که گفته شد، خرک‌های سمت چپ دارای محوطه‌ای در پشت خرک می‌باشند؛ بدین ترتیب، طول قسمت جلو خرک در سیم‌های سفید دو برابر طول آن در قسمت پشت خرک است و می‌توان در پشت خرک از سیم‌های سفید استفاده کرد. صدای این قسمت از ساز یک اکتاو نسبت به صدای قسمت جلو خرک بالاتر است. همچنین هر سیم زرد یک اکتاو بم‌تر از سیم سفید و بلافاصله بعد از آن صدا می‌دهد.

همچنین بخوانید : تمامی مطالب مرتبط با کوک سنتور

سنتورنوازان چیره دست ایرانی

در طول تاریخ موسیقی ایرانی، سنتور یکی از پرطرفدارترین سازها در میان مردم بوده است و آن هم به دلیل نوای دلنشین این ساز است. صدای خوش و در کنار آن آسان جلوه نمودن نوازندگی این ساز به طوری که افراد مبتدی نیز می توانند صدای خوش از آن به وجود آورند، باعث شده است که افراد زیادی به سوی این ساز کشیده شوند. البته سنتور سازی است که در آغاز راه آسان ولی در ادامه بسیار سخت و دشوار می شود به طوری که تسلط به این ساز مستلزم انجام تمرین های فراوان است.

محمدصادق خان (نفر اول نشسته از راست)

بهترین سنتورنوازان از گذشته تا کنون عبارتند از محمدصادق خان )سرورالملک(، علی اکبر خان شاهی، حبیب سماع حضور، حبیب سماعی، رضا ورزنده، منصور صارمی، فرامرز پایور، رضا شفیعیان، مجید کیانی، اسماعیل تهرانی، پرویز مشکاتیان، پشنگ کامکار، اردوان کامکار و … .

پشنگ کامکاران                                                   پرویز مشکاتیان

مطالب امروز درباره سنتور گرد آوری از ویکیپدیا و … بوده اند که امیدواریم سازی ها کمکی در یادگیری سنتور برای شما نو آموزان و هنرجویان داده باشد.لذا از شما درخواست میکنیم نظرات و پیشنهادات خود را با ما درمیان بگذارید.

نوشته سیر تا پیاز ساز سنتور اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

پرویز مشکاتیان، یکی از برجسته‌ترین نوازندگان و آهنگسازان موسیقی سنتی ایرانی، در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۴ در شهر نیشابور به دنیا آمد. او از همان دوران کودکی به موسیقی علاقه نشان داد و تحت تأثیر محیط خانوادگی و پدرش حسن مشکاتیان، که خود نوازنده تار و سنتور بود، به یادگیری موسیقی پرداخت.

تحصیلات و شروع فعالیت موسیقی

پرویز مشکاتیان تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در نیشابور گذراند. او از سنین کودکی به یادگیری سنتور پرداخت و تحت نظر پدرش، اصول اولیه موسیقی را فرا گرفت. پس از اتمام دوره دبیرستان، به تهران آمد و وارد هنرستان موسیقی ملی شد. در این دوره، از محضر اساتید بزرگی همچون نورعلی برومند، داریوش صفوت، عبدالله دوامی، و سعید هرمزی بهره‌مند شد و مهارت‌های خود را در نوازندگی و آهنگسازی بهبود بخشید.

مشکاتیان پس از اتمام تحصیلات هنرستان، وارد دانشگاه تهران شد و در رشته موسیقی به تحصیل پرداخت. او در این دوران، علاوه بر سنتور، به یادگیری سازهای دیگری مانند تار و سه‌تار نیز پرداخت و به‌سرعت توانست مهارت‌های بالایی در نوازندگی این سازها کسب کند.

فعالیت‌های حرفه‌ای و همکاری با گروه‌های موسیقی

پرویز مشکاتیان پس از پایان تحصیلات دانشگاهی، فعالیت حرفه‌ای خود را در عرصه موسیقی آغاز کرد. او به‌سرعت به یکی از چهره‌های برجسته موسیقی سنتی ایران تبدیل شد و با بسیاری از هنرمندان بزرگ این عرصه همکاری کرد. در سال ۱۳۵۶، به عضویت گروه شیدا به رهبری محمدرضا لطفی درآمد و با این گروه، کنسرت‌ها و اجراهای متعددی در داخل و خارج از کشور برگزار کرد.

در سال ۱۳۵۸، مشکاتیان به همراه حسین علیزاده، محمدرضا لطفی و داریوش طلایی، گروه عارف را تأسیس کرد. این گروه به‌سرعت به یکی از مهم‌ترین گروه‌های موسیقی سنتی ایران تبدیل شد و آثار برجسته‌ای را خلق کرد. همکاری مشکاتیان با محمدرضا شجریان، خواننده مشهور ایرانی، از جمله مهم‌ترین و موفق‌ترین همکاری‌های او به‌شمار می‌رود. آلبوم‌های «بیداد»، «آستان جانان»، «نوا»، و «دستان» از جمله آثار مشترک مشکاتیان و شجریان هستند که به عنوان آثار برجسته موسیقی سنتی ایران شناخته می‌شوند.

آثار و تألیفات

پرویز مشکاتیان در طول دوران فعالیت خود، آثار بسیاری را در قالب آلبوم‌های موسیقی و کنسرت‌های مختلف ارائه کرد. او به‌عنوان یک آهنگساز و نوازنده سنتور، تأثیر زیادی بر موسیقی سنتی ایران گذاشت و بسیاری از قطعات او به عنوان آثار کلاسیک و ماندگار موسیقی ایرانی شناخته می‌شوند. برخی از آثار برجسته او عبارتند از:

• بیداد
• آستان جانان
• دستان
• نوا
• وطن من
• لاله بهار

مشکاتیان همچنین کتاب‌های متعددی در زمینه آموزش سنتور و مبانی موسیقی سنتی تألیف کرد که از جمله مهم‌ترین منابع آموزشی برای نوازندگان و دانشجویان موسیقی به‌شمار می‌روند.

جوایز و افتخارات

پرویز مشکاتیان در طول دوران فعالیت خود، جوایز و افتخارات متعددی را کسب کرد. او به‌عنوان یکی از برترین نوازندگان و آهنگسازان موسیقی سنتی ایران، مورد تقدیر و تجلیل قرار گرفت و آثارش در جشنواره‌ها و مسابقات مختلف موسیقی ملی و بین‌المللی برنده جوایز متعددی شد.

زندگی شخصی و مرگ

پرویز مشکاتیان در زندگی شخصی خود نیز فردی متعهد و خانواده‌دوست بود. او در سال ۱۳۵۶ با افسانه رسایی ازدواج کرد و صاحب دو فرزند به نام‌های آیین و آوا شد. مشکاتیان علاوه بر موسیقی، به شعر و ادبیات نیز علاقه‌مند بود و در این زمینه‌ها نیز فعالیت‌هایی داشت.

پرویز مشکاتیان در ۲۹ شهریور ۱۳۸۸ در تهران درگذشت. مرگ او ضایعه بزرگی برای موسیقی سنتی ایران بود و بسیاری از هنرمندان و علاقه‌مندان به موسیقی از دست دادن او را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اساتید و نوازندگان این عرصه، سوگوار شدند.

میراث مشکاتیان

پرویز مشکاتیان با آثار و تألیفات خود، میراثی غنی و ماندگار برای موسیقی سنتی ایران به‌جا گذاشت. او با نوازندگی بی‌نظیر و آهنگسازی‌های خلاقانه‌اش، تأثیر زیادی بر نسل‌های بعدی نوازندگان و آهنگسازان موسیقی سنتی گذاشت و نامش به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اساتید موسیقی ایرانی در تاریخ موسیقی این کشور ماندگار شد. میراث هنری او همچنان الهام‌بخش هنرمندان و نوازندگان جوان است و آثارش به عنوان بخش مهمی از فرهنگ موسیقایی ایران باقی خواهد ماند.

ما امروز برترین آهنگ های سنتورنوازی استاد و همچنین کل آلبوم ها و آهنگ های سنتور این استاد بزرگ را برای دانلود در دسترس شما هنرآموزان رشته سنتور و دوست داران این ساز پرطرفدار قرار داده ایم. ۶ آلبوم استاد مشکاتیان را به همراه چند آهنگ آن برای پخش آنلاین را در ادامه قرار میدهیم.

نکته مهم! سنتور را خیلی سریع، حرفه ای و بدون نیاز به کلاس بیاموزید! با این بسته آموزشی فوق العاده

این مجموعه آموزشی سنتور جمع آوری شده از سطح اینتـرنت است و به منظور آشنایی بیشتر کاربران با آثار این نوازنده بزرگ بر روی سایت قرار گرفته است چنانچه حق نشر فایلی برای شرکت خاصی است ما را مطلع سازید تا از روی سایت حذف گردد.

ابتدا آهنگی از آلبوم ۲۰ قطعه برتر

دانلود آلبوم 20 قطعه سنتور نوازی برتر استاد مشکاتیان

ابتدا آهنگی از آلبوم ۲۰ سال با سنتور

دانلود آلبوم 20 سال با سنتور استاد مشکاتیان

ابتدا آهنگی از آلبوم لجظه دیدار

دانلود دانلود آلبوم لحظه دیدار استاد مشکاتیان

ابتدا آهنگی از آلبوم پگاه

دانلود آلبوم پگاه استاد مشکاتیان

ابتدا آهنگی از آلبوم سرو آزاد

دانلود دانلود آلبوم سرو آزاد پرویز مشکاتیان

ابتدا آهنگی از آلبوم تمنا

دانلود آلبوم تمنا پرویز مشکاتیان

معرفی 50 تا از معروف ترین آهنگسازان تاریخ

اما سنتورنوازیهای تکنوازی استاد

حتما بخوانید: پرویز مشکاتیان کیست؟ نکات جالب و معروف ترین آثار

در ادامه بخوانید: 15 تا از بزرگان موسیقی تمام تاریخ ایران

نوشته دانلود آهنگ های سنتور نوازی پرویز مشکاتیان اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

مبانی آموزش سنتور

1.تاریخچه و معرفی سنتور

سنتور یکی از سازهای زهی-مضرابی است که در موسیقی ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد.این ساز از یک جعبه چوبی ذوزنقه‌ای شکل تشکیل شده که روی آن سیم‌های فلزی کشیده شده‌اند و با مضراب‌هایی نواخته می‌شود.

2.شناخت اجزای سنتور

• صفحه چوبی: بدنه‌ی اصلی سنتور که معمولاً از چوب گردو یا توت ساخته می‌شود.
• سیم‌ها: شامل سیم‌های سفید (فلزی) و زرد (برنجی) که صدای مختلفی تولید می‌کنند.
• خرک‌ها: پل‌هایی که سیم‌ها را نگه می‌دارند و روی صفحه سنتور قرار دارند.
• مضراب‌ها: چوب‌های کوچکی که با آن‌ها به سیم‌ها ضربه می‌زنند تا صدا تولید شود.

3.نحوه نگه‌داشتن مضراب

یکی از اصول اولیه در آموزش سنتور، نحوه صحیح نگه‌داشتن مضراب است.مضراب‌ها باید به گونه‌ای در دست گرفته شوند که کنترل کامل بر روی ضربه‌ها داشته باشید.انگشت شست باید روی مضراب قرار گیرد و انگشت اشاره به گونه‌ای باشد که بتواند به راحتی حرکت کند.

4.وضعیت نشستن و قرارگیری دست‌ها

وضعیت نشستن و قرارگیری دست‌ها و بازوها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.نوازنده باید به گونه‌ای بنشیند که ستون فقرات صاف باشد و دست‌ها به صورت آزاد و راحت روی سنتور قرار گیرند.فاصله مناسب بین نوازنده و سنتور باید رعایت شود تا مضراب‌ها به درستی روی سیم‌ها قرار گیرند.

تکنیک‌های پایه

1.ضربه‌های پایه

در آموزش سنتور، ابتدا باید نوازندگان با انواع ضربه‌های پایه آشنا شوند.این ضربه‌ها شامل ضربه‌های ساده، دوبل، و تریوله هستند.

• ضربه‌های ساده: با استفاده از یک مضراب به سیم ضربه می‌زنند.
• ضربه‌های دوبل: دو ضربه سریع پشت سر هم با یک مضراب.
• ضربه‌های تریوله: سه ضربه سریع و متوالی با یک مضراب.

2.تمرینات پایه

تمرینات پایه برای تقویت دست‌ها و انگشتان و افزایش دقت و سرعت نوازندگی بسیار مهم هستند.این تمرینات باید به صورت منظم و با دقت انجام شوند تا نوازنده بتواند به تسلط کافی برسد.

• تمرینات سرعتی: اجرای سریع و دقیق الگوهای ضربه‌ای مختلف.
• تمرینات دقتی: تمرکز بر روی نواختن دقیق و تمیز ضربه‌ها.
• تمرینات ریتمیک: تمرین با استفاده از مترونوم برای حفظ زمان‌بندی دقیق.

تکنیک‌های پیشرفته

1.آرپژها و ملودی‌ها

آرپژها و ملودی‌ها بخش مهمی از تکنیک‌های پیشرفته در سنتور هستند.آرپژها به نواختن متوالی و سریع نت‌های مختلف بر روی سیم‌های مختلف گفته می‌شود که نیازمند تمرین و تسلط بالا است.

2.گلیساندو و تریل‌ها

• گلیساندو: نواختن سریعی که در آن انگشتان به سرعت از یک نت به نت دیگر حرکت می‌کنند.
• تریل: نواختن متناوب و سریع دو نت مجاور که به شکل پیوسته اجرا می‌شود.

3.دینامیک و احساس در نوازندگی

نوازندگی سنتور نه تنها نیازمند تکنیک‌های دقیق است، بلکه نیازمند انتقال احساس و دینامیک مناسب نیز هست.نوازنده باید بتواند با تغییر شدت ضربه‌ها و استفاده از وقفه‌ها و توقف‌های مناسب، احساسات مختلف را به شنونده منتقل کند.

ترفندها و نکات کاربردی

1.استفاده از مترونوم

استفاده از مترونوم برای حفظ زمان‌بندی دقیق و تمرین ریتمیک بسیار مهم است.این ابزار کمک می‌کند تا نوازنده بتواند به طور مداوم و منظم تمرین کند و زمان‌بندی خود را بهبود بخشد.

2.ضبط و تحلیل عملکرد

یکی از بهترین روش‌ها برای بهبود نوازندگی، ضبط کردن تمرینات و اجراها و سپس تحلیل آن‌هاست.این کار به نوازنده کمک می‌کند تا اشتباهات خود را شناسایی کند و بر روی بهبود آن‌ها تمرکز کند.

3.گوش دادن به نوازندگان حرفه‌ای

گوش دادن به اجراهای نوازندگان حرفه‌ای و تحلیل سبک و تکنیک‌های آن‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد.این کار نه تنها انگیزه‌بخش است، بلکه کمک می‌کند تا نوازنده با سبک‌های مختلف نوازندگی آشنا شود.

روش‌های تدریس و آموزش

1.آموزش حضوری

آموزش حضوری با حضور استاد، یکی از بهترین روش‌ها برای یادگیری سنتور است.در این روش، استاد می‌تواند به طور مستقیم اشتباهات را تصحیح کند و تکنیک‌های مختلف را به صورت عملی نشان دهد.

2.آموزش آنلاین

با پیشرفت تکنولوژی، آموزش آنلاین نیز به یکی از روش‌های محبوب تبدیل شده است.در این روش، نوازندگان می‌توانند از طریق ویدئوها و کلاس‌های آنلاین، تکنیک‌ها و مبانی نوازندگی را بیاموزند.

3.خودآموزی و منابع آموزشی

کتاب‌ها، ویدئوها و منابع آموزشی آنلاین نیز می‌توانند به عنوان منابع کمکی برای خودآموزی مورد استفاده قرار گیرند.این منابع به نوازندگان کمک می‌کنند تا به صورت مستقل و در زمان‌های آزاد خود تمرین کنند.

کتاب اموزش سنتور برای نو آموزان و افراد مبتدی است. در این کتاب به مواردی چون اموزش و یادگیری نواختن سنتور به روش قدیمی و سنتی و همچنین انواع روش های نواختن سنتور و اموزش تعمیر و نگهداری سنتور اشاره شده است.و در ادامه بهترین کتابهای آموزشی سنتور از مقدماتی تا پیشرفته به شما معرفی شده اند.

دانلود رایگان کتاب آموزش سنتور

معرفی کتب سنتور:

کتاب مهمترین مرجع علم و دانش است که در گذشته بصورت مکتوب بر روی ورق بوده است و در آینده بصورت کدهای دیجیتالی میشود. ولی در هر زمینه ای کسانی که بدنبال دانش و هنر بوده‌اند نیازمند این مراجع مکتوب هستند.

در ایران تألیفات بسیار ارزشمندی توسط هنرمندان و اساتید بسیار بزرگ انجام شده است. این کتاب‌ها شامل تئوری موسیقی ، آموزش ساز ، بیوگرافی ، مبانی سازشناسی، مبانی اتنوموزیکولوژی و کتاب نت می‌باشد. در مورد سنتور نیز تألیفات بسیار خوبی انجام شده است که در اینجا به معرفی برخی از آنها خواهیم پرداخت.

در ابتدا با کتاب‌های آموزشی سنتور آغاز میکنیم:

نام کتاب : دستور سنتور

نویسنده: فرامرز پایور

معرفی:

اولین کتابی در اینجا معرفی و مورد بررسی قرار میگیرد کتاب “دستور سنتور” نوشته ی استاد فرامرز پایور میباشد.

این کتاب بعد از تألیفات استاد صبا جزو مهترین و اولین کتاب های آموزش سنتور در ایران به حساب می آید.

این کتاب برای مبتدیان در نظر گرفته شده است و بخشی از مطالب تئوری را دربر میگیرد.

تصویر کتاب:

نقد و بررسی:

در ابتدا کتاب با توضیحاتی در مورد تئوری موسیقی، نحوه ی مضراب گیری و نحوه نواختن آغاز میشود.

سپس درس های ابتدایی که بصورت اتود هستند به هنرجو آموخته میشود . این درسهای یا همان اتودها فقط برای تمرین نت و مضراب زدن ابتدایی میباشد و جنبه ی آهنگین ندارد. اولین درس آهنگین درس شماره 8 است که آهنگ “جونی جونی” است. بتدریج این کتاب در درسهای بعدی از تمپوی سریعتر و نتهای با ارزش زمانی کمتر (چنگ و دولا چنگ و ..) استفاده میکند ولی همچنان تا شروع درس 21 از اتود نیز لابه لای درسها استفاده میشود. این کتاب برای شروع به سنتور نوازی بسیار مناسب است و میتوان گفت با اینکه اولین کتاب در این زمینه میباشد و قدمتی دراز دارد ولی هنوز بهترین اثر مکتوب است. و به تمام هنرجویان توصیه میشود با این کتاب آغاز کنند و سپس به کتاب های دیگر و سبک های متفاوت روی بیاورند. هر چند این کتاب را میتوان شاهکار استاد پایور دانست ولی خالی از نقص و اشکال نیست و استادی که از این کتاب برای هنرجوی خود استفاده میکند باید از کتاب ها و دانسته های خود نیز بر آن بیافزاید. همچنین تمام درس ها مورد استفاده هنرجو نمیباشد و میتوان گزیده ای از آن ها را به هنرجو آموزش داد و در صورت لزوم تغیراتی را در آنها اعمال نمود. برای مثال درس 24 یا گرایلی که مهترین درس برای آموزش فواصل شور میباشد بصورت بسیار بسیار ساده شده در آمده است که در قسمت دوم و سوم از زیبای آن بسیار کاسته است. استاد میتواند در این مواقع درس اصلاح شده را در هنرجو آموزش دهد. روند انتقال و آموزش درسهای این کتاب  به نظر بنده و همچنین اساتید دیگر بترتیب بصورت زیر میباشد:

درس های : 1 ، 2 ، 3 ، 4  ، 8 جونی جونی، 13 نصیرخانی ، 14 و 15 هزار آفرین ،21 گل گندم ، 23 چهارمضراب ترک، 24 گرایلی (با تغییر)، 26 سه مضراب ابوعطا ، 27 شهرآشوب ،30 مزرع سبز (انتخابی) ، 34 چهارمضراب سه گاه، 37 پادشه خوبان.

البته تمام اینها بستگی به سن هنرجو نیز دارد ولی در اکثر موارد همین درس های برای این کتاب کافی میباشد و دیگر درس های بر عهده ی خود هنرجو میباشد. همچنین اتود های حرفه ای تر که در آخر این کتاب آورده شده است بهتر است مورد استفاده قرار نگیرد و برای آموزش حرفه ای تر به کتاب های دیگر یا ردیف نوازی مراجعه کرد.

یاد این استاد گرامی زنده باد

نام کتاب : شیوه‌ی سنتورنوازی

نویسنده: پشنگ کامکار

معرفی:

کتاب شیوه سنتور نوازی اثر پشنگ کامکار کتابی است ویژه با درس‌هایی متنوع و قطعاتی شیرین. هنرجویی که به دنبال یادگیری قطعات متفاوت می‌باشد می‌تواند از این کتاب برای آموزش استفاده کند.

تصویر کتاب

نقد و بررسی:

کتاب شیوه سنتور نوازی از چندین جهت برای شروع سنتورنوازی کتاب بسیار خوبی است. کتاب حاوی قطعات محلی متنوعی است که بسیاری از آنها قطعات شادی هستند و برای هنرجوی تازه‌کار بسیار جالب و مفید خواهد بود. همچنین قطعاتی برای کودکان در نظر گرفته شده (مانند: توپ سفید، ترن قشنگ من، عروسک جون، آدم برفی) که برای آموزش به کودکان بسیار مناسب می‌باشد. که البته لازم است استاد شعر آهنگ‌ها را بخوبی برای هنرجو بخواند و از او هم بخواهد در این کار با او همکاری کند تا از همان ابتدا تلفیق شعر و موسیقی را یاد بگیرد. کتاب حاوی قطعاتی از موسیقی ملل نیز می‌باشد که جهت آشنایی با فواصل و موسیقی خارجی مفید است. بنابراین از کتاب “شیوه سنتور نوازی” میتوان بصورت‌های متفاوتی استفاده کرد. آموزش قطعات محلی کوتاه، آموزش و یادگیری قطعات شاد برای کودکان، آموزش سرود، قطعات سنتی و قطعات سنتورنوازی نوین ( مانند خواب‌های طلائی). مانند کتاب‌های دیگر آموزگار سنتور می‌تواند درس‌های برگزیده‌ای را تنها آموزش دهد که مناسب می‌بیند. کلاً قطعات بسیار متفاوتی در این کتاب آمده ولی برای تمامی آنها تنظیم خوبی برای سنتور انجام نشده یا بقدری ساده شده‌اند که زیباییشان را از دست داده‌اند از این میان می‌توان به درس 51 – پیش درآمد ابوعطا اشاره کرد که قطعه زیبایی نمیباشد. که البته این موضوع در کتاب “دستور سنتور” نیز صادق است. ولی کتاب “شیوه سنتور نوازی” نسبت به کتاب “دستور سنتور” کتاب پیشرفته‌تری می‌باشد. و حرکات و تزئیناتی مانند ریز، تریل، تریوله ، تریمولو را در این کتاب می‌توان برای اولین بار به هنرجو آموزش داد. قطعه در قفس در این کتاب بهتر از کتاب استاد پایور تنظیم شده و آموزش آن در اینجا بهتر است. همچنین متأسفانه آهنگ‌های محلی در این کتاب آمده که کمی مهجور می‌باشند و اجرای خوبی از آنها موجود نیست و از آنجایی که اجرای رسمی برای این کتاب وجود ندارد آنرا ثقیلتر کرده است.قطعاتی که از مدولاسیون استفاده کرده‌اند نیز بهتر است آموزش داده نشوند. ( مانند مرادخانی(49)).

قطعاتی که برای هنرجوی مبتدی مناسب است:

تمرین‌های : 1، 2، 3، 4 هنگام نواختن بایستی نت بصورت بلند خوانده شود تا بهتر در حافظه سپرده شود.

در اینجا قطعاتی که برای کودکان و بزرگسالان مناسب است کمی متفاوت است:

قطعات مناسب این کتاب برای کودکان بشرح زیر است:

درسهای 5، 16،17،22،23،27،34،36،75،77، 66 ، 79

قطعات مناسب برای سنین نوجوان تا بزرگسال:

بعد از تمرین‌‌های مقدماتی درسهای بترتیب: 27، 20، 25، 75، 30، 64، 66، 75، 77، 79، 84، 69، 48، 45، 76

برای قطعات چهارمضرابی و رنگ بهتر است از کتاب‌‌های دیگر استفاده شود.

این کتاب اثر بیاد ماندنی پشنگ کامکار است که با بدعت گذاری در این رشته‌ی هنری این کتاب را در سال 1373 بچاپ رسانیده است. دستان این استاد هنرمند برای این کار ارزشمند باید بوسیده شود. با تشکر و قدردانی بسیار از این استاد.

برای نمونه چند قطعه از این کتاب را میتوانید دانلود کنید و بشنوید:

 سنتور این اجرا: سهراب میرزا عابدینی

نام کتاب : دستور سنتور

نویسنده: پرویز مشکاتیان

معرفی:

 این کتاب تنها در یک سال منتشر شده و متأسفانه تجدید چاپ نشده و در بازار موجود نیست. جدیداً نسخه ای از این کتاب توسط آقای ابراهیم شریفی برای بنده ارسال شده که کمال تشکر را از ایشان دارم. کتاب دستور سنتور پرویز مشکاتیان ابتدا با عکس استاد آغاز شده و سپس تئوری مقدماتی موسیقی آموزش داده می شود. این تئوری شامل قوانین نت نویسی ، نکاتی راجع به میزان و فواصل در موسیقی میباشد. بعد از آن قطعات مختلف برای سنتور درج شده است. برخلاف کتاب های دستور سنتور فرامرز پایور و شیوه سنتور نوازی پشنگ کامکار این کتاب بیشتر شامل اتود های سنتورنوازی است تا قطعات زیبا و محلی ایرانی. در آینده قطعاتی از این کتاب را اجرا کرده و در اینجا برای دانلود قرار خواهم داد.

تصویر کتاب

نام کتاب : بررسی سه شیوه ی هنر تکنوازی در موسیقی ایران

نویسنده: مجید کیانی

معرفی: در این کتاب سه شیوه ی رایج در هنر تکنوازی سنتور ایران مورد پژوهش و بررسی قرار میگیرد و هر بخش بصورت زیبا و جداگانه نواخته میشود، خواندن این کتاب به همه ی سنتور نوازان توصیه میشود.

تصویر کتاب

نقد و بررسی:

از آنجایی که هنر نقد و بررسی هنر ظریفیست و در این راه موانعی مانند بد جلوه شدن ممکن قرار گیرد. کتاب هایی که به نقد و بررسی شیوه های مختلف سنتور نوازی در ایران بپردازد بسیار کم میباشد. کتابی که پیش رو دارید نوشته استاد مجید کیانی پژوهشگر و استاد مسلم سنتور نوازی ایران است که سه شیوه سنتور نوازی را مورد بررسی و نقد قرار داده است:

1. شیوه سنتور نوازی نوین (که سنتور بیشتر صدای پیانو میدهد و قطعات کلاسیک با آن نواخته میشود)
2. شیوه سنتور نوازی سنتی تغییر یافته
3. شیوه سنتور نوازی ردیف نوازی

از آنجایی که اساتید هر هنر در زیبایی های هنر خود غرق شده اند ممکن است بر کاستی های آن واقف نباشند که البته این خرده اشکال بر خود استاد مجید کیانی هم وارد است. از آنجایی که این استاد خود به شیوه ردیف نوازی سنتور مینوازند به نقد این شیوه نپرداخته اند که البته این را باید به عهده شاگردان این استاد و دیگر اساتید سپرد. هرچند مطالبی که در مورد شیوه های رایج سنتور نوازی بیان میکنند بسیار وارد و دقیق و صحیح میباشد و بنده نیز بعد از بررسی آن را تأئید میکنم.

اگر بدنبال این هستید که بدانید چرا در یک شیوه مضرابی سنگین و در دیگری مضرابی سبک و در دیگری از نمد استفاده میشود در این کتاب میتوانید جواب خود را پیدا کنید.

نکته دیگری که در مورد این کتاب میشود گفت نوار کاست همراه آن است که البته فکر کنم الان به صورت سی دی بفروش میرسد. نواختن سه شیوه به دست خود استاد انجام شده است و شنیدن آن بسیار لذت بخش است و خالی از لطف نیست. با وجود این که استاد کیانی در شیوه ردیف نوازی تبحر دارند دو شیوه دیگر را با تمام استادی و زیبا نواخته اند. خواندن و شنیدن این مجموعه را از دست ندهید. (با ادای عشق و احترام به این استاد مهربان و بزرگ)

نام کتاب : کودک سنتور شادی

نویسنده: قدرت ا.. ستایش

معرفی:

 کتاب “کودک سنتور شادی” کتابیست که برای آموزش موسیقی به کودکان مناسب است. از این کتاب برای آموزش سنتور ، ویلون و دیگر سازها میتوان استفاده کرد. آموزش نت در این کتاب بصورت رنگی و زیبا انجام شده و جز معدود کتابهای آمورش موسیقی به کودکان به حساب می آید.

تصویر کتاب

نقد و بررسی:

از آنجایی که کتاب به صورت تمام رنگی و کودکانه طراحی شده است بسیار برای کودکان جذاب خواهد بود. تمام نت ها بصورت درشت و رنگی نوشته شده اند. برای هر نت رنگ خاصی در نظر گرفته شده که یادگیری آن را سریعتر کند. در بخش اول این کتاب حجم زیادی تئوری بیان شده که هرچند بصورت ساده بیان شده ولی آموزش آن در ابتدای کار کاری بیهوده و با عجله است و توصیه میشود که آموزگار در طول کار به اول این کتاب بازگردد. در آموزش موسیقی در ابتدای کار باید تنها از نتهای سیاه استفاده شود که متأسفانه در این کتاب سریع به سمت نتهای چنگ و سکوت چنگ رفته است که کار جالبی نیست. همچنین آهنگ های این کتاب بسیار بسیار کودکانه است و از زیبایی کمی برخوردار میباشد و آهنگ های آن مناسب گروه سنی الف میباشد. میزان بندی آهنگ ها و قطعات اشتباه و اشکال دارد و باید آموزگار آن را درست کند. نظم مطالب در کتاب مناسب نیست و شما بایستی در بین صفحات مدام حرکت کنید. این کتاب میتواند بصورت مکمل برای آموزش موسیقی به کودکان به کار رود ولی باز هم آموختن درس اول دستور سنتور استاد پایور برای شروع کار بیشتر توصیه میشود و از این کتاب تنها به عنوان مرجع و مکمل استفاده شود.

امید است نویسنده این کتاب این مطالب را بخواند و در رفع کاستی های آن بکوشد هرچند در این بازار بی کتابی و بی کمک گذاشتن هنرمندان وجود این چنین کتابی غنیمت است.

نام کتاب : هفت دستگاه موسیقی ایران

نویسنده: مجــید کیــانی

معرفی:

کتابی بسیار مناسب و ارزنده جهت آموختن و پژوهش تئوری موسیقی ایران.  این کتاب شامل ردیف شناسی ، نقش اندیشه در موسیقی ، بررسی موسیقی کنونی و محورهای اساسی موسیقی می باشد.

تصویر کتاب:

نام کتاب: حبیب سماعی و راویان آثار او

نویسنده: شهاب منا

معرفی: کتاب حبیب سماعی و راویان آثار او کتابیست جامع که پس از مدت ها با کیفیتی در خور استاد سماعی توسط شهاب منا پژوهشگر موسیقی و نوازنده سنتور به چاپ رسیده است. این کتاب شامل زندگی خصوصی حبیب سماعی، آثار به ثبت رسیده از او، شاگردان و راویان آثار وب می باشد. استاد حبیب سماعی به عنوان بانی ظهور دوباره سنتور در ایران و رونق گرفتن آن در بین مردم سنتورنوازیست بسیار ارزنده و مهم و همچنین آثار به جای مانده از او حاکی از نبوغ بی نظیر این استاد میباشد.

تصویر کتاب:

نکته مهم! سنتور را خیلی سریع، حرفه ای و بدون نیاز به کلاس بیاموزید! با این بسته آموزشی فوق العاده

نتیجه‌گیری

آموزش سنتور نیازمند ترکیبی از تمرین منظم، استفاده از تکنیک‌های صحیح و بهره‌گیری از منابع آموزشی مختلف است در این مقاله بهترین کتاب های موجود در زمینه آموزش سنتور معرفی شده است.با پیروی از روش‌ها و نکات مطرح شده در این مقاله و استفاده از کتاب هاب معرفی شده ، نوازندگان می‌توانند به تسلط کامل بر روی این ساز دلنشین دست یابند و از نوازندگی سنتور لذت ببرند.

نوشته دانلود و معرفی رایگان کتب آموزش سنتور اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.