اهمیت نت‌خوانی در موسیقی

نت‌خوانی یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که هر موسیقی‌دان باید فرا گیرد. این مهارت به نوازندگان اجازه می‌دهد تا موسیقی را به درستی تفسیر کنند و آن را به‌طور دقیق اجرا کنند. برای سازدهنی، نت‌خوانی به خصوص اهمیت دارد زیرا این ساز به طور عمده برای اجراهای ملودیک و آهنگ‌های محبوب استفاده می‌شود.

آشنایی با سازدهنی

سازدهنی یک ساز بادی کوچک و قابل حمل است که صداهای مختلف را با دمیدن هوا در تیغه‌های فلزی خود ایجاد می‌کند. این ساز در سبک‌های مختلف موسیقی مانند بلوز، جاز، پاپ و حتی موسیقی کلاسیک استفاده می‌شود. الفبای موسیقی و نت‌خوانی برای سازدهنی به نوازندگان کمک می‌کند تا دقت و احساسات خود را به بهترین شکل ممکن به موسیقی منتقل کنند.

 مبانی نت‌خوانی

آشنایی با الفبای موسیقی

الفبای موسیقی شامل مجموعه‌ای از نمادها و علامت‌ها است که برای نمایان‌سازی صداها و ریتم‌ها استفاده می‌شوند. این الفبا شامل نت‌ها، کلیدها، علامت‌های ارتقاء (شارپ) و کاهش (فلت)، و دیگر علامت‌ها می‌شود.

نت‌ها و نام‌های آن‌ها

نت‌های موسیقی به نام‌های A، B، C، D، E، F، و G شناخته می‌شوند. این نت‌ها بر اساس موقعیتشان روی خط‌های پنج‌خطی (پنج‌تایی) قرار می‌گیرند. هر نت نشان‌دهنده فرکانسی خاص است که به صدای معین مرتبط است.

خط‌های پنج‌تایی و کلیدهای موسیقی

خط‌های پنج‌تایی سیستمی است که برای نوشتن موسیقی استفاده می‌شود. این سیستم شامل پنج خط و چهار فاصله (فضای بین خطوط) است که هر کدام نشان‌دهنده نت‌های مختلف هستند. کلید موسیقی نیز یکی دیگر از اجزای مهم است که نوع صدای مورد نظر را تعیین می‌کند. کلید سل (Treble Clef) و کلید فا (Bass Clef) دو نوع اصلی کلید هستند که در سازدهنی بیشتر از کلید سل استفاده می‌شود.

زمان و ریتم در موسیقی

نمادهای زمانی

نمادهای زمانی در موسیقی به نوازنده اطلاعاتی در مورد طول زمانی هر نت می‌دهند. نت‌های گرد (Whole Note)، سفید (Half Note)، سیاه (Quarter Note)، چنگ (Eighth Note) و دولاچنگ (Sixteenth Note) مثال‌هایی از این نمادها هستند.

میزان‌ها و ضرب‌ها

میزان‌ها واحدهایی از زمان هستند که در آن‌ها تعداد مشخصی از ضرب‌ها قرار می‌گیرد. میزان‌ها با خط‌های عمودی (خط میزان) جدا می‌شوند و هر میزان می‌تواند تعداد مشخصی از ضرب‌ها را داشته باشد، مانند ۴/۴، ۳/۴ یا ۶/۸.

تکنیک‌های پایه‌ای سازدهنی

دمیدن و مکیدن

سازدهنی شامل سوراخ‌هایی است که با دمیدن و مکیدن هوا در آن‌ها، نت‌های مختلفی تولید می‌شود. هر سوراخ دو نت مختلف دارد؛ یکی با دمیدن و دیگری با مکیدن. تکنیک صحیح دمیدن و مکیدن به نوازنده اجازه می‌دهد تا نت‌های دقیق و صدای دلخواه را تولید کند.

نگه داشتن و موقعیت دهانی

نگه داشتن سازدهنی به صورت صحیح در دست و قرار دادن آن در دهان به طوری که هوا به درستی هدایت شود، اهمیت بسیاری دارد. این کار به نوازنده کمک می‌کند تا به راحتی بین نت‌ها حرکت کند و صدای یکنواختی تولید کند.

نت‌خوانی سازدهنی

موقعیت نت‌ها روی سازدهنی

هر سازدهنی به طور کلی دارای ۱۰ سوراخ است که هر کدام دو نت مختلف دارند. نت‌های سازدهنی معمولاً بر اساس یک دیاتونیک اسکیل تنظیم می‌شوند. به عنوان مثال، یک سازدهنی در C شامل نت‌های C، D، E، F، G، A، و B خواهد بود.

خواندن نت‌ها و ترجمه به سازدهنی

برای نوازندگی یک قطعه موسیقی، نوازنده باید نت‌های نوشته شده را به موقعیت‌های مربوطه روی سازدهنی ترجمه کند. این فرآیند نیازمند تمرین و تجربه است، زیرا هر سوراخ دارای دو نت مختلف است و نوازنده باید تصمیم بگیرد که آیا نت مورد نظر با دمیدن یا مکیدن تولید می‌شود.

تمرینات پایه‌ای برای تقویت نت‌خوانی و نوازندگی

تمرینات ساده برای شروع

تمرینات ساده مانند نواختن اسکال (C Major Scale) به نوازندگان کمک می‌کند تا به موقعیت نت‌ها روی سازدهنی عادت کنند. این تمرینات همچنین به تقویت تنفس و کنترل هوا کمک می‌کند.

تمرینات پیچیده‌تر و اجرای قطعات

پس از مسلط شدن به تمرینات ساده، نوازندگان می‌توانند به تمرینات پیچیده‌تر و اجرای قطعات موسیقی پیشرفته‌تر بپردازند. این تمرینات شامل اجرای نت‌های ترکیبی و ریتم‌های مختلف است که به بهبود تکنیک و توانایی اجرای موسیقی کمک می‌کند.

 تکنیک‌های پیشرفته در نت‌خوانی و نوازندگی سازدهنی

تکنیک‌های دینامیک و بیان احساسات

ویبراسیون و بندینگ

ویبراسیون و بندینگ دو تکنیک پیشرفته هستند که به نوازندگان اجازه می‌دهند تا احساسات بیشتری را در موسیقی خود بیان کنند. ویبراسیون شامل لرزش سریع هوا در هنگام نواختن یک نت است، در حالی که بندینگ به تغییر دقیق فرکانس یک نت با استفاده از تغییر فشار هوا اشاره دارد.

استفاده از افکت‌ها و تکنیک‌های خاص

استفاده از افکت‌هایی مانند گلوتال استاپ (Glottal Stop) و سوپورت اسلاید (Slide) می‌تواند به نوازنده کمک کند تا صدای خود را منحصر به فرد کند. این تکنیک‌ها به طور خاص در سبک‌هایی مانند بلوز و جاز کاربرد دارند.

تکنیک‌های ریتمیک پیشرفته

پلی‌ریتم‌ها و سینکوپاسیون

پلی‌ریتم‌ها (Polyrhythms) و سینکوپاسیون (Syncopation) تکنیک‌های ریتمیکی هستند که به نوازنده اجازه می‌دهند تا ریتم‌های پیچیده‌تری ایجاد کنند. این تکنیک‌ها نیازمند دقت و تمرین فراوان هستند تا به درستی اجرا شوند.

تکنیک‌های دست آزاد و استفاده از آکوردها

در سازدهنی، نوازنده می‌تواند از تکنیک دست آزاد (Free Hand) استفاده کند تا ریتم‌ها و آکوردهای مختلفی ایجاد کند. این تکنیک به خصوص در سبک‌های پاپ و فولک مفید است و به نوازنده امکان می‌دهد تا به راحتی بین نت‌ها و آکوردها جابجا شود.

 آموزش نت‌خوانی و تکنیک‌های سازدهنی برای مبتدیان و پیشرفته‌ها

آموزش مبتدیان

شروع با مبانی نت‌خوانی و موقعیت‌های پایه‌ای

برای مبتدیان، شروع با مبانی نت‌خوانی و موقعیت‌های پایه‌ای سازدهنی اهمیت زیادی دارد. این شامل یادگیری نام نت‌ها، موقعیت آن‌ها روی خط‌های پنج‌خطی و موقعیت‌های مرتبط روی سازدهنی است.

تمرینات ساده و استفاده از منابع آموزشی

استفاده از منابع آموزشی مانند کتاب‌ها، ویدیوها و نرم‌افزارهای آموزشی می‌تواند به مبتدیان کمک کند تا سریع‌تر پیشرفت کنند. تمرینات ساده مانند نواختن اسکال‌ها و قطعات کوتاه می‌تواند به تقویت تکنیک و اعتماد به نفس کمک کند.

آموزش پیشرفته‌ها

تکنیک‌های پیشرفته و اجرای قطعات پیچیده‌تر

برای نوازندگان پیشرفته، یادگیری تکنیک‌های پیشرفته مانند ویبراسیون، بندینگ، و استفاده از افکت‌های خاص اهمیت دارد. این تکنیک‌ها به نوازنده اجازه می‌دهند تا صدای خود را منحصر به فرد کنند و قطعات پیچیده‌تر را اجرا کنند.

آموزش خودآموزی و توسعه فردی

نوازندگان پیشرفته می‌توانند از روش‌های خودآموزی و منابع آنلاین برای توسعه فردی استفاده کنند. این شامل تمرینات روزانه، مطالعه موسیقی‌های مختلف و اجرای قطعات جدید است.

 نقش سازدهنی در موسیقی جهان

سازدهنی در سبک‌های مختلف موسیقی

بلوز و جاز

سازدهنی به خصوص در سبک‌های بلوز و جاز محبوب است. این ساز به دلیل توانایی‌اش در ایجاد صدای گرم و بیان احساسات، به نوازندگان اجازه می‌دهد تا احساسات عمیق خود را به موسیقی منتقل کنند.

پاپ و راک

در موسیقی پاپ و راک، سازدهنی اغلب به عنوان یک ساز ملودیک استفاده می‌شود که ملودی‌های جذاب و به یاد ماندنی ایجاد می‌کند. این ساز در آهنگ‌های معروف بسیاری استفاده شده است که به محبوبیت آن کمک کرده‌اند.

موسیقی کلاسیک و فولک

در موسیقی کلاسیک و فولک، سازدهنی به عنوان یک ساز ملودیک و همراهی‌کننده استفاده می‌شود. این ساز می‌تواند به زیبایی ملودی‌ها و هارمونی‌های پیچیده را اجرا کند و به تنوع موسیقی کمک کند.

تأثیرات فرهنگی و جهانی سازدهنی

تأثیرات فرهنگی سازدهنی

سازدهنی در فرهنگ‌های مختلف جهان به عنوان یک ساز محبوب شناخته می‌شود. این ساز به دلیل سادگی در حمل و یادگیری، به سرعت در میان مردم محبوب شده و به عنوان یک نماد موسیقی فولک و بلوز شناخته می‌شود.

تأثیرات جهانی و انتشار سازدهنی

سازدهنی از ابتدای قرن بیستم به صورت گسترده در سراسر جهان منتشر شده و در سبک‌های مختلف موسیقی به کار گرفته شده است. نوازندگان بزرگی مانند باب دیلن و استیو وندر به انتشار و محبوبیت این ساز کمک زیادی کرده‌اند. در ادامه بهترین جزوهای موجود را برای شما گرده آوری کرده و در اختیار گذاشته ایم.

جزوه اول در مورد الفبای موسیقی و خطوط حامل با هم صحبت میکنیم و در نهایت سعی می کنیم تا بتوانیم یک گام کروماتیک را با هم بنوازیم و تمرین نت خوانی بکنیم.

دانلود جزوه شماره یک برای تمرین نت خوانی

در جزوه دوم در مورد ارزش زمانی نت ها و ریتم با هم صحبت میکنیم و در نهایت سعی می کنیم تا بتوانیم یک گام کروماتیک را با ضرب پا و به کمک مترونوم بنوازیم و تمرین نت خوانی بکنیم.

دانلود جزوه شماره دو برای تمرین نت خوانی

مطلب مرتبط: آموزش تصویری و کامل نت خوانی موسیقی+ دانلود کتاب نوت و تئوری

 واینجا نیز نت قطعه آتش روی یخ از بیژن مرتضوی را برای دانلود و تمرین شما عزیزان قرار داده ایم

دانلود نت قطعه آتش روی یخ از بیژن مرتضوی

در پایان هم فیلم آموزشی صفر تا صد نت خوانی سازدهنی را به صورت تصویری خواهید آموخت

نوشته جزوه و فیلم آموزش نت خوانی و الفبای موسیقی سازدهنی اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

در این بخش سازی ها چه چیزی به شما آموزش میدهد؟

• مقدمه
• آشنایی با گلیساندو
• تکنیک اسلاید
• تفاوت تکنیک اسلاید با گلیساندو
• اتود برای تکنیک اسلاید
• اتود 2
• قطعه الهه ناز

مقدمه

در این درس می خواهیم به یاد گیری یکی دیگر از تکنیک های موسیقی به صورت عمومی و تکنیک اصلاح شده آن برای سازدهنی بپردازیم لازمه یاد گیری این تکنیک این است که درسهای قبلی را کامل و بدرستی انجام داده باشید تا در زمانبندی ونفس گیری این تکنیک ازنظر زمانی کم نیاورید روش تدریس و انجام این تکنیک برگرفته از سایت معتبر زیر ونوازند معروف سازدهنی جی.پی.آلن می باشد که برای دریافت مطالب بیشتر می توانید به وبسایت مراجعه کنید.www.jpalen.com

توجه کنید تفاوت یک نوازنده چیره دست و معمولی در اجرای صحیح و به موقع تکنیکها می باشد تا بتواند به زیبایی قطعه خود را رنگ آمیزی کند

مطلب کاربردی: آموزش تصویری و کامل نت خوانی موسیقی+ دانلود کتاب نوت و تئوری

آشنایی با گلیساندو

وقتی علامت زیر بین دو نت قرار می گیرد به این معنی است که تمام نت های میان دونت با سرعت بسیار بالا باید نواخته شودو ارزش زمانی نت های نواخته شده میان دو نت در کسر میزان محاسبه نمی شود

گاهی گلیساندو را با شکل زیر نشان می دهند

که در واقع شکل نت های میان دو نت به شکل زیر در می آید

تکنیک اسلاید

تکنیک اسلاید یا سرش یکی از تکنیک های زیبای سازدهنی است که هنگامی آن را  اجرا می کنیم که دو نت هم شکل از نظر اجرا داشته باشیم یعنی هر دو نت یا فوت باشند یا مکش باشند و عدد فاصله میان دو نت بسیار زیاد باشد در این حالت بدون اینکه لبها را از روی ساز برداریم لب را سرش می دهیم به سمت نت مقصد و تمام نت های هم حالت(فوت یا مکش) را میان دو نت را  اجرا می کنیم یعنی اگر نت شروع کننده ما مکش بود تا نت مد نظر هر نتی که حالت مکش دارد را میان این دو نت را با سرعت زیاد اجرا می کنیم توجه کنید که این نت ها تاثیری در کسر میزان ندارند و محاسبه نمی شوند به مثال زیر توجه فرمایید

می خواهیم بین دو نت لا زیر تکنیک اسلاید را اجرا کنیم

می بینیم نت لا اول با سوراخ سوم و در حالت مکش قرار دارد و نت لا دوم با سوراخ هفتم ودر حالت مکش قرار دارد و عدد فاصله آنها نیز عدد بالایی است پس قابلیت اجرای تکنیک را دارد  بنابراین تمام نت هایی  که با مکش اجرا می شوند و میان این دو نت هستند را با سرعت بسیار زیاد اجرا می کنیم که به شکل زیر در می آید

در شکل بالا می بینیم که میان دو نت لا نت های سی.ر.فا  قرار دارد که با سوراخ های 4و5و6 در حالت مکش به صدا در می آیند و در این تکنیک با سرعت بسیار بالا اجرا می شوند همین تکنیک  در مورد دو نت در حالت دمیدن هم قابل اجرا می باشد.  توجه کنید هیچ قانون یا علامتی مبنی بر این که چه  زمانی از این تکنیک استفاده کنید وجود  ندارد اجرای این تکنیک به ذوق و سلیقه نوازنده اجرا می شود  به مرور زمان  و  با بدست آوردن تجربه بیشتر در نوازندگی متوجه خواهید شد چه زمانی  از این  تکنیک استفاده کنید البته در این مجموعه آموزشی ما تا مدتی به شما خواهیم گفت چه زمانی از این تکنیک استفاده کنید تا گوشتان بیشتر با آن آشنا شود

همه مطالب مرتبط با : آموزش اصولی سازدهنی

تفاوت تکنیک اسلاید با گلیساندو

حتما متوجه تفاوت ها میان تکنیک اسلاید وعلامت گلیساندو شده اید در علامت گلیساندو تمام نت های میان دو نت اجرا می شوند اما در اسلاید فقط نتهای هم حالت به اشکال زیر دقت کنید.

زمانی که گلیساندو را اجرا می می کنیم:

زمانی که تکنیک اسلاید را  اجرا می کنیم

اتود برای تکنیک اسلاید

اتود زیر برای اجرای تکنیک اسلاید بسیار مناسب است این اتود پارتیسیونی از آهنگ شور عاشقانه (هزار دستان ) می باشد قطعه را برای بار اول اجرا کنید وقتی به دو لا خط تکرار رسیدید آخرین نتی که اجرا کرده اید نت لا می باشد و نت بعدی هم که در ابتدای قطعه است نت لا در یک اکتاو بالا تر می باشد بین این دو  نت تکنیک  اسلاید  را  اجرا کنید توجه کنید باید این کار را با سرعت بالا باید انجام دهید و هیچ صدای اضافی نباید باشد در واقع مراقب باشید به سوراخ اشتباهی نروید این اسلاید از سوراخ 3 شروع شده و در سوراخ 7 به اتمام می رسد به نمونه صوتی به دقت گوش کنید و بارها و بارها این تمرین را انجام دهید و به نمونه صوتی گوش فرا دهید و تا موقعی که به درستی این کار را انجام نداده اید به تمرین بعدی نروید

اتود2

تکنیک اسلاید را برای هر 2 نت جدا گانه تمرین کنید و سعی کنید از صداهای اضافی پرهیز شود و صدایی صاف و تمییز بدون اشتباه داشته باشید

استفاده از این پکیج آموزشی و فوق العاده آموزش سازدهنی ( این ساز را به راحتی در خانه یاد بگیرید)

قطعه الهه ناز

این قطعه بسیار معروف و بیاد ماندنی از اکبر محسنی دارای ملودی دلنشین ونسبتا ساده ای است که هم تمرین خوبی برای یاد آوری دروس قبلی می باشد زیرا نت هایی با کشش زمانی بالا در این قطعه بسیار است و به خوبی می توانید تکنیک ویبره را روی آن پیاده سازی کنید هم در خط یکی مانده به آخر میان دو دولا خط تکرار استفاده از تکنیک اسلاید نمایش خوبی از میزان مهارت شماست و همچنین به دلیل پر تکرار بودن خطوط در برگشتها می توانید از اکتاوی متفاوت برای زیبایی بیشتر استفاده کنید باز هم تاکید زیاد بر روی ئعایت سر ضرب ها و سکوت ها دارم

نوشته آموزش تکنیک های نوازندگی سازدهنی (همراه با عکس) اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

کتاب آموزش مقدماتی ساز دهنی در ۶۸ صفحه از مقدماتی تا پیشرفته شما را آموزش میدهد.

کتاب “سازدهنی به‌زبان ساده” یک راهنمای کاربردی آسان است که به شما دستورالعمل‌هایی گام‌به‌گام ارائه می‌دهد و کمک‌تان می‌کند تا در هر زمان که بخواهید موسیقی خود را بنوازید! حتی اگر شما یک نوازنده سازدهنی باتجربه هستید، این منبع جامع مملو از نکته‌ها و تکنیک‌های اجرایی است که مهارت شما را بهبود می‌بخشد.

   ۱- دانلود کتاب آموزش مقدماتی ساز دهنی دیاتونیک زبان فارسی

   ۲- دانلود کتاب سازدهنی به‌زبان ساده (انگلیسی)

تا آنجا که نگارنده اطلاع دارد ، اولین مجموعه مدون آموزش سازدهنی به زبان فارسی به همت آقای منصور پاک نژاد تالیف و منتشر شده است . جلد اول از “دوره جامع آموزش سازدهنی” که در سال 1380 به چاپ رسید به سازدهنی ترمولو اختصاص داشت . جلد دوم این مجموعه که برای سازدهنی کروماتیک تنظیم شده بود در سال 1382 و جلد سوم آن که به سازدهنی دیاتونیک مرتبط می شد در سال 1386 منتشر شد . شاید این کتاب ها بهترین گزینه برای فراگیری نواختن سازدهنی نباشند ، ولی بی شک فراگیر ترین آنها در طول دهه 1380 بوده اند . در بسیاری از آموزشگاه های کشور آموزش سازدهنی با کتاب های آقای پاک نژاد شروع می شود و هر کدام از سه جلد این مجموعه تا کنون به چاپ های متعدد رسیده اند.

بزرگ ترین حسن این کتاب ها این است که مولف آن از آهنگ های پاپ و فولکلور ایرانی در کنار آهنگ های پاپ خارجی و موسیقی متن فیلم های محبوب استفاده کرده است و به این وسیله توانسته در بین مخاطبان ایرانی جای خوبی باز کند. چاپ های متعدد این کتاب ها نیز نشان دهنده استقبال خوب علاقه مندان سازدهنی از آنها می باشد . اما ایراد بزرگی هم به این مجموعه وارد است: در این کتاب ها مطلب زیادی در مورد تکنیک های متنوعی که در نوازندگی سازدهنی به کار می رود به چشم نمی خورد و تنها اشاره مختصری به روش های Pucker و Tongue Block در نواختن سازدهنی، به کار گرفتن دست ها برای ایجاد افکت های صوتی، شیوه تنظیم نفس و تکنیک Bending شده است. در حقیقت این مجموعه کتاب را بیشتر می توان یک مجموعه نت (Songbook) مناسب داشت که به خوبی برای مخاطب ایرانی تنظیم و تهیه شده است.

سایر مطالب کاربردی: آموزش اصولی سازدهنی 

نویسنده این مطلب پیش از این مروری بر دو جلد اول از این مجموعه کتاب ها در کنار دو کتاب دیگر که به آموزش های مقدماتی سازدهنی اختصاص دارد انجام داده است که می توانید با مراجعه به وب سایت هارمونی تاک به اطلاعات بیشتری در موردشان دست یابید :
قسمت اول – قسمت دوم – قسمت سوم – قسمت چهارم – قسمت پنجم.

با همه اینها کتاب های تالیف شده توسط آقای منصور پاک نژاد هنوز پرفروش ترین کتاب ها هستند و پیشنهاد ما هم به افراد علاقه مند به موسیقی پاپ و آهنگ های فولکلور ایرانی این است که از همین کتاب ها برای فراگیری نواختن سازدهنی استفاده نمایند ولی در کنار آن با استفاده از سایر منابع آموزشی و شنیدن آثار نوازندگان بزرگ سازدهنی ، میزان شناخت و اطلاعات خود را در مورد تکنیک های متنوع نوازندگی سازدهنی بالا ببرند . خوشبختانه در طی سال های اخیر دو کتاب دیگر هم به منابع آموزشی سازدهنی به زبان فارسی اضافه شده است که هر دو برای سازدهنی کروماتیک نوشته شده اند و می توانند برای هنرجویان مفید باشند :

1- کتاب “متد سازدهنی کروماتیک” : کتاب “متد سازدهنی کروماتیک” را آقای محمدرضا دادخواه تالیف کرده و در سال 1388 توسط انتشارات گلبن منتشر شده است . آهنگ های این کتاب به طور اختصاصی برای سازدهنی کروماتیک 10 سوراخه تنظیم شده است (مانند مدل M1040 از شرکت Swan که در ادامه مطلب به آن اشاره خواهد شد) و تصویر روی جلد کتاب نیز یک سازدهنی 10 سوراخه مدل Chromonica 260 از محصولات شرکت Hohner را نشان می دهد ولی طبیعتا با سازدهنی های کروماتیک 12 سوراخه نیز قابل اجرا می باشد . آموزش های ارائه شده در این کتاب از سطح مقدماتی شروع می شود که مبانی نت خوانی و ارزش زمانی نت ها را در برمی گیرد و همچنین به نحوه در دست گرفتن سازدهنی ، آموزش روش تانگ بلاک (Tongue Block) برای نواختن تک نت ها (Single Notes) و شیوه اجرای ویبره با دست (Hand Vibrato) بر روی نت ها می پردازد . در ادامه کتاب توضیحاتی در مورد گلیساندو (Glissando) و نواختن تریل (Trill) با کمک شستی یا اسلاید (Slide) سازدهنی کروماتیک دیده می شود و تمرین هایی نیز به نواختن آکوردها و فواصل هارمونیک (Split Intervals) مانند اکتاو (Octave) اختصاص یافته است . سطح تکنیکی آثار ارائه شده در این کتاب تا حدی مشابه آهنگ های موجود در کتاب های نوشته شده توسط آقای منصور پاک نژاد است و در عین حال قدری از آن فراتر می رود .

برخی از آهنگ های این کتاب عبارتند از : Greensleeves – El Condor Pasa – Fur Elise (از آثار بتهوون) – Symphony No.40 (از آثار موتسارت) – Silk Road (از آثار کیتارو) – Blowing In The Wind (از آثار باب دیلان) و همچنین موسیقی متن مجموعه تلویزیونی سرزمین شمالی و فیلم هایی مانند جانی گیتار ، میشل استروگف و فتح بهشت . پنج آهنگ ایرانی نیز در این کتاب گنجانده شده است که از بین آنها می توان به آهنگ های گل گلدون ، سلطان قلبها و دل دیوانه اشاره کرد . در مجموع کتاب خوبی است که می تواند به تنهایی یا به عنوان مکملی برای سایر کتاب های آموزشی مورد استفاده هنرجویان قرار گیرد . مهمترین ایرادی که به کتاب “متد سازدهنی کروماتیک” وارد است این است که سی دی صوتی به همراه آن ارائه نشده است (امیدواریم این نقیصه در آینده برطرف شود) .

مطلب مرتبط: ۲۰ تمرین کاربردی در نوازندگی (به قلم اساتید)

2- کتاب دوجلدی “آوای سازدهنی” : کتاب آوای سازدهنی در دو جلد و توسط آقای علی معتمدی تالیف شده است :

جلد اول آن که در سال 1387 توسط انتشارات شریف به چاپ رسیده است دربرگیرنده بیست قطعه از آهنگ های پاپ است که برای سازدهنی تنظیم شده و خوشبختانه به همراه یک سی دی صوتی ارائه شده است که نحوه نواختن آهنگ ها را با اجرای نویسنده کتاب نشان می دهد . با این که در بخش اول کتاب به برخی اصول مقدماتی مانند مبانی نت خوانی و ارزش زمانی نت ها اشاره شده است ، اما همان طور که در مقدمه کتاب آمده است “کتاب آوای سازدهنی برای کسانی نوشته شده که تا حدودی آمادگی لازم برای نواختن سازدهنی کروماتیک را دارند .” هنرجویانی که کتاب های آموزشی آقای پاک نژاد را مطالعه کرده اند و به دنبال کتاب هایی با آهنگ های متنوع تر و با سطح تکنیکی بالاتری هستند می توانند از این کتاب به خوبی استفاده نمایند . از آهنگ های این کتاب می توان به Silk Road و Caravansary (هر دو از آثار کیتارو) ، Silent Night ، You Are My World و My Way (از آثار فرانک سیناترا) اشاره کرد . همچنین موسیقی متن مجموعه تلویزیونی سرزمین شمالی و فیلم هایی مانند معما ، ویولون زن روی بام و دکتر ژیواگو از دیگر آثار ارائه شده در این کتاب هستند . در بخش پایانی کتاب از برخی تکنیک های مورد استفاده در نواختن سازدهنی یاد شده است ( بندینگ – ویبراتو – ترمولو – وا-وا – تریل – گلیساندو ) و همچنین به نحوه نواختن نت های دوبل (Double Notes) و فاصله اکتاو (Octave) با سازدهنی اشاره شده است .

جلد دوم کتاب آوای سازدهنی در سال 1388 و توسط انتشارات موسیقی عارف منتشر شده است . این کتاب هم مانند جلد اول به همراه یک سی دی صوتی ارائه شده است که نحوه نواختن آهنگ ها را با اجرای نویسنده کتاب نشان می دهد . این کتاب به موسیقی کلاسیک اختصاص یافته و بیش از 60 قطعه برگرفته از آثار شاخص موسیقی کلاسیک را در بر می گیرد که برای اجرا با سازدهنی کروماتیک تنظیم شده است . در لابلای آهنگ ها توضیحات مفید و مختصری در مورد زندگی نامه برخی آهنگسازان مطرح این سبک از موسیقی به خوانندگان کتاب ارائه شده است .

در مجموع می توان گفت کتاب دوجلدی آوای سازدهنی یکی از بهترین کتاب هایی است که تا کنون به زبان فارسی برای علاقه مندان به سازدهنی کروماتیک به چاپ رسیده است . مطالعه این کتاب را به تمام علاقه مندان به سازدهنی کروماتیک و به ویژه به طرفداران موسیقی کلاسیک توصیه می نماییم . در ضمن با مراجعه به وب سایت آوای سازدهنی می توانید چند نمونه از آهنگ های ارائه شده در هر دو جلد این کتاب را به همراه نمونه های صوتی مربوطه دریافت کنید تا بیشتر با نوع مطالب آموزشی آنها آشنا شوید .

ما به شما توصیه میکنیم به جای استفاده از کتاب از : پکیج آموزش سازدهنی استفاده نمایید

نوشته معرفی و دانلود ۶ تا از بهترین کتاب های آموزش سازدهنی اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.

سازدهنی یا هارمونیکا (به انگلیسی: Harmonica) جزو سازهای بادی است و در خانوادهٔ سازهای زبانه آزاد (Free Reed Instruments) قرار می‌گیرد. تولید صوت در این نوع سازها نتیجه ارتعاش یک زبانه (Reed) از جنس فلز است که تنها یک سر آن به بدنه ساز متصل شده و انتهای دیگرش می‌تواند آزادانه حرکت کند. به ارتعاش درآمدن این زبانه‌ها در اثر عبور جریان هوا موجب تولید صدای ساز می‌شود. از سایر سازهای این خانواده می‌توان ملودیکا (Melodica)، کنسرتینا (Concertina) و آکاردئون (Accordion) را نام برد. شاید برخی مواقع متوجه شباهت موجود بین صدای سازدهنی و آکاردئون شده باشید. این شباهت در جنس صدا، در واقع به خاطر شباهت در ساختمان این سازها و نحوه تولید صوت در آنها است.

تاریخچه

گر چه چینی‌های باستان نوعی سازدهنی با زبانه‌های چوبی داشته‌اند و موتسارت قطعه‌ای برای سازدهنی شیشه‌ای (یک ساز کاملاً متفاوت متشکّل از یک سِری قطعه شیشه‌های کوک شده) نوشت، سازدهنی دیاتونیکی (Diatonic) که ما هم‌اکنون می‌شناسیم، در اوایل قرن نوزدهم، در آلمان ساخته شده‌است. این ساز به‌وسیلهٔ موج مهاجرین ترک‌کنندهٔ آلمان، به ایالات متّحده و بریتانیای کبیر برده شد و در اواسط قرن نوزدهم، در سراسر جهان، نواخته می‌شده‌است.

سازدهنی کروماتیک (Chromatic)، در سال ۱۹۱۸ اختراع شد و از آنجایی که شامل هر دوازده نیم‌پردهٔ گام کروماتیک می‌باشد، به شما اجازه می‌دهد که آهنگ کاملتری را بنوازید؛ مانند قطعه‌های جاز و کلاسیک؛ و همچنین برای نوازندگی تا حدود زیادی کاملتر است. در مدل ۱۶ سوراخه سازدهنی کروماتیک شما ۴ اکتاو کامل برای اجرای قطعات در اختیار خواهید داشت که اجازه نواختن هر قطعه‌ای را در اختیار شما قرار خواهد داد.

طبقه‌بندی کلی

سازدهنی را به روش‌های مختلفی طبقه‌بندی می‌کنند اما اگر از سازدهنی‌های بیس (Bass) و کورد (Chord) صرف نظر کنیم، سازدهنی‌هایی را که بیشتر برای نواختن سولو (Solo) استفاده می‌شوند می‌توان در یک طبقه‌بندی بسیار کلی به ۲ گروه اصلی تقسیم کرد:

۱- سازدهنی‌های دو زبانه‌ای Doble Reed(ed) Harmonicas

در این نوع سازدهنی ها هر سوراخ سازدهنی تنها با عمل دمش یا مکش به صدا در می آید و در هر سوراخ 2 زبانه وجود دارد. به همین علت ، هر نتی که با عمل دم/دمش (Blow) یا بازدم/مکش (Draw) به صدا درمی آید ، حاصل ارتعاش همزمان 2 زبانه است. از سازدهنی های این گروه می توان به انواع اکتاو (Octave) و ترمولو (Tremolo) اشاره کرد:
در سازدهنی های اکتاو دو زبانه مذکور با یک اکتاو فاصله نسبت به هم کوک می شوند و در نتیجه موقع نواختن هر دو زبانه با هم مرتعش می شوند و صدای تمام نت ها به صورت یک فاصله هشتم یا همان اکتاو تولید می شود. در سازدهنی های ترمولو دو زبانه مزبور با اختلاف اندکی در فرکانس (در حد چند cent ) نسبت به هم کوک شده اند. در هنگام نواختن هر دو زبانه با هم به ارتعاش در می آیند و صدای حاصل کیفیتی دوگانه دارد که اصطلاحا Tremolo Effect نامیده می شود و در سایر سازهای زبانه آزاد (Free Reed Instruments) مانند آکاردئون نیز وجود دارد.

۲- سازدهنی‌های تک زبانه‌ای Single Reed(ed) Harmonicas

در سازدهنی های تک زبانه ای هر نتی که با عمل دم/دمش (Blow) یا بازدم/مکش (Draw) به صدا درمی آید ، تنها حاصل ارتعاش یک زبانه است. سازدهنی های دیاتونیک (Diatonic) و کروماتیک (Chromatic) در این گروه قرار می گیرند:
در سازدهنی های دیاتونیک در هر سوراخ 2 زبانه وجود دارد که هریک از آنها فقط با عمل دمش یا مکش به صدا درمی آید. رایج ترین نوع این سازدهنی نوع ماژور (Major) است که در آن از نت های گام دیاتونیک ماژور (Major Diatonic Scale) استفاده می شود و در حالت عادی غیر از این نت ها ، نت دیگری با آن قابل اجرا نیست. اما با کمک گرفتن از تکنیک هایی مانند Bending و Overbending می توان سایر فواصل و نت های متعلق به گام کروماتیک را نیز با آن اجرا کرد. در واقع نوازنده بزرگی مانند Howard Levy قادر است با یک سازدهنی دیاتونیک کلید C (که به نحو مناسبی برای اجرای تکنیک Overblow تنظیم شده باشد) آهنگ هایی را در هر گامی که بخواهد اجرا کند و به عبارت دیگر سازدهنی دیاتونیک را مشابه سازدهنی کروماتیک بنوازد. این مطلب را Howard Levy در یک فیلم آموزشی به نام Out of The Box به خوبی نشان داده است به طوری که 12 آهنگ را در 12 گام مختلف و در سبک های گوناگون و تنها با یک سازدهنی (در گام یا کلید C ) اجرا می کند.

سازدهنی های دیاتونیک

سازدهنی های کروماتیک را می توان به 2 سازدهنی دیاتونیک تشبیه کرد که در کنار هم قرار گرفته اند و با فشار دادن یا رها کردن یک میله فلزی به نام اسلاید (Slide) در هر لحظه یکی از آنها فعال می شوند. ساختمان این نوع سازدهنی به نحوی طراحی شده است که در هر سوراخ آنها 4 زبانه وجود دارد : 2 زبانه مسوول ایجاد نت های عادی (بدون فشار دادن اسلاید) هستند و 2 زبانه نت های کروماتیک را تولید می کنند (که نیم پرده بالاتر از نت های عادی هستند) و با فشار دادن اسلاید فعال می شوند. در این نوع سازدهنی ها وقتی اسلاید به داخل فشار داده می شود جریان هوا به سمت یک سری دیگر از زبانه ها که نیم پرده بالاتر از زبانه های قبلی کوک شده اند هدایت می شود و در نتیجه هر نت سازدهنی با فشار دادن اسلاید نیم پرده بالاتر خواهد رفت. به این ترتیب می توان با این نوع سازدهنی تمام 12 نت موجود در گام کروماتیک هر اکتاو را اجرا کرد.

سازدهنی های کروماتیک

لازم به ذکر است که برخی انواع سازدهنی کروماتیک فاقد اسلاید هستند اما ساختمان یک سازدهنی کروماتیک معمولی اغلب به همین صورتی است که بیان شد و منظور ما هم از سازدهنی کروماتیک در واقع همین نوع رایج و متداول آن است.
تفاوت دیگر سازدهنی کروماتیک با دیاتونیک در این است که سازدهنی کروماتیک دارای یک سری دریچه (Valve) است (معمولا از جنس پلاستیک یا تفلون) که روی زبانه های فلزی قرار می گیرند و با کاستن از جریان هوای غیر ضروری از روی زبانه های فلزی ، به صدا درآوردن سازدهنی را تسهیل می کنند. به همین خاطر این دریچه ها را اصطلاحا “بادگیر” (Windsaver) نیز می نامند. (احتمالا می توان این واژه را “نفس گیر” یا “نفس ساز” هم ترجمه کرد. نظر خوانندگان این مطلب چیست؟)
سازدهنی های دیاتونیک معمولی فاقد دریچه هستند اما نوع خاصی از آنها وجود دارد که دارای دریچه نیز هست. این نوع سازدهنی را “دیاتونیک دریچه دار” (Valved Diatonic) می نامند که قابلیت های اجرایی آن با سازدهنی دیاتونیک معمولی قدری تفاوت دارد. در مورد این نوع سازدهنی ها بعدا بیشتر صحبت خواهیم کرد

بقیه مطالب آموزش سازدهنی

آموزش ساز دهنی

از این که یک نت را به صدا در آورید، بیایید بررسی کنیم یک سازدهنی چگونه کار می‌کند. شما می‌بینید که این ساز 10 سوراخ دارد که از شماره‌ی 1 تاشماره‌ی 10 نامگذاری شده‌اند. هرکدام از این سوراخها می‌توانند دو نتبا کشیدن (خروج هوا از سازدهنی)؛ بنابراین، تنها با 10 سوراخ مـی‌توانید20 نت را در بازه‌ی سه اکتاو (Octave) پوشش دهید. بیایید در ابتدا به اکتاو پایینی نگاهی بیاندازیم. سازدهنی را در دست چپ، میان شصت و انگشت اشاره به سمتی که شماره‌ها رو به بالا باشند قرار دهید.

حالا، کمی دهان را باز نموده؛ دهان و فک کاملاّ ریلکس، لبهامرطوب، سوراخهای 1، 2 و 3 را پوشش داده، و به آرامی بدمید. هرموقع ماگفتیم در هارپ بدمید، باید بدانید این کار کمی قوی‌تر از دمیدن معمولیا‌ست. هنگامی که تنفّس می‌کنید، هوا از درون قفسه‌ی سینه‌ی شما، یعنی ازدیافراگم بیرون می‌آید. تأمّل کنید که قبل از به خواب فـرورفتن، چگونه نفس میکشید، این تنفّس از دیافراگم است. ما بعداً راجع به کنترل نفس بیشتر ازاینها صحبت خواهیم کرد؛ چون این امر در نواختن سازدهنی تأثیر به‌سزایی دارد.

تمام این نکات را هنگامی که سوراخهای 1، 2 و 3 را می‌کشید، نیز در ذهنداشته باشید. در ابتدا، شما برای صحیح قرار دادن لبها روی سوراخهای موردنظر، نیاز به تمرکز زیادی دارید. اجازه دهید لبها در حالت طبیعی روی سوراخها قرار گیرند. هرگاه لیزی ساز در دهان شما همانند لیزی یک ماهی قزل آلا شد، قرار گیری ساز در دهانتان صحیح می‌باشد. اگر صدای نتها کمی ریش ریشو غیرطبیعی بود، احتمالاً دلیل‌اش این است که لبهای شما به طورمناسبدرزگیری ننموده و مقداری هوا از بالا یا پایین لبانتان خارج می‌شود. آن قدر با هارپ تمرین کنید تا درزگیری مناسب بدون احساس ناراحتی درقرارگیریلبها در دور سوراخها را فرا گیرید؛ احساس ناراحتی در قرارگیریلبها تنها باعث اشتباهات بعدی خواهد شد.

هنگامی که در سوراخهای 1، 2 و 3؛ دم یا بازدم می‌کنید، زبانتان را درپایین دهان قرار دهید. شما متوجّه خواهید شد حرکت دادن زبان به اطراف،باعث تغییر صدای نت می‌شود. ما تأثیر حرکات زبان را در حین نواختن بعداًموقعی که راجع به تأثیر زبان، انحراف نتها و سایر افکتهای ویژه صحبت می کنیم، خواهیم گفت. امّا ما اکنون فقط یک صدای خالص و ثابت می‌خواهیم.برای تحقّق این امر، تصوّر کنید کاری که از آن متنفّرید را به شما محولکرده‌اند و شما با ناراحتی می‌گویید:«اَه!»

انواع مختلف سازدهنی و کاربردشان

از انواع مختلف سازدهنی بر حسب قابلیت‌های مختلف و جنس صدایشان در سبک‌های خاصی از موسیقی بیشتر استفاده می‌شود که در اینجا به صورت مختصر و فهرست وار به آنها اشاره می‌کنیم:

سازدهنی ترمولو و اکتاو: سبک‌های Folk و Pop
سازدهنی دیاتونیک: سبک‌های Blues، Country، Rock، Irish، Folk و Pop
سازدهنی کروماتیک: سبک‌های Classical، Jazz، Irish و Pop
سازدهنی بیس و کورد: سبک‌های Classical و Pop البته بیشتر به صورت گروه نوازی

سازدهنی ها بر اساس کاربردشان نواخته میشوند و هر کدام زیبایی خاصی به موسیقی میدهند.

منبع:ویکی پدیا

نوشته معرفی کامل سازدهنی و انواع آن اولین بار در سازی ها. پدیدار شد.